qobiliyatlarning sifat va miqdor tasviri

PPTX 19 pages 960.2 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 960.2 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

qobiliyatning tuzilishi mavzu: qobiliyatlarning sifat va miqdor tasviri. psixologiya fanidan tayyorladi: yuldoshova goʻzal reja: 1. qobiliyatlar haqida tushuncha. 2. qobiliyatlarning turlari 3. qobiliyatlarning tabiiy shartlari. tayanch iboralar: qobiliyat va qobiliyatning sifat va miqdor xususiyatlari. qobiliyat va layoqat. qobiliyatlilik, talant, geniallik tushunchalari va ularni aniqlash. qobiliyatlarning turlari.umumiy qobiliyat va uning ko`rinishlari: intellekt, kreativlik (ijodiy qobiliyat), psixomotor qobiliyatlar, sensor qobiliyatlar va h.k. pedagogik qobiliyatlar strukturasi. talant va uning kelib chiqishi. qobiliyat va irsiyat. talant va qobiliyatning shakllanishida inson faoliyatining roli. o`quvchilarda umumiy va kasbiy qobiliyatlarni shakllantirish. qobiliyatni o`rganish va kasbga yo`naltirish ishlarining vazifalari va xarakteri. qobiliyatlar odamning shunday psixologik xususiyatlaridirki, bilim, ko`nikma va malakalarni orttirishning samaradorligi, tezligi shu xususiyatlarga bog`liq bo`ladi, lekin bu xususiyatlarning o`zi bilim, ko`nikma va malakalarga taalluqli bo`lmaydi. aks holda, imtihonda qo`yilgan baho, doskada qaytarilgan javob, muvaffaqiyatli va muvaffaqiyatsiz bajarilgan yozma ishiga qarab odamning qobiliyatlari haqida qat`iy xulosa chiqarish mumkin bo`lar edi. ammo psixologik tadqiqotlar va pedagogik tajribalarning ko`rsatishicha, …

2 / 19

di. erga tashlangan urug` ana shu urug`dan o`sib chiqishi mumkin bo`lgan boshoqqa nisbatan faqat imkoniyat bo`lgani kabi odamning qobiliyatlari bilim, ko`nikma va malakalarni egallash uchun faqat imkoniyat hisoblanadi. bu bilim, ko`nikma va malakalar egallanadimi yoki egallanmaydimi, imkoniyat haqiqatga aylanadimi yoki yo`qmi - bularning hammasi juda ko`p sharoitlarga bog`liqdir. bolada nomoyon bo`lgan musiqa qobiliyati uning musiqachi bo`lishiga hech bir kafolat bermaydi bola musiqachi bo`lishi uchun unga maxsus ta`lim berilishi, qat`iylik, salomatligining yaxshi bo`lishi, musiqa asbobi, notalar va boshqa ko`p sharoitlar bo`lishi kerak. bularsiz qobiliyat taraqqiy etmayoq so`nishi mumkin. qobiliyatlar faqat faoliyatda nomoyon bo`ladi, shunda ham faqat ana shu qobiliyatlarsiz amalga oshirilishi mumkin bo`lmagan faoliyatlardagina nomoyon bo`ladi. agar odamni hali rasm solishga o`rgatmagan bo`lsa, agar u tasviriy faoliyat uchun zarur bo`lgan hech qanday malakalarni egallamagan bo`lsa, uning rasm solishga nisbatan qobiliyatlari haqida hech qanday gap bo`lishi mumkin emas qobiliyat va bilim, ko`nikma va malakalarning birligi nimada ifodalanadi? qobiliyat bilim, ko`nikma va malakalarning …

3 / 19

ana oladi. maxsus qobiliyatlar kishiga qandaydir bir muayyan faoliyat bilan muvaffaqiyatli shug`ullanish imkoniyatini beradi. masalan, matematik, texnikaviy, adabiy, musiqiy, tasviriy va boshqa qobiliyatlar bo`ladi. umumiy qobiliyatlarga ko`p hollarda intellekt, tafakkurning kreativligi va shaxsning psixomotor qobiliyatlari kiradi deb hisoblaydilar. intellekt. yuqorida ko`rsatib o`tganimizdek odamning aqliy rivojlanish darajasini o`rganishga intilish "intellekt" tushunchasini va nazariyasininng yaratilishiga olib keldi. ko`rsatib o`tganimizdek intellektini o`lchash va baholash uchun turli testlar qo`llaniladi. ularning barchasi intellekt testlari degan umumiy nom bilan ataladilar. biz yuqorida intellektini baholashda ko`p qo`llaniladigan testning mohiyatiga qisqa to`xtalib o`tgan edik. shuni ta`kidlab o`tish lozimki, ulardagi formulalar bolalar intellektini o`lchashda qo`llaniladi. intellekt koeffitsienti iq aqliy rivojlanish darajasi % hisobida taqsimlanganlik ko`rsatgichi 130 va yo’qori juda yuqori 2,2 120 - 129 yo’qori 6,7 110 - 119 yaxshi 16,1 90 - 109 o`rta 50,0 80 - 89 past 16,1 70 - 79 chegara ko`rsatgichi 6,7 69 va past aqliy zaiflik 2,1 katta yoshli kishilar intellektini baholash uchun …

4 / 19

obiliyatlar). ko`rsatib o`tganimizdek birgina iq (intellekt koeffitsienti) asosida kishini ishga qabul qilish, uning imkoniyatlarini baholash noto`g`ri bular edi. shu sababli 50 yillardan boshlab aqliy rivojlanishni o`rganish bilan bir qatorda kishining ijodiy qobiliyatlarini ham o`rganish va o`lchashga katta e`tibor berib boshlandi. bu borada maxsus testlar yaratildi."intellekt" tushunchasi ko`proq psixologiyadagi konvergent tafakkur tushunchasiga mos keladi - birdan-bir to`g`ri javobni izlash va unga keltirishga yo`nalgan. "kreativlik" tushunchasi esa ko`proq divergent tafakkur tushunchasiga mos keladi. divergent tafakkur, bu turli tomonlarga tarmoqlanuvchi, bir vaqtning o`zida turli yo`nalishlarga tarqaluvchi, ko`plab echim variantlarni yaratishga yo`nalgan tafakkur. shu sababli divergent tafakkur kutilmagan natija va yechimlarga olib keladi. ijodiy qobiliyatlarni (kreativlik) baholashda berilgan vazifani echishning "engilligi", "moslashuvchanligi va egiluvchanligi", "orginalligi"ga e`tibor beriladi. kreativlik (umumiy ijodiy qobiliyat) bilimlarni uzgartirishni xarakterlaydi. kreativlik xayol, fantaziya, gipoteza (faraz) qo’yish jarayonlari bilan bog’liq. intellekt esa uzlashtirilgan bilimlarni amalda qo’llash, mavjud bilimlarga tayanib masalani hal kilish (test intellekti)dan iborat. m.vollax va n.kogonlar 11-12 yoshli bolalardagi …

5 / 19

tabda o’zini ko’rsatishga, yo’qori baholar olishga intiladilar. ular muvaffaqiyatsizliklarni og’ir boshdan kechiradilar, aytish mumkinki ularda muvaffaqiyatga ishonch emas, muvaffaqiyatsizlikdan qo’rqish ko’p. ular tavvakal kilmaydilar, o’z fikrlarini ko’pchilik oldida izhor qilmaydilar. ular indamas, ko’pchilikka (sinfdoshlariga) qushilmaydilar. ularning yaqin do’stlari juda kam. ularni o’z holiga tashlab qo’yishsa buni yoqtirishmaydi, ishlarini, o’qishini, hatti-harakatlarini tashqaridan adekvat baholanib turilishiga muhtoj. .past intellektga va yo’qori kreativlikka egalar. bunday o’quvchilar ko’p hollarda "yomonlar" sifatida baholanadilar. maktab talablariga qiyin moslashadilar, ko’pincha ularning qiziqishlari maktabdan tashqarida bo’lib, u yerda ular o’zlarning ijodiyliklarini nomoyon qiladilar. ular ko’pincha bezovta, o’zlariga ishonmaydi, o’zlarini kamsitilgandek his qiladilar. ko’pincha o’qituvchilar ularni diqqatsiz, befahm sifatida baholaydilar, chunki bu bolalar bir xil, zerikarli ishlarni istamay bajaradilar, diqqatini ishga to’play olmaydilar. past intellekt va past kreativlikka egalar. tashqi muhitga yaxshi moslashadilar, ko’pincha "o’rtacha" mavqega ega. o’zlari egallab turgan ijtimoiy mavqe ularni qoniqtiradi. o’z-o’zini baholashlari adekvat, o’quv predmetlariga bo’lgan qobiliyatning pastligini ularning yo’qori ijtimoiy intellekti, dilkashligi, o’qishdagi passivligini …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qobiliyatlarning sifat va miqdor tasviri"

qobiliyatning tuzilishi mavzu: qobiliyatlarning sifat va miqdor tasviri. psixologiya fanidan tayyorladi: yuldoshova goʻzal reja: 1. qobiliyatlar haqida tushuncha. 2. qobiliyatlarning turlari 3. qobiliyatlarning tabiiy shartlari. tayanch iboralar: qobiliyat va qobiliyatning sifat va miqdor xususiyatlari. qobiliyat va layoqat. qobiliyatlilik, talant, geniallik tushunchalari va ularni aniqlash. qobiliyatlarning turlari.umumiy qobiliyat va uning ko`rinishlari: intellekt, kreativlik (ijodiy qobiliyat), psixomotor qobiliyatlar, sensor qobiliyatlar va h.k. pedagogik qobiliyatlar strukturasi. talant va uning kelib chiqishi. qobiliyat va irsiyat. talant va qobiliyatning shakllanishida inson faoliyatining roli. o`quvchilarda umumiy va kasbiy qobiliyatlarni shakllantirish. qobiliyatni o`rganish va ka...

This file contains 19 pages in PPTX format (960.2 KB). To download "qobiliyatlarning sifat va miqdor tasviri", click the Telegram button on the left.

Tags: qobiliyatlarning sifat va miqdo… PPTX 19 pages Free download Telegram