kidariylar, eftaliylar tarixi

DOCX 9 pages 30.3 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.3 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

kidariylar, eftaliylar tarixi. reja. 1. kidariylar davlatining vujudga kelishi 2. eftaliylar davlatining vujudga kelishi 3. eftallar davrida ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayot kidariylar v asr boshlarida massaget qabilalari ittifoqidan yana bir qabilaviy guruh ajralib chiqdi. ular kidariylar deb atalib, tohariston hududlarida joylashgan edilar. bu nom qabila boshlig'i va podshosi kidar nomidan olingan. kidariylar bir necha marta sosoniylar eroniga hujumlar uyushtirganlar. ammo 456 yildagi bo’lgan jangda sosoniylar kidariylami tor-mor qiladilar. kidariylar halok bo’lgan o'z podsholari kidarning o'gli kungas ("skunxa" deb ataluvchi sak nomi bilan taqqoslang) boshchiligida hindiqush orqali qandahor (peshovar)ga ketadilar va shimoliy hindistondagi ciupta podsholigini o'zlariga bo’ysundiradilar.kidamylar bu yerda 75 yil mobaynida hukmronlik qilganlar. v—vi asrlardagi tarixshunos olinilarning asarlarida (masalan, suriyalik leshu stilit, vizantiyalik prokopiy kesariyskmy, armanistonlik sebeos va boshqalar) xioniylar eftaliylar bilan, ba'zilarida kushonlar bilan aynan bir bo’lgan deb yoritiladi. bu hoi bizga bu qabilalar o'rtasidaga farq etnik xarakterda bo’lmasdan sulolaviy jihatdan farqlanadn, deb xulosa chiqarishga asos bo’ladi.tarixiy rnanbalarning guvohlik …

2 / 9

lubiyatga uchrab, suriya manbalarida ta'kidlanishicha, u ikkinchi marta asir tushadi. sosoniylar shohi eftaliylarga kumush dirhamlar bilan to'ldirilgan qoplar ortilgan 30 ta xachir berish majburiyatini oladi. lekin u faqat yigirmata xachir va shunga loyiq tangalar topa oladi, xolos. maj burly atning qolgan qlsmi evaziga peroz o'zining go'dak o'g'li kovadni garovga qoldiradi va ikki yil davomida eftaliylarga katta hiroj to'lab turishga majbur bo’ladi. bu xirojni peroz aholiga og'ir jonboshi soliqlarini solish yo’li bilan to'laydi. shu munosabat bilan arman tarixchisi lazarb perbskiy peroz eronni eftaliylarga sotganligini va lining hech qachon bu quilikdan qutula olmasligini zorlanib yozgan edi. majburiyatdagi qarzni to'lab bo’lgan peroz. o'zini eftaliylarga do'st qilib ko'rsatmoqchi bo’ladi va o'z singillaridan birini eftaliylar podshosi vaxshunvorga xotinlikka taklif qiladi. biroq peroz singlisi o'rniga xotinlikka boshqa qizni yuborib vaxshunvorni aldaydi. vaxshunvor bunga javoban, eftaliylarning iltimosiga ko’ra erondan kelgan harbiy maslahatchilami kaltaklattiradi va o'ldiradi. peroz vizcintiya yordamida uchinchi marta eftaliylar ustiga yurish qiladi. bu yurishda eftaliykir …

3 / 9

da norozilik qo'zg'olonlari bo’lgan. bu davrda barcha yerlarjamoa qo'lidan tortib olinib «dehqon mulki»ga aylantirilgan. barcha boyliklar va hokimiyat boylar qo'hda bo’lgan. ayollar huquqi poymol qilingan. boylar ko'ngil hushi uchun istagancha xotinlar olganlar, bu hoi mazdak boshchiligida qo'zg'olon kelib chiqishiga sabab bo’lgan. mazdakchilar — «z» harfi bilan boshlanadigan to'rt narsaning aholi o'rtasida teng bo’lishini talab qilganlar: 1) zamin (yer); 2. zar (oltm); 3. zo 'rlik (kuch-hokimiyal) va 4. zom (xotin). kovad dastlab bu qo'zg'olonni himoya qildi va qo'llab-quvvatladi. so'ngra u bu qo'zg'olonga qarshi kurashdi va eftaliylar tomoniga qochib ketdi. kovad hukmronligi davrida eron bilan eftaliylar orasidagi munosabatlar ancha yumshab do'stona tus ola boshladi. bu hoi eftaliylar orasida o'sgan kovadning eftaliylar bilan shaxsiy do'stona munosabatlarining natijasi bo’lganligi ehtimoldan uzoq emas. kovad eftaliylar podshosining qizi, ya'ni o'z jiyaniga uylanadi, chunki uning opasi asirga tushgach, vaxshunvorning xotini bo’lgan edi. ikki tomon o'rtasidagi yaqinlik shu darajada kuchaydiki, eftaliylar 502 yilda eron toinonida turib vizantiyaga qarshi …

4 / 9

osoniylarga qaram bo’lishdan ozod bo’lgan cl'taliylar allaqachon g'arbiy turkiy - xoqonlik ta'siriga tushib qolganliklaridan o'zlarining avvalgi mustaqilliklarini saqlab qololmadilar. eftaliylar davlatining siyosiy markazi—poytaxti qayerda bo’lganligi to'g'risida qat'iy aniq ma''lumot yo'q. taxminiy fikriarga ko’ra bunday markaz poykand yoki balx bo’lgan deyiladi. davlatning boshida podsho turgan. podsholar vizantiya tarixchisi prokopiyning (vi asr) so'zlariga qaraganda vizantiyaliklar bilan forslar orasida m'avjud bo’lgan adolatdan zarracha bo’lsada kam bo’lmagan adolatga suyanib faoliyat ko'rsatganlar. odamlar asosan shaharlarda yashaganlar. eftaliylar hukmronligi davrida quidorlikning yemirilib, asta-sekinlik bilan feodalizm qaror topa boshlaganligining guvoh botamiz. bu davrda olib borilgan to'xtovsiz urushlar ishlab chiqarish kuchkirining inqirozga uchrashiga sabab bo’ldi, sug'oriladigan yer maydonlari qisqardi, shaharlar sonjihatdan kamaydi. eftaliylardan oldingi kushonlar davridayoq yer va qo'rg'omarga ega bo’lgan aslzodalar ajralib chiqa boshlagan, dehqonlar mahalliy - zodagonlarga ko’proq tobe bo’la borgan. bu hoi feodal munosabatlamini' shakllana boshlashi uchun shart-sharoit yetila borganligini ko'rsatadi. aholining asosiy qismi dehqonchilik bilan mashg'ul bo’lgan, ayrim qismigina ko'chmanchilik asosida yashagan, o'tovlarda istiqomat …

5 / 9

o va zarafshon vodiylarida g'alladan tashqari sholi ham yetishtirilar edi. xitoymanbalarida qayd etilishicha, v-vi asrlarda sharqiy turkiston va o'rta osiyo yerlarida paxta ekilgan. uning tolasidan oppoq va nihoyatda mayin mato to'qilgan. xitoy bozorlarida bundaymatoga talab katta bo'lgan. chunki o'sha davrlarda xitoy da paxta hali ekilmas edi. aholining dashtliklarda yashovchi yarim ko'chmanchi qismi chorvachilik, xususan qoramol va qo'y-echkilar boqish, tuyachilik, tog'li va tog'oldi mintaqalarida esa yilqichilik bilanshug'ullanishgan. farg'ona vodiysi hamon zotli arg'umoqlari bilan mashhur edi. yer egaligi ziroatkor yerlarning kattagina qismi hali ham qishloq jamoalari tasarrufida bo'lsada, ammo mamlakatdagi yer maydonlarining ma'lum bir qismi dehqonlar qo'lida va ibodatxonalar ixtiyoridabo'lgan. burring natijasida qishloq jamoasining kashovarz — erkin qo'shchilari ma'lum darajada dehqonlarga tobe bo'lib, ularga qaram kadivarlarga aylana borgan. yaylovlarning asosiy qismi esa qabila va urug' jamoalari hamda ularrring oqsoqollari — xvabulari tasarrufida edi. hozirgi vaqtda ham toshkent vohasi va janubiy qozog'iston yerlarining birqismini suv bilan ta'minlab turgan zog'ariq (zovariq) va bo'zsuv, samarqand …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kidariylar, eftaliylar tarixi"

kidariylar, eftaliylar tarixi. reja. 1. kidariylar davlatining vujudga kelishi 2. eftaliylar davlatining vujudga kelishi 3. eftallar davrida ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayot kidariylar v asr boshlarida massaget qabilalari ittifoqidan yana bir qabilaviy guruh ajralib chiqdi. ular kidariylar deb atalib, tohariston hududlarida joylashgan edilar. bu nom qabila boshlig'i va podshosi kidar nomidan olingan. kidariylar bir necha marta sosoniylar eroniga hujumlar uyushtirganlar. ammo 456 yildagi bo’lgan jangda sosoniylar kidariylami tor-mor qiladilar. kidariylar halok bo’lgan o'z podsholari kidarning o'gli kungas ("skunxa" deb ataluvchi sak nomi bilan taqqoslang) boshchiligida hindiqush orqali qandahor (peshovar)ga ketadilar va shimoliy hindistondagi ciupta podsholigini o'zlariga bo’ysundiradila...

This file contains 9 pages in DOCX format (30.3 KB). To download "kidariylar, eftaliylar tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: kidariylar, eftaliylar tarixi DOCX 9 pages Free download Telegram