nurlanish turlari

PPTX 11 pages 65.8 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 65.8 KB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu:nurlanish turlari. erkin elektronlarda sochilish. cherenkov nurlanishi. mavzu:nurlanish turlari. erkin elektronlarda sochilish. cherenkov nurlanishi. reja: nurlanish tiurlari. erkin elektronlarda sochilish. cherenkov nurlanishi. 1.nurlanish nurlanish – bu energiyaning elektromagnit to'lqinlar yoki zarralar shaklida tarqalishi jarayonidir. uning tabiati va xususiyatlari tarqalish usuliga, energiya manbasiga va muhitga bog'liq. nurlanishning ikki asosiy turi mavjud: 1. elektromagnit nurlanish: bu energiyaning elektromagnit to'lqinlar shaklida tarqalishi bo'lib, u vakuumda yorug'lik tezligida (taxminan 300,000 km/s) harakatlanadi. elektromagnit nurlanishning to'lqin uzunligi va chastotasi bo'yicha keng diapazoni mavjud, bu diapazon quyidagilarni o'z ichiga oladi: • radioto'lqinlar: eng uzun to'lqin uzunligiga ega bo'lib, radio va televideniye aloqasi, radarlar va boshqalarda qo'llaniladi. • mikroto'lqinlar: oziq-ovqatni qizdirish, aloqa va boshqalarda qo'llaniladi. • infraqizil nurlanish: issiqlik shaklida sezilishi mumkin va issiqlik tasvirlash, masofadan boshqarish va boshqalarda qo'llaniladi. • ko'rinadigan yorug'lik: inson ko'zi tomonidan sezilishi mumkin bo'lgan nurlanish. • ultrabinafsha nurlanish: quyoshdan keladi va teriga zarar yetkazishi mumkin. sterilizatsiya va boshqalarda qo'llaniladi. 2. zarralar nurlanishi: …

2 / 11

onlarning boshqa zarralar yoki maydonlar bilan o'zaro ta'siri natijasida yo'nalishini o'zgartirish jarayonidir. bu jarayon materialning elektr o'tkazuvchanligi, issiqlik o'tkazuvchanligi va boshqa fizik xossalarini aniqlashda muhim rol o'ynaydi. sochilishning bir nechta mexanizmlari mavjud: 1. elastik sochilish: elastik sochilishda elektronning energiyasi o'zgarmaydi, faqat uning harakat yo'nalishi o'zgaradi. bu jarayon asosan elektronning potensial maydon bilan o'zaro ta'siri natijasida yuz beradi. elastik sochilishning misollari: • neytral atomlar bilan sochilish: elektron neytral atomning elektr maydoni bilan o'zaro ta'sirlashadi va uning yo'nalishi o'zgaradi. • kristall panjarasi ionlari bilan sochilish: elektron kristall panjarasidagi ionlarning potensial maydoni bilan ta'sirlashadi. bu sochilishning turi kristallning tuzilishiga va elektronning energiyasiga bog'liq. 2. noelastik sochilish: noelastik sochilishda elektronning energiyasi o'zgaradi. bu jarayon elektronning materialning boshqa zarralari (fotonlar, fononlar, magnonlar va boshqalar) bilan o'zaro ta'siri natijasida yuz beradi. noelastik sochilishning misollari: • fotonlar bilan sochilish (kompton effekti): elektron foton bilan to'qnashib, uning energiyasining bir qismini yutadi va yo'nalishini o'zgartiradi. • fononlar bilan sochilish: …

3 / 11

tering rate): birlik vaqt ichida elektronning sochilish soni. erkin elektronlarning sochilishi ko'plab fizik hodisalarni tushuntirishda muhim rol o'ynaydi, jumladan: • elektr o'tkazuvchanligi: elektronlarning material ichida harakatlanishiga qarshilik ko'rsatuvchi asosiy omil sochilishdir. • issiqlik o'tkazuvchanligi: elektronlarning issiqlik energiyasini o'tkazishi sochilish jarayoniga bog'liq. • magnit xususiyatlar: magnonlar bilan sochilish materialning magnit xususiyatlariga ta'sir qiladi. • optik xususiyatlar: elektronlarning fotonlar bilan sochilishi materialning optik xususiyatlarini aniqlaydi. 3.cherenkov nurlanishi. cherenkov nurlanishi – bu zaryadlangan zarra muhit ichida yorug'lik tezligidan tezroq harakatlanganda paydo bo'ladigan elektromagnit nurlanishdir. bu hodisa 1934-yilda pavel cherenkov tomonidan kashf etilgan va uning nomi bilan atalgan. hodisaning mexanizmi: oddiy sharoitlarda, zaryadlangan zarra muhit ichida harakatlanganda, u atrofidagi atomlarni qo'zg'atadi va bu qo'zg'alishlar elektromagnit to'lqinlarni hosil qiladi. agar zarra yorug'lik tezligidan sekinroq harakatlansa, bu to'lqinlar barcha yo'nalishlarga tarqaladi. ammo, agar zarra yorug'lik tezligidan tezroq harakatlansa, u atrofida to'lqin fronti hosil qiladi, bu esa cherenkov nurlanishi deb ataladi. bu to'lqin fronti konus shaklida bo'ladi …

4 / 11

ishida. tibbiyot: ba'zi tibbiy diagnostika usullarida. astrofizika: kosmik nurlanishni o'rganishda. /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 11

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nurlanish turlari"

mavzu:nurlanish turlari. erkin elektronlarda sochilish. cherenkov nurlanishi. mavzu:nurlanish turlari. erkin elektronlarda sochilish. cherenkov nurlanishi. reja: nurlanish tiurlari. erkin elektronlarda sochilish. cherenkov nurlanishi. 1.nurlanish nurlanish – bu energiyaning elektromagnit to'lqinlar yoki zarralar shaklida tarqalishi jarayonidir. uning tabiati va xususiyatlari tarqalish usuliga, energiya manbasiga va muhitga bog'liq. nurlanishning ikki asosiy turi mavjud: 1. elektromagnit nurlanish: bu energiyaning elektromagnit to'lqinlar shaklida tarqalishi bo'lib, u vakuumda yorug'lik tezligida (taxminan 300,000 km/s) harakatlanadi. elektromagnit nurlanishning to'lqin uzunligi va chastotasi bo'yicha keng diapazoni mavjud, bu diapazon quyidagilarni o'z ichiga oladi: • radioto'lqinlar: eng ...

This file contains 11 pages in PPTX format (65.8 KB). To download "nurlanish turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: nurlanish turlari PPTX 11 pages Free download Telegram