xioniylar davlati tarixi va ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli

DOCX 30 pages 823.5 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 823.5 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

xioniylar davlati. mundarija : kirish . i bob xioniylar davlatining tashkil topishi ,iqtisodiy va ichtimoiy hayoti . 1.1 xioniylar hujumining boshlanishi va xioniylar davlatining tashkil topishi . 1.2 xioniylar davlatining ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli . ii bob xioniylarning o‘rta osiyoga harbiy yurishlari qo’shini davlatlar bilan siyosiy ahvoli. 2.1 ilk o‘rta asrlarda xorazm xioniylar davlatlari. 2.2 xioniylarning o‘rta osiyoga harbiy yurishlari . xulosa . foydalanilgan adabiyotlar . kirish . xioniylar—turkiy qabila. baʼzi tadqiqotchilar fikriga kura, dastlab oltoy togʻlari atrofida yashashgan va to’rtinchi asrning birinchi yarmida janubiy gʻarbga siljib, amudaryo va sirdaryo oraligʻiga kirib kelishgan. bu yerda dastlab ular zarafshon vohasini egallab, jan.ga harakat qilishgan va ancha zaiflashib, sosoniylar eroniga qaram boʻlib qolgan kushon podsholigi oʻrnini egallaganlar hamda markazi toxariston boʻlgan shim. hindiston, afgʻoniston, xurosonning bir kismini ham oʻz ichiga olgan xionitlar davlatini (iv-v asr) barpo qilishgan. boshqa bir guruh tadqiqotchilar esa xionitlarning dastlab orol dengizi shim.da yashaganligi va yirik massaget qabilalar ittifoqiga mansub …

2 / 30

ga chiqadi va vi asrning 60-yillarigacha markaziy osiyodagi eng yirik davlatga aylanadi. kidariylar, xioniylar va eftalitlar davlati. feodal munosabatlarning shakllanishi. milodiy iv-vi asrlar markaziy osiyo tarixi ko'chmanchi qabilalarning kirib kelishi, qabilalar ittifoqi yuzaga kelishi-yangi siyosiy kuchlarning paydo bo'lishi bilan izohlanadi. kidariylar xususidagi asosiy ma'lumotlar xitoyning benshi solnomasida hamda g'arb muallif-tarixchilardan biri priisk paniyskiy ma'lumotlarida uchraydi. yuyechjilar xukmdori sidolo shidar jujanlar hujumi tufayli pologa ko'chirgan. keyinchalik kidar shimoliy hindistonga yurish qilib gandhardan shimoldagi 5 ta davlatni o'ziga bo'ysundiradi. kidar shopur ii ning zamondoshi bo'lib avval boshda kushonlar xokimiyatining davomchisi sifatida ularga bo'ysunib kelgan xioniylar yordamida baqtriyada ularning xokimiyatiga chek qo'ygan. xioniylar yordamida eron sosoniylar baqtriyani qaytarib o'z qo'llariga tobelikka olishgan. xioniylar qadimgi turkiy xunnu qabilalariga ularni «oq xunn» deb ataganlar. xitoy manbaalarida eftalitlarni «ida yeda, idam, idyan» deb, suriya va lotin manbalarida esa «eptalit, eftalit, adbal» deb yuritiladi. tarixchi pronolit eftalitlarni xunlardan deb ko'rsatar ekan, «ular xunlardandir, tanalari esa oq» deb …

3 / 30

hajmi : kirish , ii bob , 4 band , xulosa ,foydalanilgan adabiyotlar , ilovadan iborat . 1.1 xioniylar hujumining boshlanishi va xioniylar davlatining tashkil topishi . xioniylar iv asr o'rtalarida o'rta osiyoga yettisuv va sharqiy turkistondan ko'chmanchi xion nomli qabilalarning hujumi boshlanadi. xioniylar 353-yilda o'z hukmdori grumbat boshchiligida sug'dga bostirib kiradilar. so'ngra ular eronda tashkil topgan va tobora kuchayib borayotgan sosoniylar davlati bilan to'qnashadilar. dast-labki janglardayoq sosoniylar shohi shopurii(309-379) xioniylardan yengiladi. so'ngra o'zaro sulhga kelishilib, hatto ular o'rtasida ittiloqlik nikoh orqali yuzaga keladi. o'rtadagi ittifoq goh buzilib, goh tiklanib turadi.nihoyat, iv asrning 70-yillarida o'rta osiyoda xioniylar hukmronligi o'rnatildi. sirdaryo bo'ylaridan to amudaryo havzasigacha cho'zilgan keng maydonda xioniylarning kuchli davlati qaror topadi. bu davlat 120 yildan oshiqroq hukmdorlik qiladi. v asrning 20 - yillarida sharqdan sirdaryo va orol bo'ylari orqali xorazm hamda amudaryo havzasiga yana bir ko'chmanchi chorvador aholi — toxarlar kirib keladi. toxarlar kushonlarning avlodlaridan bo'lib,kidar ismli hukmdor ularga …

4 / 30

inadilar. u yerlarda 75 yil hukmronlik qiladilar. v asrning 20-yillarida sharqdan sirdaryo va orol bo’ylari orqali xorazm hamda amudaryo havzasiga yana bir ko’chmanchi chorvador aholi - toxarlar kirib keladi. toxarlar kushonlarning avlodlaridan bo’lib, kidar ismli hukmdor ularga yo’lboshchi edi. shuning uchun ular kidariylar nomi bilan tilga olinadi. tez orada kidariylar amudaryo havzasi hamda g’arbiy va janubiy sug’d yerlarini ishg’ol etib, xioniylar davlatining janubiy qismida o’z hukmronligini o’rnatganlar. balx shahri esa bu yangi davlatning poytaxtiga aylantirilgan. aftidan, kidariylar xioniylar bilan ittifoqchi sifatida harakat qilgan va tajovuzlarini janubga tomon kengaytirishga intilgan. v asrning 30-50-yillarida kidariylar bilan sosoniylar o’rtasida ziddiyat tobora kuchayib, ular bir-biriga dushman bo’lib qolgan. bu ikki davlat o’rtasida 456-yilda bo’lib o’tgan navbatdagi to’qnashuvda sosoniylardan qaqshatqich zarbaga uchragan kidariylar o’zini qayta o’nglab ololmaydi. buning ustiga tez orada kidariylar shimoldan janubga tomon siljigan yana bir ko’chmanchi chorvador aholi - eftaliylar bilan to’qnashadilar. natijada, kidariylar o’rta osiyoni tark etib, janubga - shimoliy hindistonga …

5 / 30

an. ga harakat qilishgan va ancha zaiflashib, sosoniylar eroniga qaram boʻlib qolgan kushon podsholigi oʻrnini egallaganlar hamda markazi toxariston boʻlgan shim. hindiston, afgʻoniston, xurosonning bir kismini ham oʻz ichiga olgan xionitlar davlatini barpo qilishgan. boshqa bir guruh tadqiqotchilar esa xioniylarning dastlab orol dengizi shimmolida yashaganligi va yirik massaget qabilalar ittifoqiga mansub boʻlib, hunlar bilan aralashganligini taʼkidlaydilar l. n. gumilev, sp. tolstov, k. v. trever. ularning fikricha, yunon va lotin tilidagi asarlarda xionitlar «oq hunlar» deb atalgan. iv asrning 70-yillarida xionitlar sosoniylar eroniga qarshi hujum uyushtirib, muvaffakdyatga erishganlar. shuningdek, sosoniy podsholar varaxran ,yazdigard ii davrlarida ular eronning eng yirik raqibiga aylanganlar. xionitlar hukmronligi davom etayotgan bir paytda yangi bir sulola — kidariylar oʻrtaga chiqqan. ular oltoy togʻlari va sharqiy turkiston oraligʻidan jan. gʻarbga siljib, 420-yilda bolo (naxshab) sh. ni oʻziga karorgoh qilishgan va xioniylar davlati bilan qoʻshni boʻlib qolganlar. v asrning 2-yarmida xionitlar va kidariylar davlati hududini oʻz ichiga olgan yangi …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xioniylar davlati tarixi va ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli"

xioniylar davlati. mundarija : kirish . i bob xioniylar davlatining tashkil topishi ,iqtisodiy va ichtimoiy hayoti . 1.1 xioniylar hujumining boshlanishi va xioniylar davlatining tashkil topishi . 1.2 xioniylar davlatining ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli . ii bob xioniylarning o‘rta osiyoga harbiy yurishlari qo’shini davlatlar bilan siyosiy ahvoli. 2.1 ilk o‘rta asrlarda xorazm xioniylar davlatlari. 2.2 xioniylarning o‘rta osiyoga harbiy yurishlari . xulosa . foydalanilgan adabiyotlar . kirish . xioniylar—turkiy qabila. baʼzi tadqiqotchilar fikriga kura, dastlab oltoy togʻlari atrofida yashashgan va to’rtinchi asrning birinchi yarmida janubiy gʻarbga siljib, amudaryo va sirdaryo oraligʻiga kirib kelishgan. bu yerda dastlab ular zarafshon vohasini egallab, jan.ga harakat qilishgan va ancha zaifla...

This file contains 30 pages in DOCX format (823.5 KB). To download "xioniylar davlati tarixi va ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli", click the Telegram button on the left.

Tags: xioniylar davlati tarixi va ijt… DOCX 30 pages Free download Telegram