xvii asr o`rtasi - xx asr boshida eron

DOCX 30 pages 537.8 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 537.8 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

4-mavzu: xvii asr o`rtasi - xx asr boshida eron (2-soat) reja: 4.1eron xvii asr ii-yarmi – xviii asrda. 4.2eronning xix asr i-yarmidagi ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti. eron va yevropa davlatlari. 4.3.eronda bobiylar qo’zg’oloni. 4.4.amiri nizom islohotlari. 4.5. eronga chet el mustamlakachilari kirib kelishining kuchayishi. 1856-1857 yillardagi ingliz-eron urushi. 4.6. eronning yarim mustamlakaga aylanishi. 4.7.xalq ommasining chiqishlari. burjua-millatchilik harakatining boshlanishi. 4.8.eronda 1905-1911 yillardagi inqilob. 1907 yildagi ingliz-rus bitimi. 4.9.1908 yildagi aksilinqilobiy to’ntarish. eron i-jahon urushi arafasida va urush yillarida. tayanch iboralar: eron, ko’chmanchilar, isfaxon, sheroz, tabriz, karmon, hamadon, ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti, tahmasp ii, yevropa davlatlari, bobiylar, qo’zg’oloni,yarim mustamlaka, 1905-yilgi inqilob, konstitutsiya, aksilinqilob, muhammad alishoh, chet el interventsiya, i-jahon urushi. 4.1.eron xvii-asr ikkinchi yarmi – xviii-asrda. xvii asrning ikkinchi yarmida eron xo’jaligi tushkunlikga yuz tutdi. afg’onlar va turklarning bosqinchilik yurishlari eronning bir qator viloyatlarini vayronaga aylantirdi. eron feodallarining xviii asr 30-40-yillaridagi bosqinchilik urushlari va xviii asr ikkinchi yarmidagi o’zaro urushlari eronni yanada zaiflashtirdi. bularning barchasi …

2 / 30

holi yashaydigan 40 ga yaqin kichik shaharlar mavjud edi. isfaxon, sheroz, tabriz, karmon, hamadon kabi yirik shaharlar muhim savdo-hunarmandchilik markazlari edi. 1 kichik shaharlar qishloqlardan deyarli farq qilmas edi, ularning aholisi asosan qishloq xo’jaligi bilan shug’ullanardi. ularda hunarmandlarning soni oz edi. shahar aholisi turli xil soliqlarni to’lar va majburiyatlarni bajarar edilar. shoh abbos i davrida o’zining eng gullagan davriga erishgan safaviylar davlati uning vorislari safo (1629-1642) va abbos ii (1642-1666) davrida hali ham kuchli bo’lsada lekin shu davrda tushkunlik alomatlari ko’rina boshlagan edi. eron davlatining o’zidagi qo’zg’olonlar va unga qaram bo’lgan xalqlarning milliy-ozodlik harakatlari eron davlatini emira boshlamoqda edi. shoh yerlari feodallarga berilishi orqasida qisqarib bormoqda, feodallarning ajralib chiqishga bo’lgan harakatlari kuchayib, amaldorlarning o’zboshimchaligi oshib bormoqda edi. shoh sulton xusayn davrida (1694-1722) safaviylar davlatining inqirozi yanada kuchaydi. zamondoshlari bu shohni aqlsiz va irodasiz, aysh-ishratga berilgan kishi deb tasvirlaydilar. dehqonlarning xonavayron bo’lishi va tez-tez sodir bo’lib turgan isyonlar xon xazinasini bo’shab …

3 / 30

stonning sunniy ruhoniylari ham xristianlarga va shia bo’lmagan musulmonlarga nisbatan dushmanlik siyosatini o’tkazib kelayotgan shoh hokimiyatiga muxolifatda edilar. yangi soliq qonunchiligi natijasida masjidlarning daromadlari kamayib ketganligi sababli shia ruhoniylarining o’zlari ham shoh siyosatidan norozi edilar. safaviylarga qarshi qo’zg’olonlar kuchaydi. 1709 yilda qandahor gilzoiylarining kalantar (shahar boshlig’i) mir vays boshchiligidagi qo’zg’oloni boshlandi. ular shahardagi eronliklar garnizonini qirib tashlab, hokimni o’ldirib, viloyatni egalladilar. sulton husaynning qo’zg’olonni bostirishga bo’lgan urinishi natijasiz tugadi. qandaxor safaviylar davlatidan ajralib chiqdi. 2 hokimiyat tepasiga kelgan afg’on feodallarining yuqori qatlami bosqinchilik urushlarini boshlab yubordi. mir vaysning o’g’li mir mahmud afg’on otliqlariga bosh bo’lib, 1722 yil yanvarda kermanni egalladi. keyin yazd shahrini qo’lga kiritolmagach, safaviylar poytaxti isfaxonga yurish qilib, uni qamal qildi. qamal bir necha oy davom etdi va oktabrda isfaxon taslim bo’ldi. mir mahmud isfaxonga g’olib sifatida kirib keldi va o’zini eron shohi deb e’lon qildi. shundan keyin kashon, qum va boshqa shaharlar unga taslim bo’ldi. shoh sulton …

4 / 30

iston, janubiy ozarbayjon va kurdiston ustidan hukmronligini tan oldi. turklar 1725 yilda mahalliy aholining qarshiligini bartaraf etib, qazvin, ardabel, hamadon va boshqa shaharlarni egalladilar. bu vaqtda erondagi afg’on feodallarining turli guruhlari o’rtasida kurash borardi va bu kurash 1725 yilda mir vaysning qarindoshi ashrafning eron shohi deb e’lon qilinishi bilan yakunlandi. ashraf o’z ajdodlariga nisbatan ancha ustalik bilan siyosat olib bordi. u eron zodagonlarini o’z tarafiga torta oldi, mamlakat xo’jaligini va savdoni jonlantirish uchun ancha ishlar qildi. ashraf 1726 yilda turklarga qarshi chiqdi, ba’zi bir g’alabalarga erishgan bo’lsa ham ozarbayjon, kurdiston, xuziston va markaziy eronning bir qismi ustidan turkiya 3 hukmronligini o’rnatilganligini tasdiqlovchi 1727 yilgi shartnomani tan olishga majbur bo’ldi. afg’on xonlarining erondagi 7 yillik hukmronligi aholini talash, shafqatsiz jazolash bilan birga bordi. eron dehqonlari va shahar kambag’allari afg’on va turk bosqinchilariga qarshi kurashni to’xtatmadilar. xviii asr 20-yillarining ikkinchi yarmida halq kurashi ayniqsa keskin tus oldi. eron xalqining qattiq kurashi natijasida …

5 / 30

in 1729 yil sentyabrda mehmondo’st daryosi bo’yida mag’lubiyatga uchradi. ikkinchi marta esa nodirdan noyabr oyida engildi. afg’onlar isfaxonni tashlab chiqib, chekinishga majbur bo’ldilar. nodir afg’onlarni erondan quvib chiqargach turklarga qarshi 1730 yilda urush boshlab, xamadon, kermonshox va ozarbayjon shaharlarini egalladi. lekin shoh tahmasp ii bilan bo’lgan jangda engilib, bu joylarni qo’ldan boy berdi. nodir xurosondagi afg’onlar qo’zg’olonini bostirgach, taxmasp ii ni taxtdan tushirdi va taxtga uning bir yashar o’g’lini o’tqazib, o’zi uning regenti bo’ldi. nodir 1732-1733 yillarda turklar bosib olgan barcha hududlarni ulardan tortib oldi. 1732 yildagi eron-rossiya shartnomasiga ko’ra astrobod, g’ilyon, mozandaron, 1735 yilda boku va darbant ham eronga qaytarib berildi. 1736 yil boshiga kelib nodir ilgari safaviylar davlati tarkibiga kirgan barcha hududlar ustidan o’z hokimyatini o’rnatdi. 1736 yilda nodir tahmaspni taxtdan tushirib, eron shohi tojini kiydi. nodirshoh qudratli feodallarning ta’sirini cheklab qo’yish siyosatini olib bordi. viloyat noiblariga beriladigan yer mulklarni bekor qilib, ularga maosh belgiladi. bir qator feodallarning, …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xvii asr o`rtasi - xx asr boshida eron"

4-mavzu: xvii asr o`rtasi - xx asr boshida eron (2-soat) reja: 4.1eron xvii asr ii-yarmi – xviii asrda. 4.2eronning xix asr i-yarmidagi ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti. eron va yevropa davlatlari. 4.3.eronda bobiylar qo’zg’oloni. 4.4.amiri nizom islohotlari. 4.5. eronga chet el mustamlakachilari kirib kelishining kuchayishi. 1856-1857 yillardagi ingliz-eron urushi. 4.6. eronning yarim mustamlakaga aylanishi. 4.7.xalq ommasining chiqishlari. burjua-millatchilik harakatining boshlanishi. 4.8.eronda 1905-1911 yillardagi inqilob. 1907 yildagi ingliz-rus bitimi. 4.9.1908 yildagi aksilinqilobiy to’ntarish. eron i-jahon urushi arafasida va urush yillarida. tayanch iboralar: eron, ko’chmanchilar, isfaxon, sheroz, tabriz, karmon, hamadon, ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti, tahmasp ii, yevropa davlatlar...

This file contains 30 pages in DOCX format (537.8 KB). To download "xvii asr o`rtasi - xx asr boshida eron", click the Telegram button on the left.

Tags: xvii asr o`rtasi - xx asr boshi… DOCX 30 pages Free download Telegram