muftalarni turlari va tuzilishi

DOCX 20 pages 2.7 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.7 MB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

muftalarni turlari va tuzilishi reja: 1. umumiy ma`lumot. 2. doimiy biriktirilgan muftalar. 3. prujina bilan ta`minlangan tishli muftalar. 4. boshqariladigan ulovchi muftalar. 5. kulachokli muftalar. muftalar, val, truba va shu kabi detallarning uchlarini bir-biriga ulash uchun ishlatiladi va mexanikaviy, elektrik, g’idravlik turlarga bo`linadi. mashina detallari kursida faqat vallarga mo`ljallangan mexanikaviy muftalargina o`rganiladi. bunday muftalarning asosiy vazifasi vallarni o`zaro biriktirish bilan birga ularning biridan ikkinchisiga burovchi moment uzatish hamdir. bundan tashqari, muftalar bir qancha boshqa funksiyalarni ham bajarishi mumkin. shuning uchun mashinasozlikda ishlatiladigan muftalarning turi ko`p (161- shakl). ular vazifasi hamda tuzilishiga ko`ra, quyidagi uch gruppaga bo`linadi: 1. doimiy biriktirilgan muftalar; bunday muftalardan foydalanilganda mashina ishini to`htatmay turib, vallarini bir-biridan ajratishning mutlaqo iloji bo`lmaydi. 2. boshqariladigan ulovchi muftalar; bunday muftalar vositasida mashina ishini to`xtatmagan holda, zarur bo`lgan hollarda vallarni ulash yoki ajratish mumkin. 3. o`z-o`zini boshqaruvchi (avtomatik) muftalar; bunday muftalar, ko`pincha, saqlagich sifatida ishlatiladi, ya`ni mashinaning normal ishlashi uchun talab qilingan …

2 / 20

ldan ikkinchi valga burovchi moment uzatish bilan bir vaqtda, vallarda ish jarayonida paydo bo’ladigan eguvchi momentni va o`q bo’ylab yo`nalgan kuchlarni ham uzatadi. biroq eguvchi moment hamda o`q bo`ylab yo`nalgan kuchlarning mavjudligi muftaning mustahkamligiga salbiy ta`sir ko’rsatganligidan, bu xildagi nagruzkalarning bo`lmagani ma`qul. bunday nagruzkalarga barham berish maqsadida muftalar val tayanchiga mumkin qadar yaqin o`rnatiladi. qo`zg’almas muftalar, o`z navbatida, qo`yidagi turlarga bo`linadi: a) vtulka ko’rinishidagi muftalar; b) bo`laklarga ajraladigan sirti val o`qiga tik joylashgan flanesli muftalar; v) bo`laklarga ajraladigan sirti va o`qiga parallel joylashgan muftalar. qo`zralmas muftalarning eng oddiysi vtulka ko`rinishidagi muftadir. vallarni bunday mufta vositasida biriktirish uchun vallarning uchlari ichki diametri ularning sirtqi diametriga teng bo`lgan vtulkalarning ikki tomonidan kiritiladi va shift yoki shponkalar vositasida qo`zg’almas qilib mahkamlab qo`yiladi (162-shakl). prujina bilan ta`minlangan tishli muftalar bunday muftalar elastik elementi metalldan tayyorlangan kompensasiyalovchi muftalar ichida nisbatan ko`p ishlatiladiganlaridir. ular maxsus shakldagi tishli ikkita yarim muftadan(168-shakl, 1 va 2) iborat. yarim mufta …

3 / 20

kligidan qat`iy nazar, o`zgarmas miqdorga - 2α ga teng bo`lsa, ikkinchi xili uchun bu masofa nagruzkaning miqdoriga qarab o`zgaradi. prujina bilan ta`minlangan muftalarning o`lchamlarini quyidagicha olish tavsiya etiladi: tishlar soni z = 59 ÷ 100; muftaning sirtqi diametri d = (3÷3,5) d; kojuxning eni v=( 1,35 ÷ 2) d; yarim muftalardagi tishlar balandligining o`rtasidan o`tgan aylana diametri do`r = (0,7÷0,8) d; tishning qadami. t = πdo`r/z; prujinaning eni b=(0,8÷1 )t; prujinaning qalinligi h≈0,2b. bunday o`lchamli muftalar vallarning o`q bo`yicha siljishining δt = 4÷20 mm, radial siljishining δr= 0,5÷3 mm va burchagi siljishining δα = 10015' bo`lishiga imkon beradi. elastik elementi metallmas materialdan tayyorlangan kompensasiyalovchi muftalardan nisbatan ko`p ishlatiladigani vtulkabarmoqli muftadir. 2- shakl. prujina bilan ta’minlangan 3- shakl. prujina bilan ta’minlangan tishli mufta tishli muftalar tishining tuzilishi bu muftaning tuzilishi flanesli muftanikiga o`xshash bo`lib, ikkita yarim muftadan iborat (1- shakl) 1-shakl. vtulka – barmoqli mufta yarim muftalar bir uchida rez`basi bo`lgan …

4 / 20

1z kg, (8) bu yerda mb—muftaga ta`sir etuvchi burovchi moment; d1--barmoqlar joylashgan aylananing diametri; k—ish rejimini hisobga oluvchi koeffisient; bu koeffisient, ko`pincha, 1,5÷2,5 qilib olinadi. barmoq va elastik element qo`yidagi formulalar asosida hisoblanadi: σeg=meg/0,1d13=pl/2z0,1d13 ≤[σeg] (9) σ'eg=2mσk/d1d1lz ≤[σez] (10) bu yerda z—muftadagi barmoqlar soni: 1—barmoqning elastik element joylashtirilgan qismi uzunligi; d1 - barmoqning diametri; [σeg]—ruxsat etilgan eguvchi kuchlanish (bu kuchlanishning qiymatini 45 markali po`lat uchun 800÷1000 kg/sm2 qilib olish tavsiya etiladi); [σez]—elastik element uchun pyhsat etilgan ezuvchi kuchlanish; uning qiymati 18÷20 kg/sm2 qilib olinadi. boshqariladigan ulovchi muftalar boshqariladigan ulovchi muftalar aylanayotgan yoki tinch turgan vallarni istalgan vaqtda ulash yoki ajratish uchun ishlatiladi. bunday muftalar ishlash prinsipiga qarab ikki gruppaga bo`linadi: a) ilashish asosida ishlaydigan(kulachokli va tishli) muftalar; b) ishqalanish asosida ishlaydigan (friksion) muftalar. boshqariladigan muftalar vallarning siljishiga imkon bera olmaydi. ulardan foydalanilganda vallarning albatta qat’iy o`qdosh bo`lishi talab qilinadi. friksion muftalarni boshqarish mexanizmlarining juda ko`p turi ma`lum. ular tuzilishi va …

5 / 20

biridan istalgan vaqtda ajratish imkonini beradi. buning uchun qo`zg’aluvchan qilib o`rnatilgan yarim mufta maxsus qurilma, vositasida val bo`ylab chapga yoki o`ngga siljitiladi. yarim muftalardagi tishlarning (kulachoklarning) shakli har xil bo`lishi mumkin. ulardan ko`proq ishlatiladiganlari 11- shaklda tasvirlangan. etakchi val goh bir tomonga, goh ikkinchi tomonga aylanadigan bo`lsa, trapesiya shakldagi tishlar ishlatilgani ma`qul. agar yetakchi valning aylanishi doimo bir tomonga bo`lsa, tishlarning shakli nosimmetrik profilli bo`lgani yaxshi (11- shakl, b). umuman shuni nazarda tutish kerakki, harakat vaqtida kulachokli muftanni ulash tishlarning sinish xavfini tug’diradi. shuning uchun muftani val sekin aylanayotganda yoki butunlay to’xtatilganda ulash tavsiya etiladi. kulachokli muftalarning ishlash muddati, asosan, tishlarning yeyilish darajasiga esa 11 – shakl. kulachokli mufta ularning sirtlarida hosil bo`ladigan ezuvchi kuchlanish qiymatiga bog’liq ezuvchi _ kuchlanishning taqribiy qiymati quyidagicha aniqlanadi: [σez]=4kmb/zbh(d-d1) ≤[σez] (11) bu yerda z –yarim muftadagi tishlar soni. bundan tashqari, kulachoklarning eguvchi kuchlanish bo`yicha mustahkamligi ham tekshirib ko`riladi: σeg-pb/2weg=kmegb/z(d+d1)weg ≤[σeg] (12) bu yerda b …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "muftalarni turlari va tuzilishi"

muftalarni turlari va tuzilishi reja: 1. umumiy ma`lumot. 2. doimiy biriktirilgan muftalar. 3. prujina bilan ta`minlangan tishli muftalar. 4. boshqariladigan ulovchi muftalar. 5. kulachokli muftalar. muftalar, val, truba va shu kabi detallarning uchlarini bir-biriga ulash uchun ishlatiladi va mexanikaviy, elektrik, g’idravlik turlarga bo`linadi. mashina detallari kursida faqat vallarga mo`ljallangan mexanikaviy muftalargina o`rganiladi. bunday muftalarning asosiy vazifasi vallarni o`zaro biriktirish bilan birga ularning biridan ikkinchisiga burovchi moment uzatish hamdir. bundan tashqari, muftalar bir qancha boshqa funksiyalarni ham bajarishi mumkin. shuning uchun mashinasozlikda ishlatiladigan muftalarning turi ko`p (161- shakl). ular vazifasi hamda tuzilishiga ko`ra, quyidagi uch gruppag...

This file contains 20 pages in DOCX format (2.7 MB). To download "muftalarni turlari va tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: muftalarni turlari va tuzilishi DOCX 20 pages Free download Telegram