vegetativ organlarning tuzilishi va turlari

DOC 119.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1363270090_42211.doc www.arxiv.uzwww.arxiv.uz reja: 1. ildiz, uning tuzilishi va vazifasi. 2. ildiz metamorfozi va uning anatomik tuzilishi. 3. poya, uning morfologik tuzilishi va tiplari. 4. novda, uning morfologik tuzilishi va metamorfozi. 5. poyaning anatomik tuzilishi. 6. barg, uning vazifasi, morfologik tuzilishi va tiplari. 7. barg metamorfozi va uning anatomik tuzilishi. tayanch so`z va iboralar: qutblilik va simmetriya, gomologik va analogik organlar, rudiment, korrelyasiya, o`q va popuk ildizlar, mikoriza, bo`g`im, barg qo`ltig`i, barg o`rni, o`sish konusi, shoxlanish, barg o`yig`i, mezofill. o`simliklar morfologiyasi fani gulli o`simliklarda 3 ta asosiy organ bor deb hisoblaydi. bular: ildiz, poya, barg. boshqa organlar esa, jumladan gul, tikan, gajak, kurtak, mevalar yuqoridagi organlardan shakli o`zgarishi natijasida kelib chiqqan. yuksak o`simliklarning organlari bajaradigan vazifasiga qarab vegetativ va generativ organlarga bo`linadi. vegetativ organlar o`simliklarni oziqlantirish, assimilisiya, gaz almapshnuvi va boshqa vazifalarni, generativ organlar esa jinsiy ko`payish vazifasini bajaradi. vegetativ organlarning tuzilishidagi asosiy qonuniyatlardan biri qutblilikdir. uning mohiyati shundan iboratki, o`simlikning …
2
shi mumkin. ba`zi o`simliklar tanasidan gullarni simmetrik qismlarga ajratadigan birorta ham tekislik o`tkazib bo`lmaydi, ular assimmetrik tuzilgan bo`ladi. evolusiya jarayonida o`simliklarning turli organlari har xil vazifani bajarib, shunchalik metamorfozlashib ketadiki, hatto ularni ilgarigi holatini aniqlash juda qiyin bo`ladi. masalan, gulning tojbarglari, no`xatning gajaklari o`zgargan bargdir. tokning gajaklari esa o`zgargan novdadir. shunday qilib, tashqi ko`rinishdan bir-biridan keskin farq qilib, kelib chiqishi bir xil bo`lgan organlar gomologik organlar deyiladi. analogik organlar esa tashqi tomonidan bir-biriga o`xshash bo`lishi va bir xil funksiya bajarishi mumkin, lekin kelib chiqishi har xil bo`ladi. analogik organlardan zirk va do`lananing tikani bir-biriga o`xshaydi va bir xil vazifani bajaradi, lekin kelib chiqishi har xil. bir xil ekologik sharoitda yashaydigan turli xil sistematik guruhlarga mansub o`simliklarda o`xshash belgilar paydo bo`ladi. masalan, quruq iqlim sharoitida o`sadigan amerika kaktuslari va afrika sutlamaguli morfologik jihatdan bir-biriga o`xshashdir yoki o`rta osiyo sahrolarida o`suvchi torondoshlar oilasining vakili qandim, sho`radoshlar oilasining vakili sho`raning tashqi belgilari bir-biriga …
3
tashlansa, kurtaklar shu yilning o`zidayoq rivojlanib, yangi novda hosil qilishi mumkin. paxtachilikda g`o`zani chilpish ana shunga asoslangan. ildiz, uning tuzilishi va vazifasi. o`simlik hayoti uchun ildiz qo`yidagi muhim vazifalarni bajaradi: · o`simlik ildiz orqali suv va unda erigan mineral moddalarni shimib oladi; · u o`simlikni tuproqda tutib turadi va uni shamol va boshqa mexanik ta`sirlarga qarshi chidamli qiladi; · ildizda zapas oziq moddalar to`planadi; · vegetativ ko`payish uchun xizmat qiladi; · tuproqdagi mokroorganizmlar bilan simbioz aloqada bo`ladi. kelib chiqishiga ko`ra ildizlar asosiy va yon ildizlarga bo`linadi. dastlab asosiy ildiz, keyin esa atrofga taralib yon ildizlar chiqadi. ular asosiy ildizga perpendikulyar yoki ma`lum burchak ostida joylashishi mumkin. o`z navbatida yon ildizlar ham shoxlanib birinchi tartibli, ular ham shoxlanib ikkinchi tartibli ildizlar chiqadi va hokazo. qo`shimcha ildizlar deb ataluvchi ildizlar esa asosiy va yon ildizlardan emas, balki, poyadan, hatto barglardan ham chiqadi. bunday ildizlar o`simliklar yer ustki organlarining biror qismi nam tuproqqa …
4
keyinchalik bu kurtaklardan ildiz bachkilari deb ataladigan yangi yer ustki poyalari o`sib chiqishi mumkin. bular odatda gilos, terak, akasiya kabi daraxtlarda kuzatiladi. ildizning poyadan ajralib turadigan belgilaridan biri unda barglar bo`lmaydi. ildizlarning uchida ildiz qini bo`lishi ham ular uchun juda xarakterlidir. yosh ildiz uchidan biroz yuqoriroqda epidermis hujayralari o`simtalari bo`lgan ildiz tukchalari bilan zich qoplangan. ildiz tukchalarining vazifasi tuproqdan suv va oziq moddalarni so`rishdir. shunday tukchalarning borligi ildizning so`ruvchi yuzasini 5-10, hatto 30-40 barobar oshiradi. ildiz tukchalari suv va botqoq o`simliklarda , tekinxo`r o`simliklarda deyarli bo`lmaydi. ildiz sistemasini uzunligi turli o`simliklarda turlichadir. masalan, karamda 1,5 m, bedada 2 m, yong`oqda 20 m, yantoqda undan ham ortiq bo`ladi. ildiz sistemasining umumiy uzunligi ham turlichadir. g`alla o`simliklarida 500-600 m bo`lgani holda bug`doy ildiz tuklarining jami uzunligi 20 km ga etadi. qovoq ildizlarining jami uzunligi taxminan 25 km bo`lib, ular har kuni o`rta hisobda 300 m ga o`sadi. 1866 yilda rus olimi m. …
5
an azot bilan ta`minlashga yordam beradi. zamburug`lar o`z navbatida ildizlardagi uglevodlar bilan oziqlanadi. mikorizaning mohiyati birinchi bo`lib rus olimi kamenskiy tomonidan ochilgan bo`lib, bunday simbioz zamburug` uchun ham, yuksak o`simlik uchun ham foydali ekanligini ko`rsatib bergan. ildiz metamorfozi va uning anatomik tuzilishi. bir qancha o`simliklarning ildizlari o`z faoliyatlari davrida metamorfozga uchrab, oziq moddalar to`playdigan joy bo`lib xizmat qiladi. shu munosabat bilan ular yo`g`on va etli bo`ladi. ularning bir necha xili mavjud. 1. ildizmevalar. asosiy ildiz o`z shaklini o`zgartirib, yo`g`onlashadi va o`zida zapas oziq moddalarni to`playdi, bunga sabzi, sholg`om, turp, rediska, petrushkalar kiradi. 2. ildiz tuganak asosiy ildizlardan tashqari yon va qo`shimcha ildizlar ham metamorfozga uchrashi mumkin va oziq moddalari saqlanadigan yo`g`on joy ildiz tuganaklari yoki ildiz g`uddalari deyiladi. ular qishni o`tkazish uchun emas, balki , vegetativ ko`payish uchun xizmat qiladi. bularga kartoshkagul, eryong`oq;, batat kabi o`simliklarning ildiz tuganaklar misol bo`ladi. 3. tayanch ildizlarni poyadan chiqqan qo`shimcha ildizlar hosil qilib, ular …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "vegetativ organlarning tuzilishi va turlari"

1363270090_42211.doc www.arxiv.uzwww.arxiv.uz reja: 1. ildiz, uning tuzilishi va vazifasi. 2. ildiz metamorfozi va uning anatomik tuzilishi. 3. poya, uning morfologik tuzilishi va tiplari. 4. novda, uning morfologik tuzilishi va metamorfozi. 5. poyaning anatomik tuzilishi. 6. barg, uning vazifasi, morfologik tuzilishi va tiplari. 7. barg metamorfozi va uning anatomik tuzilishi. tayanch so`z va iboralar: qutblilik va simmetriya, gomologik va analogik organlar, rudiment, korrelyasiya, o`q va popuk ildizlar, mikoriza, bo`g`im, barg qo`ltig`i, barg o`rni, o`sish konusi, shoxlanish, barg o`yig`i, mezofill. o`simliklar morfologiyasi fani gulli o`simliklarda 3 ta asosiy organ bor deb hisoblaydi. bular: ildiz, poya, barg. boshqa organlar esa, jumladan gul, tikan, gajak, kurtak, mevalar yuqoridagi ...

DOC format, 119.5 KB. To download "vegetativ organlarning tuzilishi va turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: vegetativ organlarning tuzilish… DOC Free download Telegram