nutqi to’liq rivojlanmagan bolalar sezgi va idrokining o’ziga xos xususiyatlari

DOCX 62 pages 1.7 MB Free download

62 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type DOCX

Pages 62

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 62

nutqi to’liq rivojlanmagan bolalar sezgi va idrokining o’ziga xos xususiyatlari reja: kirish………………………………………………………………………….2 i bob nutqi to’liq rivojlanmagan bolalarga psixologik jihatdan yondashish..................................................4 1.1 nutqi to’liq rivojlanmagan bolalarda sezgining o’ziga xosligi.....4 1.2 nutqi to’liq rivojlanmagan bolalarda sezgini rivojlantirish uchun psixokarreksiya ishlarini olib borish...........................................................23 ii bob sezgi va idrokning o’zaro bog’liqligi.................42 2.1 bolalarda idrokni rivojlantirish maqsadida olib boriladigan psixologik ishlar...................................................................................................................42 2.2 sezgi va idrokni rivojlantirish uchun qo’llaniladigan metodlar va o’yinlar...............................................................................................................54 2.3 mavzuning amaliy ahamiyati.....................................................................60 xulosa...........................................................................................................62 glossariy....................................................................................................63 foydalanilgan adabiyotlar.......................................................64 kirish kurs ishining dolzarbligi: bolalar psixik rivojlanishida nutqning tutgan o’rni nihoyatda muhim bo’lib, u nafaqat bilim olish jarayonini, balki ijtimoiylashuv, shaxsiy o’sish atrofdagilar bilan munosabatni ham belgilaydi. hozirgi kunda nutq rivojlanishida muammolarga ega bo’lgan bolalar sonining ortib borayotgani ta’lim tarbiya sohasida jiddiy etiborni talab qilmoqda.ayniqsa, nutqi to’liq rivojlanmagan bolalar (umumiy nutq rivojlanishida orqada qolganlar) ko’pincha ular o’z fikrini erkin ifoda etishda qiynaladilar tengdoshlari bilan o’zaro muloqotga kirishda cheklovlarga duch keladi. bu esa ularning shaxsiy rivojlanishiga, …

2 / 62

zini anglash va baholashiga, o’ziga bo’lgan ishonchiga salbiy ta’sir qiladi.nafaqat muloqotda, balki atrof-muhitni idrok etishda, sezgi organlari orqali axborot qabul qilish va uni qayta ishlashda ham muayyan qiyinchiliklarga duch keladilar. sezgi va idrok – bolaning kognitiv (bilish) rivojlanishida muhim o’rin tutuvchi psixik jarayonlar bo’lib, ular orqali bola tashqi olamni anglaydi, nutiqni shakillantiradi hamda tafakkur, xotira va e’tibor kabi murakkab jarayonlar rivojlanishiga zamin yaratadi. nutqdagi rivojlanishning orqada qolishi ko’pincha sezgi-idrok faoliyatining susayishi yoki buzilishi bilan birgalikda kechadi. shu sababli, bu ikki jarayonning o’zaro bog’liqligini chuqur o’rganish –logopedik tashxis va tuzatish ishlarining samaradorligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi.sezgi tashqi olamdagi narsalar va hodisalarning inson sezgi a’zolar orqali to’g’ridan- to’g’ri aks etish jarayonidir. sezgi psixik jarayonlarning eng sodda, ammo asosiy ko’rinishlaridan biridir. sezgining asosiy xususiyatlari: obektivlik, aniqlik, bevositalik.sezgi turlari: ko’rish, eshitish, hid bilish, ta’m bilish, teri sezgilari. idrok sezgi a’zolari orqali qabul qilingan signallar asosida narsalar, hodisalar va ularning xossalarini yaxlit holda anglash …

3 / 62

ntirishdagi qiyinchiliklar tasniflanadi, ularning ijtimoiy-psixologik moslashuviga sezgi va idrokning rivojlanish darajasi qanday hissa qo’shishi ko’rib chiqiladi. kurs ishining ob’ekti: nutqiy rivojlanishida nuqsoni ( kamchiligi) bo’lgan bolalarning psixik faoliyati, xususan ularning sezgi va idrok jarayonlari. kurs ishining predmeti: adabiyotlarda ishlab chiqilgan metod va usullarni qo’llash. mavzuni o’rganish jarayoni metodlari: amaliy, exsprimental, suhbat, test, anketa, ko’rgazmali kurs ishining metodologik asoslari: kurs ishining tuzilishi: kirish qismi, ikkita bob, xulosa glassariy va foydalaniladigan adabiyotlar. kirish qismida tanlangan mavzuning dolzarbligiga asoslanadi, tadqiqotning shakli va vazifalari belgilanadi, ishning tuzilishi qisqacha ochib beriladi. i bobda nutqi to’liq rivojlanmagan bolalarning psixologik jihatdan o’rganish. ularning ruhiyati haqida so’z olib boramiz. 1.1bandda nutqi to’liq rivojlanmagan bolararda sezgini o’ziga xosligi, qanday ahamiyatga ega ekanligini o’rganamiz. 1.2 bandda nutqi to’liq rivojlanmagan bolalarda sezgini rivojlantirish maqsadida psixokarreksiya ishlarini ko’rib chiqamiz. ii bobda sezgi va idrokning nutq bilan qanday bog’liqligi haqida fikirlar olib boramiz. 2.1 bandda bolalarda idrokni rivojlantirish maqsadida olib boriladigan psixologik ishlar …

4 / 62

ushunchasi bola nutqi rivojlanishining aniq holatidan kelib chiqqan holda, o‘zining etilogiyasi bo‘yicha nutq rivojlanmaganligining turli xil ko‘rinishlariga yagona pedagogik yondashuv imkoniyati haqidagi ilg‘or nuqtai nazarga asoslanadi. nutqning to‘liq rivojlanmaganligi termini nutq rivojlanishi buzilishiga g‘oyat chuqur yondashuvni ifodalaydi va uni tahlil qilish pedagog zimmasidadir. bunday yondoshuv mutaxassisdan katta umumbiologik va tibbiy malakani talab qiluvchi, nuqson tuzilishini patogenetik jihatdan tahlil qilishni talab qilmaydi. biroq pedagog-logoped uchun kim bilan ishlashi, to‘liq rivojlanmaganlik qay yo‘sinda paydo bo‘lgani, nutq rivojlanishi tempiga qo‘shilib keluvchi nevrologik buzilishlar, genetik belgilar, psixik faoliyat va bola shaxsining xususiyatlari, dori-darmonli davolanishning bor yoki yo‘qligi va boshqa omillarning qanday ta’sir etishi ma’lum ahamiyatga ega. bular pedagogning shifokor bilan birgalikdagi ishi jarayonidagina aniqlanishi va tahlil qilinishi mumkin. nutq ma’lum bir biologik shart-sharoitlar mavjudligida va eng avvalo markaziy nerv tuzilishning normal rivojlanishi va ishlashida yuzaga keladi. biroq nutq muhim ijtimoiy funksiya hisoblanadi. shu sababli uning rivojlanishi uchun biologik shart-sharoitlarning o‘zigina etarli emas, u bolaning …

5 / 62

iga qaraganda inson ovozi tovushlarini turg‘un, tanlab ta’sirlanishi shakllanadi. m.i. lisina bu holatni jajji odamchaning muhim ehtiyojlarini ifodalashi – muloqotdagi ehtiyojlari sifatida baholaydi. bola nutqining yuzaga kelishi va rivojlanishida muloqotning hal qiluvchi rolini gospitalizm tekshiruvlari isbotlaydi. rag‘batlantiruvchi insoniy muhit (oila, bolalar guruhi va h.k.) dan bolani ajratib qo‘yish deprivatsion vaziyat sifatida o‘rganiladi. bu vaziyat bolaning psixik rivojlanishiga sekinlashtiruvchi omil sifatida ta’sir qiladi. agar bu vaziyat uzoq davom etsa psixik deprivatsiya holati yuzaga keladi. nutq rivojlanishiga, ayniqsa hissiy deprivatsiya yomon ta’sir ko‘rsatadi. bunda bola tug‘ilganidan boshlab uning affektiv ehtiyojlari (suyish, erkalash, yaxshi ko‘rish) qondirilmaydi. bunday vaziyat ko‘pincha otaonalari spirtli ichimliklar ichuvchi, onasi yo‘q oilalarda, bola tug‘ilishi bilan tarbiyaga sust qaraladigan bolalar uyida tarbiyalanishi oqibatida vujudga keladi. l.s. vigotskiy tomonidan bolaning psixik va rivojlanishida ta’lim va tarbiyaning etakchi roli haqidagi fikr ilgari surilgan. ayni vaqtda neyrofiziologik tadqiqotlar tufayli bu fikr rivojlandi va tasdiqlandi. bola miyasiga qanchalik ko‘p doimiy va xilma-xil axborotlar oqimi …

Want to read more?

Download all 62 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutqi to’liq rivojlanmagan bolalar sezgi va idrokining o’ziga xos xususiyatlari"

nutqi to’liq rivojlanmagan bolalar sezgi va idrokining o’ziga xos xususiyatlari reja: kirish………………………………………………………………………….2 i bob nutqi to’liq rivojlanmagan bolalarga psixologik jihatdan yondashish..................................................4 1.1 nutqi to’liq rivojlanmagan bolalarda sezgining o’ziga xosligi.....4 1.2 nutqi to’liq rivojlanmagan bolalarda sezgini rivojlantirish uchun psixokarreksiya ishlarini olib borish...........................................................23 ii bob sezgi va idrokning o’zaro bog’liqligi.................42 2.1 bolalarda idrokni rivojlantirish maqsadida olib boriladigan psixologik ishlar...................................................................................................................42 2.2 sezgi va idrokni rivojlantirish uchun qo’lla...

This file contains 62 pages in DOCX format (1.7 MB). To download "nutqi to’liq rivojlanmagan bolalar sezgi va idrokining o’ziga xos xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: nutqi to’liq rivojlanmagan bola… DOCX 62 pages Free download Telegram