rim respublikasi inqirozi

DOCX 8 sahifa 21,0 KB Bepul yuklash

8 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 21,0 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 8

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 8

rim rеspublikаsining inqirоzini qadimgi rim manbalari asosida yoritish № manba nomi muallif davr iqtibos izoh 1 de bello gallico gaius yuliy tsezar mil. avv. 58–51 yillar gallos ab aquitanis garumna flumen, a belgis matrona et sequana dividit. tsezarning galliya yurishlari orqali u o‘zining harbiy qudratini mustahkamladi. bu respublika institutlarini chetlab o‘tib, shaxsiy hokimiyat sari yo‘l ochdi. 2 catilina fitnasi haqida sallustiy mil. avv. 42 yil atrofida omnia romae cum pretio. sallustiy rim jamiyatida axloqiy tanazzul, poraxo‘rlik va ijtimoiy notenglik keng tarqalganini ko‘rsatadi. bu respublika tuzumining yemirilishiga olib keldi. 3 res gestae divi augusti oktavian avgust mil. 14-yil senatum ter consul recreavi. avgust senatni qayta tashkil qilganini aytadi, lekin aslida senatning vakolatlari amalda cheklangan edi. bu respublika davrining nihoyasini bildiradi. 4 fuqarolar urushi haqida appian mil. ii asr nothing is more destructive to a republic than internal discord. appian respublika ichidagi fuqarolar urushi, ayniqsa pompey va tsezar o‘rtasidagi qarama-qarshiliklarni inqirozga sabab …

2 / 8

uzaga kelgan bo‘lib, bu jarayon respublika tuzumining imperiyaga aylanishi bilan yakunlangan. ushbu inqirozni yoritishda qadimgi rim manbalari, xususan, tarixchilar, siyosiy nutqlar va epigrafik yodgorliklar muhim ahamiyatga ega. kirish rim respublikasining inqirozi miloddan avvalgi 133-yildan (tiberiy grakx islohotlari) miloddan avvalgi 27-yilgacha (oktavian avgustning birinchi imperator sifatida hokimiyatni qo‘lga kiritishi) davom etgan. bu davr ijtimoiy tengsizlik, fuqarolar urushlari, harbiy islohotlar va siyosiy institutlarning zaiflashuvi bilan ajralib turadi. inqirozning asosiy sabablari va jarayonlari qadimgi rim manbalari, xususan, polibius, sallustiy, tsitseron, plutarx va appian asarlarida yoritilgan. ushbu tahlilda manbalar asosiy (birlamchi) va qo‘shimcha (ikkinchi darajali) sifatida tasniflanadi, yillar ketma-ketligiga rioya qilinadi va mualliflar haqida ma’lumot beriladi. asosiy bo‘limlar 1. miloddan avvalgi 2-asr oxiri – ijtimoiy va iqtisodiy inqirozning boshlanishi manbalar: - polibiusning “tarix” asari: rim respublikasining tuzumi va uning muvaffaqiyatlari haqida. - muallif/ma’lumot: polibius (miloddan avvalgi 200–118), yunon tarixchisi, rimda asir sifatida yashagan. - tahlil: polibius rimning “aralash konstitutsiyasi” (monarxiya, aristokratiya va demokratiya elementlari) …

3 / 8

karfagen va korinfning yo‘q qilinishi, rimning o‘rta yer dengizidagi hukmronligi. - miloddan avvalgi 133: tiberiy grakxning agrar islohotlari va o‘ldirilishi. 2. miloddan avvalgi 123–100-yillar – grakxlar davomi va harbiy inqiroz manbalar: - plutarxning “hayotlar” asari: gay grakx va mariy hayoti. - muallif/ma’lumot: plutarx (miloddan keyingi 46–120), yunon-rim biografi. - tahlil: plutarx gay grakxning (miloddan avvalgi 154–121) islohotlari (yer taqsimoti, narxlar nazorati) va uning o‘ldirilishi (miloddan avvalgi 121) haqida yozadi. mariyning harbiy islohotlari (miloddan avvalgi 107) legionlarni professional armiyaga aylantirgan, ammo bu generalarning siyosiy kuchayishiga olib kelgan. - appianning “fuqarolar urushlari”: grakxlar davridagi ijtimoiy to‘qnashuvlar. - muallif/ma’lumot: appian (miloddan keyingi 95–165), rim tarixchisi. - tahlil: appian grakxlar islohotlarini plebeylar va senatorlar o‘rtasidagi sinfiy kurash sifatida tasvirlaydi, bu respublika tuzumining beqarorligini ko‘rsatadi. yillar ketma-ketligi: - miloddan avvalgi 123–121: gay grakxning tribunligi va o‘ldirilishi. - miloddan avvalgi 107: mariyning harbiy islohotlari. - miloddan avvalgi 100: mariyning oltinchi konsulligi, siyosiy inqirozning chuqurlashishi. 3. miloddan …

4 / 8

halik barqarorlik keltirgan. yillar ketma-ketligi: - miloddan avvalgi 91–88: ittifoqchilar urushi (rim ittifoqchilariga fuqarolik huquqi berish talabi). - miloddan avvalgi 88: sullaning rimdagi birinchi yurishi. - miloddan avvalgi 82–79: sullaning diktaturasi. 4. miloddan avvalgi 70–44-yillar – birinchi triumvirat va yuliy sezar manbalar: - tsitseronning nutqlari va xatlari: siyosiy inqiroz va sezar davri. - muallif/ma’lumot: markus tulliy tsitseron (miloddan avvalgi 106–43), rim notiq va siyosatchi. - tahlil: tsitseronning “katilinaga qarshi nutqlari” (miloddan avvalgi 63) respublikadagi ichki xavf-xatarlarni, “filippikalar” esa antoniyga qarshi chiqishlarini aks ettiradi. uning xatlari (attikuga yozilgan) siyosiy beqarorlikni yoritadi. - suetoniyning “o‘n ikki sezar hayoti”: yuliy sezar hayoti. - muallif/ma’lumot: gay suetoniy trankvill (miloddan keyingi 69–122), rim biografi. - tahlil: suetoniy sezarning islohotlari (masalan, kalendar islohoti) va uning doimiy diktator sifatida hokimiyatni qo‘lga kiritishini (miloddan avvalgi 44) tasvirlaydi. - plutarxning “sezar hayoti”: sezar va uning o‘ldirilishi. - muallif/ma’lumot: plutarx. - tahlil: plutarx sezar, pompey va krass o‘rtasidagi birinchi triumviratni …

5 / 8

hi. - muallif/ma’lumot: suetoniy. - tahlil: suetoniy oktavianning aktion jangida (miloddan avvalgi 31) antoniy va kleopatrani mag‘lub etishi va rimda yagona hokim sifatida mustahkamlanishini tasvirlaydi. - res gestae divi augusti: oktavianning o‘z yutuqlari haqidagi yozuvi. - muallif/ma’lumot: oktavian avgust (miloddan avvalgi 63 – miloddan keyingi 14), epigrafik yozuv, anqara (turkiya) da saqlanadi. - tahlil: bu yozuv avgustning respublika tuzumini “qayta tiklash” da’vosini aks ettiradi, ammo amalda imperiya tuzumini o‘rnatgan. yillar ketma-ketligi: - miloddan avvalgi 43: ikkinchi triumvirat tuzilishi. - miloddan avvalgi 42: filippi jangi (brut va kassiy mag‘lubiyati). - miloddan avvalgi 31: aktion jangi. - miloddan avvalgi 27: oktavian “avgust” unvonini oladi, respublika tugaydi. qo‘shimcha bo‘limlar 1. epigrafik va moddiy manbalar - epigrafik yozuvlar: senat qarorlari, triumfal yozuvlar. - muallif/ma’lumot: noma’lum rim yozuvchilari, masalan, “fasti triumphales” (rimdagi tosh yozuvlar). - tahlil: bu yozuvlar respublikaning harbiy va siyosiy yutuqlarini tasdiqlaydi, ammo inqiroz davridagi ichki ziddiyatlarni kam yoritadi. - arxeologik topilmalar: rim …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 8 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"rim respublikasi inqirozi" haqida

rim rеspublikаsining inqirоzini qadimgi rim manbalari asosida yoritish № manba nomi muallif davr iqtibos izoh 1 de bello gallico gaius yuliy tsezar mil. avv. 58–51 yillar gallos ab aquitanis garumna flumen, a belgis matrona et sequana dividit. tsezarning galliya yurishlari orqali u o‘zining harbiy qudratini mustahkamladi. bu respublika institutlarini chetlab o‘tib, shaxsiy hokimiyat sari yo‘l ochdi. 2 catilina fitnasi haqida sallustiy mil. avv. 42 yil atrofida omnia romae cum pretio. sallustiy rim jamiyatida axloqiy tanazzul, poraxo‘rlik va ijtimoiy notenglik keng tarqalganini ko‘rsatadi. bu respublika tuzumining yemirilishiga olib keldi. 3 res gestae divi augusti oktavian avgust mil. 14-yil senatum ter consul recreavi. avgust senatni qayta tashkil qilganini aytadi, lekin aslida senatning ...

Bu fayl DOCX formatida 8 sahifadan iborat (21,0 KB). "rim respublikasi inqirozi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: rim respublikasi inqirozi DOCX 8 sahifa Bepul yuklash Telegram