boshlang'ich sinflarda so’z ustida ishlash.docx

DOCX 37 pages 63.6 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 63.6 KB

File type DOCX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ ________________ fakulteti, guruh talabasi tekshirdi ; ______________ - 20 boshlang'ich sinflarda so’z ustida ishlash mundarija kirish………...……………………………………………………..………7 i.bob .so’z ustida ishlash 1.1. morfemika haqida tushuncha…………………………………………………………….8 1.2. so’z ustida ishlash……………………………………………………...…..11 ii.bob. boshlang’ich sinflarda so’z yasash 2.1. boshlang’ich sinfda so’zning morfemik tarkibini o’rganishning metodik ahamiyati ……………………………………………………………15 2.2. 3-sinf ona tili darslarida so’z yasalishi ustida ishlash ...................................................................17 2.3. 3-sinf ona tili darslarida so`z tarkibini o’rganishda dars samaradorligini oshirish …………………………………....21 xulosa........................................................................................................35 foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati.................................36 kirish davlatimiz mustaqillikka erishgan dastlabki yillardayoq yosh avlodni komil insonlar qilib tarbiyalash ishiga alohida e’tibor bilan qarab kelmoqda. “kadrlar tayyorlash milliy dasturining bosh yo`nalishi – davlat, jamiyat va oila oldidagi mas’uliyatni anglab yetadigan, mustaqil firlay oladigan, o`z fikr mulohazalarini himoya qiladigan ozod shaxsni tarbiyalashga qaratilgandir.[footnoteref:1] [1: ] maktabda grammatik materialni …

2 / 37

p tuzish, so’zni tahlil qilishda foydalanishga o’rgatish ham muhimdir. o’qituvchi tilni o’rgatish vazifalarini hisobga olib, doimo o’quvchilarning nutqiy tajrbasiga suyanadi va til kategoriyalarining bog’liqligi haqidagi bilimlarni tajribaga tatbiq etish jarayoniga yo’naltiradi. bilim komponentlari o’rtasidagi bog’lanishni aniqlash bilimni tajribaga, o’quvchilarning yozma va og’zaki nutqiga tatbiq etish imkonini beradi. ona tilini o’rganish jarayonida bilimlarning izchilligi qanday ta’minlanadi? avvalo, maktab dasturi lingvistik materialni o’rganishda yangi o’rganiladigan materialning ilgari o’rganilganlar bilan ilmiy asoslangan bog’lanishini aniqlashga imkon beradigan izchillikni ko’zda tutadi. o’qituvchi bu bog’lanishning mohiyatini metodik jihatdan aniq ko’z oldiga keltirishi zarur. o’zaro bog’liq bo’lgan til hodisalarini ketma-ket va parallel o’rganish mumkin. bularning qaysi biridan foydalanish ma’qulroq degan masala ko’proq materialning lingvistik mohiyatidan kelib chiqib hal qilinadi. masalan, kishilik olmoshlari fe’ldan oldin o’rganiladi, bu fe’lning shaxs-sonda tuslanishini kishilik olmoshlariga bog’lab o’rganish imkonini beradi. o’qituvchi yangi o’rganiladigan materialni ilgari o’rganilganlar bilan bog’laydi. buning uchun til tushunchalarini taqqoslaydi va bir-biriga qarama-qarshi qo’yadi. masalan, so’z o’zgartuvchi qo’shimchalarni o’rganishda …

3 / 37

nishtirish bosqichida ham, uni mustahkamlash bosqichida ham foydalaniladi. mustaqillikning dastlabki yillaridanoq ona tili o’qitishga katta ahamiyat berila boshlandi. bunda 1989 yil 21 oktyabrda «o’zbek tiliga davlat tili maqomini berish haqida”gi qaror alohida o’rin tutadi. ta’lim sohasidagi bu o’zgarishlar ona tili o’qitish metodikasida ham bir qator imkoniyatlarni yuzaga keltirdi. bu yangiliklardan ko’plari maktablarda amaliyotga tatbiq qilinmoqda, ba’zilari hozircha sinovdan o’tkazilmoqda. shunday qilib, fan sifatida ona tili o’qitish metodikasining o’z predmeti, vazifasi, nazariy va ilmiy sohasi bo’lib, bir qator fanlar o’rtasida uning ma’lum o’rni bor. bu fan ham boshqa fanlar kabi rivojlanib, taraqqiy etib bormoqda. keyinchalik 1931 yil 5-sentyabrda qabul qilingan “boshlang’ich va o’rta maktab haqida”gi, 1932 yil 25-avgust qabul qilingan «boshlang’ich va o’rta maktab o’quv dasturlari rejimi haqida»gi qarorlar yuqoridagi kabi yo’l qo’yilgan xato va kamchiliklarni bartaraf qilishda va o’quv mashg’ulotlari tizimini ishlab chiqishda maktabga va o’qituvchilarga yordam berdi. o’quvchilarga ta’lim-tarbiya berish vazifalaridan biri ularda ilmiy dunyoqarash elementlarini shakllantirishdir. bu vazifani …

4 / 37

fasini bajarishini tushunishlariga erishish hisoblanadi. 2. til bilan tafakkur uzviy bog’liq bo’lib, tafakkur so’z vositasida yuzaga chiqadi. til tafakkurnipg mahsuli hisoblanib, ongdan tashqarida o’zicha yashamaydi. maktabda tilning barcha tomonlari (talaffuzi, fonetikasi, leksikasi, grammatikasi, so’z yasalishi)ni o’zaro bog’liq holda o’rganish ona tilini o’rgatishdagi yetakchi tamoyil bo’lib, uni amalga oshirish o’quvchilarning tilni murakkab, rivojlanuvchan, o’zaro bog’langan muhim tomonlarga ega bo’lgan hodisa sifatida anglab yetishlari uchun ilmiy asos yaratadi. tilning mohiyatini bunday idrok etish hodisalarning rivojlanuvchanligi va o’zaro bog’langan qismlardan tuzilishini tushunishga zamin hozirlaydi. maktab tajribasi va maxsus tekshirishlar shuni ko’rsatadiki, yuqorida qayd etilgan dastlabki qoidalarni o’quv jarayonida amalga oshirishda ijtimoiy hodisa sifatida til haqidagi bilimlar majmuasini to’g’ri tanlash, asosiy til hodisalarini va turlarini tushuntirishda o’qituvchining tutgan metodologik yo’lining aniqligi, o’quvchilar fikrlashini faollashtirish, til nazariyasini o’rgatishga asos bo’ladigan til materialining yuqori sifatli bo’lishi kabi dalillar hal qiluvchi ta’sir etadi. shubhasiz, har bir omil maktab tajribasida bir-biridan ajralgan holda bo’lmaydi. aksincha, ularning bir-biriga to’g’ri, …

5 / 37

o’zakli so’zlar guruhining hosil bo’lishiga sabab bo’ladi: ishli, ishsiz, ishchi kabi. boshlang’ich sinflarda tilning rivojlanishi haqidagi masala maxsus o’rganilmaydi. tilga jamiyatning rivojlanishi bilan bog’liq holda rivojlanadigan hodisa sifatida ilmiy qarashga zamin yaratish muhim ahamiyatga ega. tilning leksik tomoni boshqalariga nisbatan xarakatchan, tez rivojlanadigan bo’lgani uchun, til leksikasi misolida boshlang’ich sinf o’quvchilari saviyasiga mos ravishda jamiyatning rivojlanishi bilan bog’liq holda tilning ham rivojlanishi tushuntiriladi. tilning leksik tarkibida yuz berayotgan o’zgarishlar yuzasidan o’qituvchi va o’quvchilarning kuzatishlari bolalarda dunyoni bilish haqidagi tasavvurini shakllantirishga mos material beradi. tildan bilim berishda o’quvchilarning hayotiy tajribasiga tayanish muhimdir. o’qituvchi nazariy xarakterdagi umumlashtirish zarur bo’lgan daliliy materiallarni yig’ish bosqichida ham, berilgan bilimlarni amaliyotga tatbiq etish uchun ham bolalarning hayotiy tajribasiga, nutqqa oid amaliyotiga tayanadi. tilga oid bilimni o’rganish natijasida o’quvchilar nutq faoliyatining sifati o’zgaradi, ongliligi ortadi. o’tgan asrning 50-70-yillari mobaynida boshlang’ich sinflarda ona tili o’qitish metodikasi sohasida anchagina qo’llanmalar yaratildi. bu yillarda ona tili o’qitish metodikasi fan sifatida …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang'ich sinflarda so’z ustida ishlash.docx"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ ________________ fakulteti, guruh talabasi tekshirdi ; ______________ - 20 boshlang'ich sinflarda so’z ustida ishlash mundarija kirish………...……………………………………………………..………7 i.bob .so’z ustida ishlash 1.1. morfemika haqida tushuncha…………………………………………………………….8 1.2. so’z ustida ishlash……………………………………………………...…..11 ii.bob. boshlang’ich sinflarda so’z yasash 2.1. boshlang’ich sinfda so’zning morfemik tarkibini o’rganishning metodik ahamiyati ………………………………………………...

This file contains 37 pages in DOCX format (63.6 KB). To download "boshlang'ich sinflarda so’z ustida ishlash.docx", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang'ich sinflarda so’z ust… DOCX 37 pages Free download Telegram