rim respublikasi qulashi

DOCX 8 pages 28.2 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.2 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

21-mavzu. rim respublikasi qulashi reja: 1.rimda harbiylar hokimiyatining kuchayishi.yuliy sezar - rim saltanati hukmdori. 2. sezar vafotidan so'ng rimdagi ahvol. uchlar ittifoqining tashkil topishi. tayanch iboralar: spartak qo’zg’oloni, gladiatorlar, kapuya, uchlar ittifoqi, sezar, imperator, kaspiy, brut, sulla, pompey, krass. sullaning o’limidan keyin hokimiyat bir qancha vaqtgacha uning muxlislari qo’lida qolsada, uni saqlash tobora qiyinlashgan. rim va italiya aholisining ko’pchiligi sulla va uning tarafdoriga dushmanlik nazari bilan qaragan. rimda sulla o’rnatgan tartibdan suvorilar, sullachilar, proskripsiyalarga kiritib o’ldirilgan va talanganlarning qarindosh-urug’lari, avvallari tarqatilib kelingan g’alladan mahrum qilingan plebsning ko’pchiligi norozi bo’lganlar. italiyada chek yerlardan mahrum bo’lgan mariy veteranlari, yaxshi unumdor yerlari sulla armiyasi veteranlariga bo’lib berilgan juda ko’p italiy jamoalari sullachilarga qarshi kayfiyatda bo’lgan. shuning uchun ham sulla oligarxiyasiga qarshi chiqqan biron siyosiy arbob paydo bo’lsa, u rim aholisi va italiylardan o’ziga juda ko’p tarafdor topgan. sulla o’lgandan keyin tezda konsul mark emiliy lepid taklifi bilan rim plebsining eng kambag’al qismiga g’alla …

2 / 8

yerda populyarlar hukmronligi vaqtidayoq (er.avv. 83-y) luzitaniyaga noib qilib tayinlangan kvint sertoriy sullachilarga qarshi kurash olib borayotgan bo’lgan. sertoriy osku shahrini (hozirgi ueska) o’zining qarorgohiga aylantirib, 300 ta rimlikdan iborat senat barpo qilgan. eramizdan avvalgi 74-yili butun italiyada ekin bitmay ocharchilik bo’lgan. bu esa quldor rim hukumatining jabr-zulmiga qarshi qo’zg’olon ko’tarilishiga qulaylik tug’dirgan. qadim zamonning eng katta qullar qo’zg’oloni boshlanib ketishiga kapuya shahridagi gladiatorlar maktabidagi isyon (er.avv. 74-y) turtki bo’lgan. eramizdan avv. 11 asr oxiri va 1 asr boshlarda sirk va amfiteatrlarda o’lim jangi jamoat tamoshalarining bir turi bo’lib qolgan. jangchilar jinoyatchi va sotib olingan qullardan to’plangan. ular «gladiatorlar» («qilichbozlar») deb nom olgan. bu nom latincha «gladius» («qilich») so’zidan olingan. gladiatorlarga ehtiyoj shu qadar zo’r bo’lganki, uddaburon korchalonlanistlar maxsus maktablar ochib, unda gladiatorlar maxsus tayyorgarlik ko’rgan, so’ngra ular «o’yin» tashkilotchilariga sotilgan. lentul batiat degan kishiga qarashli ana shunday maktablardan biri kapuya shahrida bo’lgan. bu maktabda boshqalar qatori frakiyalik spartak degan …

3 / 8

gan. rim jangchilarining qurollari qo’zg’olonchilar qo’liga tushgan. bu jangdan keyin qo’zg’olonchilarning qo’shini tez o’sa boshlagan va bir necha ming kishidan iborat armiyaga aylangan. qullar qo’zg’oloni janubiy italiyaning yangidan-yangi rayonlariga yoyilavergach, senat qo’zg’olonni bostirish uchun 2 legiondan iborat armiya yuborgan. spartak rimliklarning bu qo’shinini ham tor-mor qilgan. qo’zg’olon yanada kengayavergan. rimliklar armiyasi namunasida tuzilgan spartak qo’shinlari lukaniya va apuliyadagi bir qancha qishloq va shaharlarni ishg’ol qilgan. qo’zg’olonchilar armiyasi 70 ming kishiga yetgan. sullachilar jabr-zulmi ostida qolgan mayda italiy dehqonlari qo’zg’olonchilarga qo’shilgan. ammo harbiy muvaffaqiyatlarga va qo’zg’olonchilar armiyasining soni o’sib borishiga qaramay, spartak g’oyat kuchli o’rta dengiz davlati bo’lgan rim respublikasiga qarshi bundan keyingi kurashda u va sheriklari muqarrar mag’lubiyatga va halokatga uchrashini tushungan. shuning uchun ham u sobiq qullar o’z vatanlariga qaytib bora olishlari uchun armiyasini apennin yarim oroli doirasidan olib chiqishga urungan. spartak o’z qo’shinlarining asosiy qismi bilan italiya sharqiy sohilidagi yo’llardan shimol tomonga yurib, sizalpin galliyasiga yetib kelgan. ammo …

4 / 8

oibining qo’shinini mutina shahri yonidagi jangda tor-mor keltirgan. spartakning o’z safdoshlarini apennin yarim orolidan olib chiqib ketish rejasi amalga oshirlishiga yaqin qolgan. lekin qo’zg’olonchilar armiyasi birdaniga yana italiyaning janubiga qarab yo’l olgan. qo’zg’olonchilarni o’z rejalarini o’zgartirishga nima majbur qilganligi to’g’risida manbalarda hyech qanday ma’lumot yo’q. ehtimol padus daryosining toshib ketishi natijasida hosil bo’lgan katta toshqin spartak armiyasining shimolga o’tish yo’lini to’sgan bo’lishi mumkin. krass qo’shinlari bruttiy janubida yarim orolni bir dengiz qirg’og’idan ikkinchi dengiz qirg’og’igacha kesib o’tgan istehkomlar qurib, spartak armiyasining harakatini to’sib qo’ygan. spartakning qurshovni to’g’ridan -to’g’ri yorib o’tish yo’lidagi urinishi natija bermagan. shundan keyin u «qorli va bo’ronli qishki kechalar kelishi bilan chuqurning bir qismini o’sha orqali o’tkazib yuborgan». plutarx ana shunday hikoya qiladi. bu hol er.avv. 72-yilning dekabri va 71-yilning yanvarida yuz bergan. spartak armiyasi lukaniyaga yorib o’tgandan keyin urush harakatlari italiyaning janubida davom etgan. rim senati krassga yordamga ispaniyadan gney pompey armiyasini va frakiyadan mark lukull …

5 / 8

amrimahol albatta. spartak qo’zg’olon ko’targan qullarni apennin yarim oroli doirasidan olib chiqib, o’z vatanlariga yetib borishlariga imkon tug’dirishga harakat qilgan. qo’zg’olonning boshqa yo’lboshchilari (chamasi, kriks) spartak o’z oldiga qo’ygan maqsadga qo’shilmagan. bu narsa ikkilanish, kelishmovchilik tug’dirgan va qo’zg’olonchilar lagerini zaiflashtirgan. lekin shunga qaramay qullarning ulug’ italiy qo’zg’oloni rim jamiyati va davlatining undan keyingi rivojiga g’oyat katta ta’sir ko’rsatgan. 22-mavzu:imperiya davrida rim davlati reja: 1.yuliy sezar davrida rim 2.prinsipat tartibotini yuzaga kelishi. oktavian avgust boshqaruvi. tayanch iboralar:kapuya, uchlar ittifoqi, sezar, imperator, kaspiy, brut, sulla, pompey, krass. sulla oligarxiyasining qulashi qullar qo’zg’olonining birinchi natijasidir. er.avv. 70-yilga konsul qilib mark krass bilan gney pompey saylangan. ular bir-biri bilan raqobatda bo’lgan. gney pompey suvoriylarning manfaatlarini kuzatuvchi siyosiy arbob sifatida o’ziga yetakchilik mavqyeini ta’minlash va plebs oldida obro’ qozonish uchun xalq majlisi va senat orqali er.avv. 82-yilda hukm surgan davlat tuzumini tiklash to’g’risidagi taklifni o’tkazgan. xalq majlislari va xalq tribunlarining huquqlari tamomila tiklangan. bu tadbir …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rim respublikasi qulashi"

21-mavzu. rim respublikasi qulashi reja: 1.rimda harbiylar hokimiyatining kuchayishi.yuliy sezar - rim saltanati hukmdori. 2. sezar vafotidan so'ng rimdagi ahvol. uchlar ittifoqining tashkil topishi. tayanch iboralar: spartak qo’zg’oloni, gladiatorlar, kapuya, uchlar ittifoqi, sezar, imperator, kaspiy, brut, sulla, pompey, krass. sullaning o’limidan keyin hokimiyat bir qancha vaqtgacha uning muxlislari qo’lida qolsada, uni saqlash tobora qiyinlashgan. rim va italiya aholisining ko’pchiligi sulla va uning tarafdoriga dushmanlik nazari bilan qaragan. rimda sulla o’rnatgan tartibdan suvorilar, sullachilar, proskripsiyalarga kiritib o’ldirilgan va talanganlarning qarindosh-urug’lari, avvallari tarqatilib kelingan g’alladan mahrum qilingan plebsning ko’pchiligi norozi bo’lganlar. italiyada chek...

This file contains 8 pages in DOCX format (28.2 KB). To download "rim respublikasi qulashi", click the Telegram button on the left.

Tags: rim respublikasi qulashi DOCX 8 pages Free download Telegram