tormoz tizimi tuzilishi va ularga texnik xizmat ko'rsatish

DOCX 6 pages 742.3 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 742.3 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

20.mavzu: tormoz tizimi tuzilishi va ularga texnik xizmat ko'rsatish. reja: 1.avtomobilda tormoz boshqarmasining zaruriyati va vazifasi. 2. tormoz boshqarmasining sistemalari. 3.tormoz tizimini nazorat .tormoz tizimi avtomobilning o‘z harakati davomida, vaziyatga qarab, sekinlatish yoki to‘xtatish zaruriyati tug‘iladi. agar dvigatelni yetakchi sildirak- lardan ajratib qo‘yilsa, avtomobil o‘zining inersiyasi o‘z hisobiga hara- katini davom ettiradi. avtomobilning harakatlanishiga qarshilik kuchlarining hisobiga (yo‘lning, havoning qarshilik kuchlari, transmissiyadagi ishqalanish kuchi va x.z.) avtomobilning tezligi pasayib boradi va nihoyat avtomobil to‘xtaydi. bu holda to‘xtash yo‘li katta bo‘ladi. to‘xtash yo‘lini qisartirish uchun qo‘shimcha tormoz kuchidan foydalaniladi. tormoz kuchi g‘ildirak bilan yo‘l orasida hosil bo‘ladi. tormoz tizimi harakatlanayotgan avtomobil tezligini kamaytirish, to‘xtatish va to‘xtab turgan avtomobilni o‘z joyida ushlab turish uchun xizmat qiladi. zamonaviy yengil avtomobillarga quyidagi tormoz tizimlari qo‘llaniladi: 1. ishchi tormoz; 2. to‘xtab turish tormoz tizimi. ish tormoz tizimi avtomobil har xil sharoitda harakatlanganda uning tezligini kamaytirish yoki darhol to‘xtatish vazifasini o‘taydi. to‘xtatib turish tormoz tizimi to‘xtab …

2 / 6

siyalashgan (pnevmogidravlik, pnevmoelektrik va h.k.) turlarga bo‘linadi. tormoz yuritmasi quyidagi elementlardan tashkil topgan: 1. boshqarish organi vositasida energiya manbaidan tormoz mexanizmlariga uzatilayotgan energiya miqdor jihatdan rostlab turiladi. bularga tormoz krani, asosiy tormoz silindri, to‘xtatib turish va yordamchi tormoz tizimiining qo‘l yuritmasi kiradi; 2. ijro etuvchi organ — tormoz yuritmasidan tormoz mexaniz- miga energiyani uzatuvchi tuzilma. pnevmatik yuritmali tizimida ijro etuvchi organ sifatida tormoz kameralari yoki silindrlari, gidravlik yuritmali tizimida esa g‘ildirak tormoz silindrlari ishlatiladi. avtomobilning harakatlanishiga majburiy qarshilik ko‘rsatish va qarshilik kuchini o‘zgartirish uchun mo‘ljallangan tuzilma tormoz mexanizmi deb ataladi. zamonaviy avtomobillarning ishchi, yordamchi va to‘xtatib turish tormoz tizimlarida tormoz mexanizmi sifatida friksion tuzilmalar ishlatiladi. bularda majburiy qarshilik aylanuvchi (rotorli) va aylanmaydigan (statorli) qismlar vositasida ishqalanish kuchini o‘zgartirib hosil qilinadi. demak, avtomobil tezligini kamaytirish uchun uning kinetik energiyasining bir qismini, batamom to‘xtatish uchun esa bu energiyaning xammasini ishqalanish hisobiga yo‘qotish kerak. hozirgi zamonaviy avtomobillarda, xususan deu avtomobillarida sae i 1703 …

3 / 6

omobillarni o‘z joyida chegaralanmagan vaqt mobaynida ushlab turish uchun mexanik tormoz yuritmasi to‘xtatib turish tormoz tizimidan keng qo‘llaniladi. amaliyotdagi tajribadan kelib chiqgan holda shuni aytish joizki, gidravlik kuchaytirgich bilan jihozlangan transport vositalarini to‘xtatish bir muncha yengilroqdir. kun davomida oddiy tormoz tizimiga ega bo‘lgan avtomobilni boshqarib borayotgan haydovchining oyoqlari kechga borib toliqadi. gidravlik kuchaytirgichga ega bo‘lgan tormoz tizimi bilan jihozlangan avtomobil haydovchisi esa unga nisbatan o‘zini ancha tetik hisoblaydi, chunki gidravlik kuchaytirgich haydovchi tormoz tepkisiga ta’sir etiyotgan kuchni bir necha bor kuchaytirib beradi. shuning uchun barcha katta o‘lchamli, og‘ir yuk tashuvchi avtomobillar bunday tormoz tizimi bilan jihozlangan. gidravlik tormoz yuritmasi gidrostatik hisoblanadi, ya’ni tormoz- lanish vaqtida gidravlik tormoz yuritmasining hamma qismida suyuqlik bosimi bir xil oshadi va shu bosim hisobiga pedaldagi kuch tormoz mexanizmlariga uzatiladi. gidravlik yuritmali ishchi tormoz tizimining prinsipial sxemasi 69- rasmda ko‘rsatilgan. yuritma tormoz pedalidan, vakuum kuchaytir- gichdan, asosiy tormoz silindridan, oldingi va orqa g‘ildirak tormoz mexanizmlarining silindrlaridan, …

4 / 6

ish hosil bo‘ladi. 69-rasm. gidravlik tormoz tizimining sxemasi. 1-old g‘ildirak tormoz silindri; 2-old tormoz tizimining quvuri; 3-orqa tormoz tizimining quvuri; 4-orqa g‘ildirak tormoz silindri; 5-asosiy tormoz tizimi bachogi; 6-asosiy tormoz silindri; 7-asosiy tormoz silindri porsheni; 8-shtok; 9-tormoz pedali. g‘ildiraklardagi tormozlanishning baravar boshlanishi va tormoz pedalidagi kuch bilan tormoz mexanizmlarini ishga tushiruvchi kuchlarning o‘zaro mosliligini gidravlik yuritmaning ishlash prinsipi ta’minlab beradi. 70-rasm. diskli tormoz tizimi. 1-korpus; 2-porshen; 3-birikturuvchi trubka; 4-oldingi chap g‘ildirak tormoz diski; 5-friksion qoplamali tormoz kalodkasi; 6-porshen; 7-oldingi chap g‘ildirak ichki ishchi silindri. tormoz pedaliga ta’sir etayotgan kuch olinganda pedal prujina ta’sirida o‘zining avvalgi holatiga qaytadi. shuningdek, prujina ta’sirida asosiy tormoz silindrining porshenlari ham o‘zining avvalgi holatiga qaytadi. tormoz mexanizmidagi prujinalar xisobiga kolodkalar xam avvalgi holatiga qaytib, g‘ildirak silindrlarining porshenlari orqali suyuqlikni trubkalardan asosiy silindrga siqib chiqaradi. tormoz tizimi ishlashining ishonchliligini oshirish uchun gidravlik tormoz yuritmasi ikki konturli qilib tayyorlanadi. masalan: neksiya, vaz avtomobillarining ishchi tormoz tizimi ikki konturli …

5 / 6

ik bo‘lganda butun tormoz tizimi ishlamay olishi mumkin (masalan, trubkalardan bittasi yorilganda), past haroratda (-300s dan past) fik ning sezilarli pasayadi. asosiy tormoz silindridantormoz mexanizmlari. tormoz kuchini hosil qilish vazifasini tormoz mexanizmi bajaradi. tormoz mexanizmlari g‘ildiraklarda yoki transmissiyada joylashgan bo‘lishi mumkin. tormoz mexanizmi qancha katta qarshilik xosil qilsa, tormoz kuchi shuncha katta bo‘ladi. uning maksimal qiymati g‘ildirak va yo‘l orasidagi ilashishga hamda yo‘ldan g‘ildirakka ta’sir qiluvchi vertikal reaksiyaga (rz) mosli, ya’ni: ɍɦɚɯɂ ɉɋ = × m ; (bu yerda: m - ilashish koeffitsiyenti) ilashish koeffitsiyenti ancha katta bo‘lsa, tormoz kuchi shuncha katta bo‘ladi. masalan, quruq asfalt yo‘lda ( m 0,8) tormozlanish samaradorligi yaxshi bo‘lsa, xuddi shu yo‘lda yomg‘irdan keyin ( m 0,5) tormozlanish samaradorligi pasayadi. g‘ildirak bilan yo‘l orasidagi ilashish yaxshi bo‘lishi uchun g‘ildirak g‘ildirashi kerak. agar g‘ildirak g‘ildirashdan to‘xtasa, ya’ni blokirovkalansa, u holda g‘ildirak yo‘l ustida sirpanadi va ilashish koeffitsiyenti 20...30 % ga kamayadi. friksion tormoz mexanizmlari keng taralgan …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tormoz tizimi tuzilishi va ularga texnik xizmat ko'rsatish"

20.mavzu: tormoz tizimi tuzilishi va ularga texnik xizmat ko'rsatish. reja: 1.avtomobilda tormoz boshqarmasining zaruriyati va vazifasi. 2. tormoz boshqarmasining sistemalari. 3.tormoz tizimini nazorat .tormoz tizimi avtomobilning o‘z harakati davomida, vaziyatga qarab, sekinlatish yoki to‘xtatish zaruriyati tug‘iladi. agar dvigatelni yetakchi sildirak- lardan ajratib qo‘yilsa, avtomobil o‘zining inersiyasi o‘z hisobiga hara- katini davom ettiradi. avtomobilning harakatlanishiga qarshilik kuchlarining hisobiga (yo‘lning, havoning qarshilik kuchlari, transmissiyadagi ishqalanish kuchi va x.z.) avtomobilning tezligi pasayib boradi va nihoyat avtomobil to‘xtaydi. bu holda to‘xtash yo‘li katta bo‘ladi. to‘xtash yo‘lini qisartirish uchun qo‘shimcha tormoz kuchidan foydalaniladi. tormoz kuchi g‘...

This file contains 6 pages in DOCX format (742.3 KB). To download "tormoz tizimi tuzilishi va ularga texnik xizmat ko'rsatish", click the Telegram button on the left.

Tags: tormoz tizimi tuzilishi va ular… DOCX 6 pages Free download Telegram