eftaliylardavlatiningvujudgakelishi

PPTX 58 стр. 3,7 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 58
markaziy osiyo siv mavzu: eftaliylar davlatining vujudga kelishi. eftaiiular davrida ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayot. turk xoqonligi. xoqonlik davrida o'rta osiyo xalqlarining iqtisodiy va madaniy hayoti. toshkent shahridagi yodju texnika instituti ma`ruzachi: t.f.b.f.d.(phd).dots., a.xudayorov reja: eftaiiylar davlatining vujudga kelishi. turk xoqonligi. xoqonlik davrida o'rta osiyo xalqlarining iqtisodiy va madaniy hayoti. ilk o’rta asr davlatlari xorazm iii a. – viii a. xioniylar iv a. 70-y-v a.oxiri kidariylar v a. 20-y-456 eftaliylar v a. 2-yarmi va vi asr o’rtalari hududi qoraqalpog’istonning hozirgi ellikqal’a tumani hududidagi tuproqqal’a shahar xarobasi hududi sirdaryo bo’ylaridan amudaryo havzasigacha hududi sirdaryo, orol bo’ylari, xorazm, amudaryo havzasi, so’g’d yerlari, xuroson hududi o’rta osiyo, sharqiy eron, shimoliy hindiston va sharqiy turkiston iii a. qang’ davlati tasarrufidan chiqishi. xorazmshoh afrig’ning 305 yili poytaxtni kat shahriga ko’chirishi -afrig’iylar hukmronligi davrida kumush tangalarning zarb qilinishi 353 - grumbatning so’g’dni bosib olishi. -xioniylar davlatining 120 yil hukmronlik qilishi -ammian marsellin , arman tarixchisi yegishe vardapet …
2 / 58
raydi. tadqiqotchilarning fikricha, kidariylarning dastlabki, vatani sharqiy turkiston edi. beyshi solnomasida berilishicha, yuechjilar humdori tsidolo jujanlar hujumi tufayli o'z qarorgohini bolo (balxga) ga ko'chirgan. yana shu manba xabar berishicha, kidar shimoliy hindistonga yurish qilib gandxardan shimoldagi 5 ta davlatni o'ziga bo'ysundirgan. ayrim tadqiqotchilar, kidariylar sharqiy turkistondan ko'chishni boshlangan so'ng ular ikki qismga bo'linib, katta qismi shimoli-g'arbiy hindistonga, kichik qismi esa o'rta osiyoga joylashadilar, degan fikrni ilgari suradilar. balx — shimoliy afg'onistondagi ko'hna shahar, hozirgi mozori sharif shahrining g'arbida. mil. av. 7- asrdan ma'lum. balx tarixda umm ul-bilod (shaharlar onasi) deb yuritilgan. yunonlar uni baqtra deb ataganlar. 6 kidariylarning o'rta osiyoga joylashuvi masalalari bilan shug'ullangan. s.k.kabanovning fikricha, ularning markazi balx emas balki qarshi atroflaridagi erqo'rg'on ko'hna shahri bo'lgan. bu fikrni l.n.gumilyov ham qo'llab-quvvatlaydi. ammo, bu fikrni ko'pchilik olimlar e'tirof etmaydilar va balki qarshi atroflarida kidariylarning kandaydir kichik guruhlari joylashgan bo'lishi mumkin degan fikrni bildirdilar. tarixda xioniylar nomi bilan mashhur bo'lgan bu …
3 / 58
iylar va eftalitlar hukmronligi o'rnatilgach xioniylarning siyosiy ahvoli o'zgaradi va ular eftalitlarga tobe bo'lib qoladi. iv asr o'rtalarida o'rta osiyo erlariga shimoli sharqdan xion qabilalari bostirib kiradilar. 8 eftalitlar tarixi yuzasidan ma'lumotlar rim, vizantiya, suriya, arman va arab tarixchilarining asarlarida, xitoy solnomalarida, pahlaviy matnlarda, firdavsiyning “shohnoma”sida uchraydi. shunga qaramadan eftalitlarning kelib chiqishi haqidagi olimlarning fikrlari turlicha. misol uchun, s.p. tolstov, a.n.bernshtam, k.v.trever kabi olimlar eftalitlarning ilk vatani sirdaryoning quyi oqimi deb hisoblasalar, a.mandelshtam, r.grishman, l.gumilyov, k.enoki kabi olimlar esa eftalitlar vatanini badaxshon deb hisoblaydilar. b.litvinskiy va k.inostrantsevlar eftalitlarning ilk vatani farg'onaning tog' oldi hududlari bo'lganligi haqidagi fikrni ilgari suradilar. ularning turkiy halqlar bo'lganligi haqidagi masala uzil-kesil echimini topmagan. eftaliylar davlati rim marsilen vizantiya prokopiy kesariyskiy feofan vizantiyskiy arman lazar parbskiy favst buzand eftalitlar turli manbalarda turlicha nomlanadilar. misol uchun, xitoy manbalarida ular “ida, ieda, idan, idyan” deb, suriya va lotin manbalarida esa “eptalit, eftalit, abdal” arab va fors mualliflarida “haytal, …
4 / 58
i-da» «ue-da» arman manbalari «idal» «xeptal» suriya va lotin manbalari «eptalit» «abdal» eftal nomi rus va vizantiya tarixchilari eftaliylarni turkiy qabila- massagetlarning so`nggi bo‘g‘inidan kelib chiqqan deb fikr bildiradilar. f.vizantiyskiy eftallar nomini v asrning ii- yarmida podshohlik qilgan vaxshunvor eftalon nomi bilan bog‘laydi. eftaliylar davlati eftallar v asrning o`rtalarida (457 yilda) vaxshunuvor markaziy osiyoda eftallar davlatiga asos soladi. vaxshunvor eftalon davri 1 4 2 3 6 5 sharqiy turkiston chag`anyon qobul so`g`d qoshg`ar panj eftallar davlati eftaliylar davrining yirik madaniy markazlari poykand varaxsha balx davlat tepasida podsho turgan hududi: o`rta osiyo, sharqiy eron, shimoliy hindiston va sharqiy turkiston taxt otadan o`g`ilga o`tmagan, suloladan kim loyiq bo`lsa o`sha taxtga o`tirgan viloyatlarni tayinlangan noib boshqargan sug'd shaharlaridan yana biri poykandda ham qizg'in tadqiqot ishlari olib borilgan. yanada qadimgiroq davrda (antik) asos solingan ushbu ko'hna shahar ilk o'rta asrlar davriga kelib kengayib boradi va v-vi asrning boshlariga kelganda uch qismli yirik markazga aylanadi …
5 / 58
rga katta miqdorda o'lpon to'lab turgan. i-jangda sosoniylar shohi pero`z asr tushadi. 20 xachir oltin miqdoriga ozod etiladi ikkinchi jangda yana sosoniylar shohi pero`z asr tushadi. xazinasi bo`shligi sabab o`g`li kubodni eftaliylarga garovda qoldiradi sosoniy va eftallar o`rtasidagi kurash 484- yilgi uchunchi jang sosoniylar shohi pero`zning o`limi bilan tugadi iii- jangdan so`ng sosoniylar ustiga katta o`lpon yuklandi. kubod taxt tepasiga kelganda ham qarzni to`lashga majbur bo`lgan 1-urush 2-urush 3-urush 1 ii-iii urush oralig`ida qarzni to`lab bo`lgan peroz o`zini eftaliylarga do`st qilib ko`rsatmoqchi bo`ladi va singillaridan birini eftaliylar podshosi vaxshuvorga hotinlikka taklif qiladi. lekin peroz singlisini o`rniga cho`rini yuborib vaxshunvorni aldaydi. vaxshunvor bunga javoban, erondan kelgan harbiy maslahatchilarni kaltaklattiradi va o`ldiradi. siyosiy hayot mamlakat lashkarini asosan otliq askarlar tashkil etgan. mamlakat yakka hukmdor tomonidan boshqarilgan. mamlakat poytaxti poykand shahri edi. iqtisodiy hayot mamlakatning savdo-sotiq ishlarida eronning tanga pullari bilan bir qatorda buxorxudotlar tangasi, so'g'diy va xorazm tangalari ham muomalada bo`lgan. madaniy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 58 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "eftaliylardavlatiningvujudgakelishi"

markaziy osiyo siv mavzu: eftaliylar davlatining vujudga kelishi. eftaiiular davrida ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayot. turk xoqonligi. xoqonlik davrida o'rta osiyo xalqlarining iqtisodiy va madaniy hayoti. toshkent shahridagi yodju texnika instituti ma`ruzachi: t.f.b.f.d.(phd).dots., a.xudayorov reja: eftaiiylar davlatining vujudga kelishi. turk xoqonligi. xoqonlik davrida o'rta osiyo xalqlarining iqtisodiy va madaniy hayoti. ilk o’rta asr davlatlari xorazm iii a. – viii a. xioniylar iv a. 70-y-v a.oxiri kidariylar v a. 20-y-456 eftaliylar v a. 2-yarmi va vi asr o’rtalari hududi qoraqalpog’istonning hozirgi ellikqal’a tumani hududidagi tuproqqal’a shahar xarobasi hududi sirdaryo bo’ylaridan amudaryo havzasigacha hududi sirdaryo, orol bo’ylari, xorazm, amudaryo havzasi, so’g’d yerlari, x...

Этот файл содержит 58 стр. в формате PPTX (3,7 МБ). Чтобы скачать "eftaliylardavlatiningvujudgakelishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: eftaliylardavlatiningvujudgakel… PPTX 58 стр. Бесплатная загрузка Telegram