siyoatshunoslik fanining rivojlanishi va uslubi

DOCX 19 pages 35.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 19
i бўлим сиёсатшунослик фани, сийсий таълимотларнинг шаклланиши ва ривожланиши. i-боб сиёсатшунослик фани мавзуи, услуби ҳамда унинг сиёсий фанлар тизимида тутган ўрни ва роли 1. сиёсатшунослик фани, предмети, мавзуи, мақсад ва вазифалари. с и ё с а т ш у н о с л и к - юнонча politika - давлатёки ижтимоий ишлар ҳамда logos - таълимот деган сўзларнинг бирикишидан ташкил топган бўлиб, сиёсат ҳақидаги таълимот маъносини англатади. унинг сиёсий моҳияти жамиятнинг сиёсий ҳаёти ва сиёсий муносабатларида рўй берадиган воқеа-ҳодисалар, ўзгаришларни илмий-назарий жиҳатдан асослаб бериш билан белгиланади. ҳеч бир ижтимоий - сиёсий фан бу масалаларни «политология» фани сингари чуқур ва мукаммал ўрганмайди. политологиянинг сиёсий фан сифатидаги роли ва аҳамияти унинг сиёсий моҳиятга эга бўлган воқеа-ҳодисаларни алоҳида олинган бир мамлакат доирасида эмас, балки жаҳоннинг турли мамлакатларида сиёсий муаммоларни ҳал қилишда эришилган натижалар билан белгиланади. бундай амалий натижалар политология фанида умумлаштирилади ва унга асосланган ҳолда муҳим сиёсий қоида ва хулосалар ишлаб чиқилади. политология …
2 / 19
бу иқтисод. сиёсатшуносликнинг предмети: - жамият сиёсий системасининг шаклланиши, унинг амал қилиши ва ривожланиши, шахс, ижтимоий гуруҳлар, миллат ва элатлар, халқлар ва давлатлар тўғрисидаги фандир.демак, сиёсатшунослик - сиёсат, сиёсий жараёнлар, сиёсий фаолият ва сиёсий ҳокимиятни ўрганувчи фандир, деб ҳам таърифлаш мумкин. политология - сиёсий институтлар ва сиёсий жараёнлар, сиёсий маданият, халқаро тизимлар, унинг механизми ва воситалари ҳамда амалиётини ўрганадиган фандир. демак, сиёсий таълимотларнинг шаклланиши ва ривожи, сиёсий маданият ва мафкура, халқаро тизимлар ҳамда умумбашарий тараққиётнинг сиёсий муаммоларини ўрганиш сиёсатшунослик фанининг асосий йўналишларидир. политология - жамиятнинг сиёсий тизими, сиёсат, сиёсий жараёнлар, давлат хокимияти, сиёсий партиялар, сиёсий ташкилотлар ва харакатлар билан ўзаро муносабатда бўлгантурли ижтимоий гурухлар, фуқароларнинг ўрни ва роли, хокимиятга муносабати, уни сақлаб туриш механизми ва воситалари, жараёнлари ҳамда амалиётни ўрганадиган фандир. яхлит ижтимоий ходиса сифатида сиёсатнинг моҳиятини ёритиш политологиянинг предметидир. унда: 1. сиёсатнинг макро ва микро даражаларида зарурий тузилишининг элементларини, унинг ички ва ташқи алоқа ва муносабатларини аниқлаш; 1. турли …
3 / 19
н узвий боғлиқ. ҳамма гурухлар жамиятдаги умумғоялар ва қадриятлар йиғиндисини ифодалайди. аммо манфаатлар, интилишлар, ғояларнинг хилма-хиллигини умуминсоний манфаатлар асосида уйғунлаштиришни тақозо этади. сиёсий муносабатлар ижтимоий муносабатларнинг умумий тузилмаси билан чамбарчас боғланиб кетган ва бу боғлиқликда улар ижтимоий муносабатларнинг алоҳида тизими тарзида муҳим ўрин эгаллайди. агар сиёсий институтларни, гурухларни сиёсатнинг субьектлари тарзида тасниф қиладиган бўлсак, уларни 2 турга ажратиш мумкин. улар биринчидан, ижтимоий гурухлар, миллатлар ва бошқа ижтимоий қатламлар ўртасидаги муносабатлардан, иккинчидан эса, уларнинг сиёсий хокимият, сиёсий партиялар, харакатлар билан муайян сиёсий кучлар ўртасидаги муносабатлардан иборатдир. демак, улар ўртасидаги сиёсий муносабатлар асосан сиёсий, партиялараро, шунингдек давлатлараро муносабатлар тарзида амалга оширишда ва намоён бўлади. ана шу сиёсий муносабатлар натижасида ўзаро хамкорлик муносабатлари юзага келади. ҳар қандай ижтимоий муносабатлар сингари сиёсий муносабатлар ҳам ўзаро ички муносабатлардан иборат бўлаби. бир-бирига тўлиқ мос келадиган ёки бири иккинчисидан умумлаштирадиган мақсадлар йўлида сиёсий кучлар ўзаро харакат қилиш ва консепсусга эга бўлишига сиёсий хамкорликка эришиш дейилади. сиёсий кучларнинг …
4 / 19
партиялар ва ҳаракатларнинг сиёсий ҳокимият доирасидаги фаолиятларини тушунмоқ лозим. чунки сиёсий муносабатлардан ташқари яна бошқа муносабатлар ҳам мавжуд бўлиб, улар ўз фаолиятларида жамиятда амалга оширилаётган сиёсий муносабатларини ўз манфаатларига мос келадиган тарзда ўзгартиришлари мумкин. шундаё қилиб, турли ижтимоий гуруҳлар, қатламлар, сиёсий институтлар хоҳиш-иродасидан холи мавжуд сиёсий муносабатлардан фарқли равишда сиёсий фаолият мухим субъектив омил ҳисобланади. чунки у инсонларнинг миллий истиқлол мафкураси, сиёсий қарашлари, мақсадлари ва ва дастурларига асосланади. бундай омил жамиятда мавжуд бўлиб турган сиёсий муносабатларни мазкур гуруҳлар манфаатларининг уйғунлигини таъминлашга қаратилганлиги билан ажралиб туради. сиёсатшунослик фани ўрганадиган мавзулар тизимида сиёсий ҳокимият марказий ўринни эгаллайди. сиёсий ҳокимият негизида давлат ҳокимияти назарда тутилади. сиёсатшуносликнинг объекти. унинг объекти жамиятнинг сиёсий тизими, сиёсий институтлар ва турли гуруҳлар ташкил қилади. унинг предмети эса сиёсат, сиёсий сиёсий муносабатлар ва ҳокимиятнинг ривожланиш қонуниятлари ташкил қилади. фан сифатида политология 2,5 - 3 минг йиллик тарихга эга бўлиб, у сиёсий тафаккурнинг илк кўринишлари шаклида пайдо бўлган. кейинчалик у …
5 / 19
ҳтиёж сезади. бугунги сиёсий қарашлар ва қоидаларнинг ягона мафкурага асосланиш ғояси асоссиз ва сиёсий фикр ривожига зид эканлигини кўрсатади. сиёсий институтлар хилма-хиллиги, сиёсий плюрализм, авторитаризм ва тоталитаризм ғоясига зид равишда, аҳолининг жамият сиёсий ҳаётига кенгроқ иштироқ этишини. 2. сиёсатшуносликнинг методологик функцияси: унинг моҳияти сиёсий ҳаётни тўғри англаш, баҳолаш ва билиш услублари билан қуроллантиришдадир. сиёсий ҳаёт, сиёсий жараёнларни амалга оширишда турли қатламалар, гуруҳларнинг иштирокини ва ўрнини дифференциал таҳлил этиш; турли хил сиёсий институтларнинг фаолиятини таркибий - функционал таҳлил этиш; сиёсий тузилмаларнинг даражаларини, сиёсий жараёнлар элементларининг ўзаро алоқаларини тизимий ва яхлит ҳолда ўрганиш, сиёсий башоратни амал амалга ошириш орқали муҳим методологик вазифани бажаради. 1. политологиянинг амалий функцияси: унинг амалий характери ҳамда ҳокимияти билан бўлган муносабатида ўз ифодасини топади. унлда бошқарувда маърифий-буйруқбозлик услубидан вос кечиш, бошқаришда демократик тамойилларга асосланиш, сийсий институтлар ва мафкуралар хилма-хиллигига асосланиш турли манфаатлар уйғунлигини таъминлайди. 1. башорат функцияси эса башоратни амалга ошириш жамият хаётида муҳим роль ўйнайди. сиёсий қарорлар …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "siyoatshunoslik fanining rivojlanishi va uslubi"

i бўлим сиёсатшунослик фани, сийсий таълимотларнинг шаклланиши ва ривожланиши. i-боб сиёсатшунослик фани мавзуи, услуби ҳамда унинг сиёсий фанлар тизимида тутган ўрни ва роли 1. сиёсатшунослик фани, предмети, мавзуи, мақсад ва вазифалари. с и ё с а т ш у н о с л и к - юнонча politika - давлатёки ижтимоий ишлар ҳамда logos - таълимот деган сўзларнинг бирикишидан ташкил топган бўлиб, сиёсат ҳақидаги таълимот маъносини англатади. унинг сиёсий моҳияти жамиятнинг сиёсий ҳаёти ва сиёсий муносабатларида рўй берадиган воқеа-ҳодисалар, ўзгаришларни илмий-назарий жиҳатдан асослаб бериш билан белгиланади. ҳеч бир ижтимоий - сиёсий фан бу масалаларни «политология» фани сингари чуқур ва мукаммал ўрганмайди. политологиянинг сиёсий фан сифатидаги роли ва аҳамияти унинг сиёсий моҳиятга эга бўлган воқеа-ҳо...

This file contains 19 pages in DOCX format (35.8 KB). To download "siyoatshunoslik fanining rivojlanishi va uslubi", click the Telegram button on the left.

Tags: siyoatshunoslik fanining rivojl… DOCX 19 pages Free download Telegram