наққошлик санъати тарихи

PPT 33 pages 2.2 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PPT

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

слайд 1 наққошлик санъати тарихи режа: ўрта осиёда наққошлик санъати. ўрта осиё тасвириий санъатига ислом динининг таъсири. нақошлик санъатининг ривожланиши. миллий нақшларимиз ғоятда бой мазмунга эга. оддий қошиқ, лаган, қутича, сандиқ, беланчак, чолғу асбоблари, уй-рўзғор буюмларидан тортиб турар жой ва жамоат биноларининг девор ҳамда шифтларига солинган нақшлар инсонни ҳайратга солади, уни ўйлантиради. бу гўзал нақшлар ажойиб наққошлар томонидан яратилган бўлиб, асрлар давомида бунёд топди, ривожланди, меъморчилик ҳамда тасвирий санъат ривожи билан боғланган ҳолда такомиллашиб борди. нақш – арабча тасвир, гул деган маънони англатади. қуёш, ҳайвон, ўсимлик, геометрик ва бошқа элементларни маълум тартибда такрорланишидан хосил қилинган безакдир. ганчкорлик, кандакорлик, каштадўзликда, зардўзлик, кулол-чилик, заргарлик, гилам тўқиш, тўқимачилик, инкрустация, панжаралар ва ҳоказоларда ҳар хил йўллар билан нақшлар ишланади. масалан, ўйиб, чизиб, чок ёрдамида, зарб билан қадаб ва бошқа усулларда нақш солинади наққошлик санъати тарихи инсоният маданияти билан қаторда қадимийдир. маданиятнинг ривожланиши натижасида рассомлик ва наққошлик ажралиб чиқади ҳамда ривожланди. ҳар хил археологик қазилмалар …

2 / 33

хоразм, сўғд, бақтрия ва бошқа вилоятларда нақш санъатининг ривожланганлиги маълум. олимларимиз сурхондарё вилоятидаги фаёзтепа (i-ii аср), далварзинтепа (i аср)будда ибодатхоналари қазилмаларидан топилган расм, нақш қолдиқлари орқали исботлаб берганлар. хоразмдаги тупроққалъа заллари монументал нақшлар билан безатилганлиги бизга маълум. vi-vii асрларда ибодатхоналар, қасрлар ва бойларнинг уйлари ўйма нақшлар ҳамда тавсирлар билан безатилган. тантанали маросимларга мўлжалланган хоналардаги дабдабали ажойиб нақш, расмларни кўриб ҳайрон бўлади киши. уларнинг бирини қарасангиз деворларда базми жамшид, ов, расмлар уруши, манзаралар ҳамда диний расмлар тасвирланган. жонли маҳлуқлар қизил ва кўк ранглар билан бўяб тасвирланган. ислом талабларига бўйсуниш оқибатида жониворлар, паррандалар ва одамларни тасвирлаш йўқолиб бориб наққошлик ривож топди. араб ёзуви ўзлаштирилди. натижада нақшлар билан унвонли ёзув (эпигрофика) услуби пайдо бўлди. араб ёзувини нақшлар билан бирга чизилди. араб ёзуви ҳам безак, ҳам дуо-афсунлар вазифасини бажарди. хуллас тасвирий санъат ривожланмайди. бунинг ҳисобига халқ амалий безак санъати наққошлик ҳисобига ривож топди. ix – x асрларда ўрта осиёда наққошлик санъати авж олиб ривожланди. …

3 / 33

илдиради. унинг ранглари ўзига хос маъно ва характерга эга. нақш ўзбек маданиятининг ҳамма босқичларида ҳамроҳ бўлиб келган. энг оддий принцплари бир-бирига муноса-батлик, уйғунлик йўсин ва усулларни ажойиб қайта-қайта такрорлашувидир. халқ наққошлари нақшларнинг ҳар бир деталига алоҳида эътибор бериб, унинг табиийлигини йўқотмаганлар, ҳар бир элемент устида пухта фикр юритганлар. ҳар бир нақш негизида маълум рамзий маъно сингдирилган. xi-xii асрларда ўзбекистон террирориясида археологик топилмалар шуни кўрсатадики, нақшлар ичида геометрик нақш кўп ишлатилган. темур ва темурийлар даврида ҳунармандчилик юксак даражада ривожланди. у тикувчи, тоштарош, заргар, кулол, наққош ва бошқа усталарни олиб келиб ишлатган. шу санъат турлари қатори наққошлик ҳам тез ривожлана бошлади. темур ҳукмронлиги остида жуда кўп бино, мачит, мадраса ва бошқалар қад кўтарди. ундаги безаклар янада бадиийлаштирилди. хуллас, у ўзбек миллий маданиятини ривожлантиришда жуда кўп ҳисса қўшди. айниқса, тасвирий санъат қайтадан тикланиб, тез орада ривожланиб кетди. деворларда осмон, собит, сайёралар, тоғлар, денгизлар, саҳролар, одамлар, ҳайвонлар ва бошқалар акс эттирилди. ўша даврда тасвирий …

4 / 33

қилишга эришилди. чунончи, самарқанддаги шоҳи зинда комплекси, ашратхона, оқсарой, кўҳна урганчдаги тўрабекхоним мақбараси ва бошқа-лардир. xi асрда наққошлик санъати янада ривожланди. натижада наққошликда кундал техникаси пайдо бўлиб ривож топди. самарқандда ашратхона, оқсарой мақбаралари ва бошқа архитектура ёдгорликларининг ички қисмини кундал усулида безатилди. ўрта осиёда наққошлик санъати. ўрта осиё нақошлик санъари қадимдан дунёга машҳур. ўтмишда ота-боболаримиз қурган муҳташам бинолар хозирги кунгача мафтункор жилвасини йўқотмаган. юксак дид билан ишланган нақшлар бизни ҳайратга солиб келмоқда. миллий нақишларимиз ғоятда бой мазмунга эга. оддий қошиқ,лаган,қутича,сондиқ,беланчак,чолғу асбоблари,уй рўзғор буюмлардан тортиб турар жой ва жамоат биноларининг девор ҳамда шифтларга солинган инсонни ҳайратга солади, уни ўйлантиради. бу гўзал нақшлар ажойиб нақошлар томонидан яратилган бўлиб, асирлар давомида бунёт топди, ривожланди, меъморчилик ҳамда тасвирий санъат ривожи билан боғланган холда такомиллашиб борди. нақш- арабча тасвири гул деган манъони англатади. қуш,хайвон,ўсимлик, геаметрик ва бошқа элементларни маълум тартибда такрорланишдан хосил қилинган безакдир. ганчкорлик, кандакорлик, кашта дўзликда, зардўзлик, кулолчилик,заргарлик,гилам тўқиш, тўқимачилик ва ҳоказоларда ҳар …

5 / 33

рясидаги археалогик қазилмаларидан хоразм, сўғд, бақтрия ва бошқа вилоятлардан нақш санъатининг ривожланганлиги маълум. vi-vii асрларда ибодатхоналар, қасрлар ва бойларнинг уйлари ўйма нақшлар ҳамда тасвирлар билан безатилган. тантанали маросимларга мўнжаланган хоналардаги дабдабалий ажойиб нақш, расмларни кўриб киши ҳайрон бўлади. улардан бирини қарасангиз деворларда базми жамшид, ов расмлар уриши, манзаралар ҳамда диний расмлар тасвирланган. жонли махлуқлар қизил ва кўк ранглар билан бўйяб тасвирланган. vii асрнинг охири viii асрнинг бошларида ўрта осиёни араблар босиб олиши натижасида қарор топган ислом дини ўзидан олдинги маданятнинг илдизга болта урди. ўзбекистон наққошлик санъатини ривожланишини. ўзбек халқининг қаровсиз ёт маданий дурдоналари, тарихий ёдгорликларини сақлаш ва маданий меросини тўплашни давлатимиз, ўз зиммасига олди. маданий ёдгорликларини сақлаш жамияти тузилди. нақш усталари ҳам бошқа усталар қатори масжид, мадраса турар жойларни, саройларни таъмирлашни бошлаб юбордилар. ўттиз йиллардан сўнг кўпгина жамоат уйлари, чойхоналар, маданият бадиий меросини илхомланиб ажойиб деворий расмлар яратдилар. ўзбек халқи 2000 йил давомида халқ амалий санъатини шундай амалий наъмуналарини яратдики …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "наққошлик санъати тарихи"

слайд 1 наққошлик санъати тарихи режа: ўрта осиёда наққошлик санъати. ўрта осиё тасвириий санъатига ислом динининг таъсири. нақошлик санъатининг ривожланиши. миллий нақшларимиз ғоятда бой мазмунга эга. оддий қошиқ, лаган, қутича, сандиқ, беланчак, чолғу асбоблари, уй-рўзғор буюмларидан тортиб турар жой ва жамоат биноларининг девор ҳамда шифтларига солинган нақшлар инсонни ҳайратга солади, уни ўйлантиради. бу гўзал нақшлар ажойиб наққошлар томонидан яратилган бўлиб, асрлар давомида бунёд топди, ривожланди, меъморчилик ҳамда тасвирий санъат ривожи билан боғланган ҳолда такомиллашиб борди. нақш – арабча тасвир, гул деган маънони англатади. қуёш, ҳайвон, ўсимлик, геометрик ва бошқа элементларни маълум тартибда такрорланишидан хосил қилинган безакдир. ганчкорлик, кандакорлик, каштадўзликда, зар...

This file contains 33 pages in PPT format (2.2 MB). To download "наққошлик санъати тарихи", click the Telegram button on the left.

Tags: наққошлик санъати тарихи PPT 33 pages Free download Telegram