mehnat huquqi

PPTX 19 pages 310.6 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 310.6 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

mavzu:mehnat huquqi mavzu:mehnat huquqi reja. 1.mehnat huquqi tushunchasi. 2.mehnat huquqi manbalari. 3.mehnat huquqi subyektlari. 4.mehnat shartnomasi. 5.ish vaqti,dam olish vaqti. 6.jazo turlari mehnat huquqi huquqshunoslik tarmoqlari orasida yetakchi o’rin tutadi. u ijtimoiy mehnatga oid munosabatlarni tartibga soladigan huquqiy normalar tizimidan iborat. bu munosabatlar mehnat bozoriga amal qilish, mehnatni tashkil etish va uni qo’llash jarayonida namoyon bo’ladi. zotan, mehnat jismoniy va aqliy kuch-quvvatning sarflanishi emas, balki kishilarning ijtimoiy foydali faoliyatidir. milliy qomusimiz o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasining 37, 38, 39, 40-moddalari mehnat huquqining asosiy manbalari hisoblanadi. konstitutsiyaning 37-moddasida ta'kidlanganidek, «har bir shaxs mehnat qilish, erkin kasb tanlash, adolatli mehnat sharoitlarida ishlash va qonunda ko’rsatilgan tartibda ishsizlikdan himoyalanish huquqlariga egadir». unda yana sud hukmi bilan tayinlangan jazoni o’tash tartibidan yoki qonunda ko’rsatilgan boshqa hollardan tashqari, majburiy mehnat taqiqlanadi, deb ko’rsatilgan. mehnat huquqi manbalari o 'zbekiston respublikasi konstitutsiyasi; o 'zbekiston respublikasi qonunlari; mehnat kodeksi o’zbekiston respublikasi oliy majlisining qarorlari; o 'zbekiston respublikasi prezidentining farmonlari; o …

2 / 19

dan va mehnat shartnomasi asosida mulkchilik va xo’jalik yuritish shaklidan qati nazar, korxona, muassasa, tashkilotda ishlayotgan xodim, shuningdek, ayrim kishilar ixtiyorida ishlayotgan shaxslar foydalanadilar. o’zbekiston respublikasi mehnat kodeksida ko’rsatilishicha, mehnat shartnomasi xodim bilan ish beruvchi o’rtasidagi muayyan mutaxassislik, malaka yoki lavozimga oid ishni ichki mehnat tartibiga bo’ysungan holda taraflar kelishuvi, mehnat to’g’risidagi qonunlar va boshqa normativ hujjatlar bilan belgilangan shartlar asosida haq evaziga bajarish haqidagi kelishuvdir. quyidagilar mehnat shartnomasining taraflari hisoblanadi: xodim — 16 yoshga to’lgan o’zbekiston respublikasi fuqarosi, shuningdek, xorijiy fuqarolar va fuqaroligi bo’lmagan shaxslar ish beruvchi — korxona, jumladan, uning rahbarlari timsolida, korxonaning alohida tarkibiy bo’linmalari, mulkdorning o’zi ayni vaqtda bir vaqtda rahbar bo’lgan xususiy korxonalar; qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda 18 yoshga to’lgan ayrim shaxslar. mehnat jamoasi-mehnat shartnomasi asosida ishlayotgan korxona xodimlari. xodim va ish beruvchining vakillik idoralari mehnat shartnomasining mazmuni. taraflarning mehnat huquqlari va majburiyatlari yig’indisi mehnat shartnomasining mazmunini tashkil etiladi. mehnat shartnomasi quyidagi ikki shart …

3 / 19

gan taqdirda, xodim shartnoma imzolangan kundan keyingi ish kunidan (smenadan) kechikmay, ishga tushishi lozim. mehnat shartnomasi bir xil kuchga ega bo’lgan kamida ikki nusxada tuziladi va har bir tarafga saqlash uchun topshiriladi. mehnat shartnomasida taraflarning manzillari ko’rsatiladi. mehnat shartnomasi xodim va ishga qabul qilish huquqiga ega bo’lgan mansabdor shaxsning imzosi bilan mustahkamlanib, uning tasdiqlangan muddati ko’rsatiladi. bunday tasdiqlash imzoning haqiqiy va vakolatli ekanini ko’rsatadi. mehnat shartnomasi sanasi ko’rsatilgan holda imzolar bilan tasdiqlanadi. korxona, muassasa, tashkilot ishga qabul qilish huquqi berilgan mansabdor shaxsning imzosi gerbli muhr bilan tasdiqlanadi (gerbli muhr bo’lmagan taqdirda, imzoning haqiqiyligi va vakolatliligi boshqa muhr bilan tasdiqlanadi). mazkur tavsiyalarda ko’rsatilganidek, xodimning talabiga ko’ra, mehnat shartnomasi u biladigan tilda tuziladi va davlat tilida tuzilgan shartnoma bilan bil xil kuchga ega bo’ladi. mehnat shartnomasining muddati mehnat kodeksining 75-moddasida ko’rsatilgan. unga ko’ra, mehnat shartnomasi: nomuayyan, ya'ni amal qilish muddati ko’rsatilmagan muddatga; besh yildan ortiq bo’lmagan muddatga; muayyan ishni bajarish vaqtiga mljallab …

4 / 19

ti bo’lib hisoblanadi. shuningdek, mehnat shartnomasining quyidagi turlarini ham farqlash mumkin: o’rindoshlik bo’yicha ishlar haqidagi mehnat shartnomasi; konkurs asosida ishga qabul qilishda tuziladigan mehnat shartnomasi; korxona rahbari bilan tuziladigan mehnat shartnomasi; kasanachilar (uy xodimlari) uy xizmatkorlari. mehnat kodeksining 115-moddasida korxona, muassasa va tashkilotlarda ishlayotgan xodimlarning normal ish haftasi 40 soatdan ortiq boimasligi ko’rsatilgan. bu qoida barcha xodimlarga taalluqli bo’lib, butun ish vaqti tuzumi, shu jumladan, ish vaqtini jamlab hisoblash uchun majburiy hisoblanadi, qarorlarda qisqartirilgan ish vaqti muddati nazarda tutilgan hollarda, normal ish vaqti muddati haftasiga 40 soatdan kamroq, masalan haftasiga 36, 35, 30 va 24 soat bo’lishi mumkin. bundan tashqari, amaldagi qonunchilikda olti kunlik ish haftasida ish kunining muddati 7 soatdan, 5 kunlik ish haftasida esa 8 soatdan ortib ketmasligi belgilab qo’yilgan. ish vaqtini jamlab hisobga olish joriy etilgan korxonalarda kodeksning 123-moddasida nazarda tutilgan qoidalarga muvofiq ish vaqtining (smenasining) muddati 12 soatdan ortib ketmasligi lozim. ish vaqtining qisqartirilgan muddati quyidagilar …

5 / 19

yoshgacha bo’lgan o’quvchilar uchun ham ana shunday qisqartirilgan ish vaqti belgilangan dam olish vaqti xodim mehnat vazifalarini bajarishdan xoli bo’lgan va bundan o’z ixtiyoriga ko’ra foydalanishi mumkin bo’lgan vaqt hisoblanadi. dam olish vaqti ish kuni davomidagi tanaffuslar, ish kuni (smena) oralig’idagi dam olish vaqti, haftalik uzluksiz dam olish, bayram kunlari, ta'tillar kabi turlarga bo’linadi. mehnat kodeksining 127-moddasiga muvofiq, xodimlarga dam olish va ovqatlanish uchun ish kuni (smena) davomida tanaffus beriladi va bu tanaffus ish vaqtiga kirmaydi. tanaffus, odatda, ish boshlangandan keyin uzogi bilan to’rt soatdan keyin beriladi. tanaffus muddati va uni berish vaqti ichki mehnat tartibi qoidalarida, smena grafiklarida yoki xodim bilan ish beruvchi o’rtasidagi kelishuvga binoan belgilanadi. ta'til quyidagi xodimlarga ularning xohishi byicha olti oy o’tmasdan oldin beriladi: ayollarga — homiladorlik va tug 'ish ta 'tili oldidan yoki keyin; birinchi va ikkinchi guruh nogironlariga; 18 yoshga to 'imagan shaxslarga; muddatli harbiy xizmatdan zaxiraga bo 'shatilgan va ishga joylashgan harbiy …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mehnat huquqi"

mavzu:mehnat huquqi mavzu:mehnat huquqi reja. 1.mehnat huquqi tushunchasi. 2.mehnat huquqi manbalari. 3.mehnat huquqi subyektlari. 4.mehnat shartnomasi. 5.ish vaqti,dam olish vaqti. 6.jazo turlari mehnat huquqi huquqshunoslik tarmoqlari orasida yetakchi o’rin tutadi. u ijtimoiy mehnatga oid munosabatlarni tartibga soladigan huquqiy normalar tizimidan iborat. bu munosabatlar mehnat bozoriga amal qilish, mehnatni tashkil etish va uni qo’llash jarayonida namoyon bo’ladi. zotan, mehnat jismoniy va aqliy kuch-quvvatning sarflanishi emas, balki kishilarning ijtimoiy foydali faoliyatidir. milliy qomusimiz o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasining 37, 38, 39, 40-moddalari mehnat huquqining asosiy manbalari hisoblanadi. konstitutsiyaning 37-moddasida ta'kidlanganidek, «har bir shaxs mehnat qilis...

This file contains 19 pages in PPTX format (310.6 KB). To download "mehnat huquqi", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnat huquqi PPTX 19 pages Free download Telegram