ifodali o‘qish

PPTX 35 pages 271.4 KB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 271.4 KB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

презентация powerpoint 2-mavzu: ifodali o‘qishda nafas, ovoz va talaffuzning oʻrni. intonatsiya, ritm va temp - ifodali oʻqishning asosiy vositalari sifatida. urg‘u, ritm va toʻxtam (pauza) va ularning ahamiyati. ifodali o‘qishda yuz ifodasi va hatti-harakat. reja: ifodali o‘qishda nafasdan to‘g‘ri foydalanish va ovozning ahamiyati. to‘g‘ri talaffiiz - ifodali o ‘qishning asosi. intonatsiya, ritm va temp - ifodali oʻqishning asosiy vositalari sifatida. urg‘u, ritm va toʻxtam (pauza) va ularning ahamiyati. ifodali o‘qishda yuz ifodasi va hatti-harakat. nutq – tildagi mavjud ifoda vositalaridan foydalangan holda reallikka aylangan fikr bo‘lib ikki xil ko’rinishda namoyon bo‘ladi: 1. ichki nutq o‘qituvchi ongida hosil bo‘ladigan, hali amalga oshmagan til elementlaridan tashkil topgan, kishining og‘iz ochmasdan fikrlashi, mulohaza yuritishi, o‘ylashi ichki nutqdir. 2. tashqi nutq. (оg’zаki): mоnоlоg, diаlоg, yozmа: dоklаd, rеfеrаt, аnnоtаtsiya vа bоshqаlаr. pеdаgоgik-psiхоlоgik аdаbiyotlаr tаhlili аsоsidа nutqning quyidаgi o’zigа хоsliklаrini аjrаtib ko’rsаtish mumkin: 1. funktsiyalаri: mulоqоt, shахsgа tа’sir ko’rsаtish, tа’lim vа tаrbiya vоsitаsi. 2. shаkllаri: tаshqi …

2 / 35

aratilgan nutqi (ichki va tashqi monolog) dialog – o’qituvchi va o’quvchi o’rtasida tashkil etiladigan suhbat polilog – o’qituvchi va bir nechta o’quvchi yoki o’quvchilar jamoasi o’rtasidagi suhbatni ifodalovchi nutq o’qituvchi nutqining asosiy shakllari nafas. nutq jarayonida so‘zlar orasidagi nafas rostlashlar havoning yangi zahirasini olish va kuchsizlanib borayotgan nafasni tiklash zarurati bilan paydo bo‘ladi. nafas ifodali o‘qishning muhim vositalaridan biri bo‘lib, u ovoz va nutqni tinglovchiga yetkazishda asosiy o‘rin tutadi. to‘g ‘ri nafas olish inson hayoti uchun ham, ifodali o‘qish uchun ham juda katta ahamiyat kasb etadi. nutq jarayonida nafas olish me’yori buzilib, o‘rinsiz pauzalar qilinsa, o‘qilayotgan matn mazmuni mantiqan o‘zgarib, muallif maqsadi tinglovchiga tushunarsiz bo‘lib qoladi. o‘quvchi nutqida kuzatiladigan kamchiliklardan biri fonatsiya jarayonida, ya’ni nutq hosil bo‘lish paytida nafas olishdagi tartibsizliklar bilan bog’liq. fonatsiya jarayonida nafas olish va nafas chiqarish fazalari shunday yo‘lga qo‘yilishi kerakki, nafas olish zo‘riqishsiz, bir qadar jadalroq, nafas chiqarish esa tekis, bir me’yorda va davomliroq kechishi …

3 / 35

an berilgan ilohiy ne’mat hisoblanadi. shunday ekan, ovozning yoqimli yoki yoqimsizligi bizning ixtiyorimizda bo‘lmagan hodisadir. lekin ovozni o‘rniga qo‘yish, shakllantirish va uning sohibi bo‘lish - inson ixtiyoridadir. 8 9 ovoz – tomoqdan (o‘pkadan) kelayotgan havoning ovoz paylari orqali o‘tishida hosil bo‘ladi va og`iz bo‘shlig`i yordamida kuchayadi. ovoz maxsus mashq qilinib turilmasa, ba’zan yo‘qolib ketadi. 10 ovoz apparati uch qismdan iborat: 1. generator – ovoz generatsiyasi ovoz paylarida hosil bo‘ladi, bunda og`iz bo‘shlig`ining roli kam. ovoz paylari shovqin va tonlarni farqlaydi. 2. rezonator tizimi – bunda tomoq, halqum, burun bo‘shlig`i, og`iz bo‘shlig`i qatnashadi va ular ovozning kuchini (statikasini) va dinamikasini ta’minlaydi. 3. energetika tizimi - o‘pkadan kelayotgan kuchli nafasning miqdori va tezligini ta’minlaydi. ongli ravishda ovozni mashq qildirish uzoq, muntazam va individual davom etadi. ko‘p olimlar olib borgan tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, past ovoz o‘quvchilar tomonidan yaxshi idrok etiladi. past ovoz ularga yuqori ovozga nisbatan yoqadi. yuqori ovoz o‘quvchilarni ham, o‘qituvchining o‘zini …

4 / 35

og`lom bo‘ladi. 2. bo‘r-melning mayda changlari ovoz paylari uchun juda ham zararli, doimo doskani ho‘l latta bilan artish kerak. 3. dars bergandan so‘ng, agar havo sovuq bo‘lsa, tez yurmaslik kerak. chunki, sovuq havo xalqumni yallig`lantiradi. o’qituvchi ovozi o’zida quyidagi xususiyatlarni aks ettira olishi zarur: 1) jarangdorlik (tovushning tozaligi va tembrning yorqinligi); 2) keng diapazonlik (ovozning eng pastlikdan eng yuqorigacha bo’lgan darajasi); 3) havodorlik (erkin so’zlaganda yaxshi eshituvchanlikka ega bo’lishi); 4) ixchamlik, harakatchanlik; 5) chidamlilik (uzoq ishlash qobiliyatiga ega bo’lish); 6) moslashuvchanlik (dinamika, tembr, ohandorlikning turli sharoitga moslasha olishi); 7) qarshi shovqinlarga nisbatan barqarorlik (xalaqit beruvchi shovqinga tembr va tessituraning o’zgarib turishi); 8) suggetsivlik (ovozning xayajon ifodalashi va bu orqali, qanday so’z aytilayotganidan qat’iy nazar, tinglovchining xulqiga ta’sir qilish xususiyati) nutq texnikasida so‘zlarni to‘g‘ri talaffuz qilish alohida ahamiyat kasb etadi. so‘zlarni to‘g‘ri va aniq talaffuz qilish uchun o‘zbek adabiy tilining o‘ziga xos xususiyatlarini chuqur bilish, ayniqsa, fonetika va fonologiyaga oid bilimlardan …

5 / 35

kadi – qovoq, pamildori – pomidor, kelutti – kelyapti, kartishka – kartoshka va hokazo tarzida) amal qilish; talaffuz (o, a, u ,o’, f, v, p, d, t, x, h, s, ts, j, sh) me’yorlariga (onor – anor, uxshash – o’xshash, palakat – falokat, hamit – hamid, xam – ham, sentner – tsentner, ijtimoiy – ishtimoiy kabi shakllar) rioya etish; kelishik me’yorlariga (sobirni ukasi – sobirning ukasi, o’quvchini daftari – o’quvchining daftari, poezdga keldim – poezdda keldim va boshqalar ko’rinishida) amal qilish 1 2 3 demak, nutq aniq va ravon bo‘lishi, grammatik jihatdan to‘g‘ri tuzilgan bo‘lishi, adabiy talaffuz qoidalariga bo‘ysunishi, boshlanishidan oxirigacha izchil bayon qilinishi lozim. ana shunday nutq asosida o‘rganilayotgan bilim o‘quvchi xotirasida uzoq vaqt saqlanib qoladi. shunday nutq madaniy nutq talablariga javob beradi. buning uchun o‘qituvchilardan tinimsiz izlanish va o‘z ustida ishlash, filologik bilim va muttasil nutqiy mashq qilish talab qilinadi. intonatsiya, ritm va temp - ifodali oʻqishning asosiy …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ifodali o‘qish"

презентация powerpoint 2-mavzu: ifodali o‘qishda nafas, ovoz va talaffuzning oʻrni. intonatsiya, ritm va temp - ifodali oʻqishning asosiy vositalari sifatida. urg‘u, ritm va toʻxtam (pauza) va ularning ahamiyati. ifodali o‘qishda yuz ifodasi va hatti-harakat. reja: ifodali o‘qishda nafasdan to‘g‘ri foydalanish va ovozning ahamiyati. to‘g‘ri talaffiiz - ifodali o ‘qishning asosi. intonatsiya, ritm va temp - ifodali oʻqishning asosiy vositalari sifatida. urg‘u, ritm va toʻxtam (pauza) va ularning ahamiyati. ifodali o‘qishda yuz ifodasi va hatti-harakat. nutq – tildagi mavjud ifoda vositalaridan foydalangan holda reallikka aylangan fikr bo‘lib ikki xil ko’rinishda namoyon bo‘ladi: 1. ichki nutq o‘qituvchi ongida hosil bo‘ladigan, hali amalga oshmagan til elementlaridan tashkil topgan, kish...

This file contains 35 pages in PPTX format (271.4 KB). To download "ifodali o‘qish", click the Telegram button on the left.

Tags: ifodali o‘qish PPTX 35 pages Free download Telegram