г. мендел кашф этган ирсийланиш қонунлари

DOC 51.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1363265714_42181.doc www.arxiv.uz режа: 1. менделнинг биринчи ва иккинчи ирсият қонунлари. 2. гаметалар софлик фарази. 3. белгиларнинг оралиқ ҳолда ирсийланиши. 4. ғ2 даги ажралишни статистик усулда текшириш – х2. менделнинг биринчи ва иккинчи ирсият қонунлари. чех табиатшуноси г.менделдан олдин ҳам тадқиқотчилар турли ўсимлик ва ҳайвонларнинг бир-биридан белгилари бўйича фарқ қилувчи формаларини чатиштирган бўлсаларда, бироқ ирсият қонунларини очишга муваффақ бўлмадилар. ирсият қонунлари биринчи маротаба г.мендель томонидан кашф қилинди. мендел муваффақиятларини таъмин этган омиллар бўлиб: 1. чатиштириш учун қулай бўлган нўхат ўсимлигини танланганлиги ва улар орасидан битта, иккита, учта белгиси билан фарқ қилган формаларни чатиштириб дурагайлар олинганлиги; 2. келгусида ҳар бир дурагай ўсимлик наслини алоҳида экиб, уларда ота-она белгиларини қандай ривожланганлигини аниқланганлиги; 3. дурагайларни ўз-ўзига чатиштириб уларнинг иккинчи, учинчи ва кейинги авлодларида ота-она ўсимликларга ўхшаш формаларни миқдорини аниқланганлиги ва уларни математик-статистик метод билан тахлил қилинганлиги; 4. тадқиқот натижаларини хулосалаб, ирсият қонунларини ихтиро қилинганлиги. мендел ирсият қонунларини дурагайлаш методи асосида кашф этди. ирсият қонунларини …

онидан кашф этилган ирсиятнинг биринчи қонунидир. мазкур қонунни баъзан дурагай организмларда белгиларнинг бир хиллик қонуни деб ҳам юритилади. дурагайлаш методидан фойдаланганда тубандаги рамзий белгиларни билиш зарур. чатиштиршда қатнашаётган ота-она организми олдига “р” ҳарфи қўйилади. у лотин тилидаги parentale – ота-она сўзининг бош ҳарфидир. дурагай организмлар олдига “ғ” ҳарфи қўйилади, у лотинча fileale (фарзандлар) сўзининг бош ҳарфини ифодалайди. дурагай авлодига қараб улар ёнига рақам яъни ғ1, ғ2, ғ3 билан белгиланади. чатиштириш белгиси “х” ҳисобланади. дурагайларни ота ёки она организми билан қайта чатиштиришдан олинган индивидлар беккросс деб аталгани сабабли fb белгиси қўйилади. ғ1 дурагайларни ўз-ўзига чатиштириб олинган иккинчи авлод дурагайларда дон ранги ёки гул ранги бўйича хилма-хиллик кузатилган. юқорида келтирилган дурагай организмлар ота-она белгиларига ўхшаш дони сариқ ва яшил, гули қизил ва оқ рангли ўсимликлар борлиги ва уларнинг ўзаро миқдори 3:1 нисбатда бўлганлиги аниқланди. бу жараённи хулосалаб мендел иккинчи ирсият қонуни яъни иккинчи авлод дурагайларда ота-она белгиларининг ажралиши ва уларнинг нисбатини 3:1 …

ди. модомики шундай экан, у ҳолда чатиштиришда қатнашган сариқ донли нўхатнинг ирсий омили аа, яшил нўхатнинг ирсий омили эса аа кўринишида бўлади. табиий равишда нўхат сариқ донларининг гаметаларида “а” омили, яшил нўхатнинг гаметаларида “а” омили учрайди. чатиштириш чоғида ота-она гаметаларидаги а ва а омиллари қўшилганлиги сабабли ғ1 дурагайида ирсий омиллар аа кўринишида намоён бўлади. ғ1 организм ривожланиш даврида уларда етишган жинсий ҳужайралар – гаметаларни бирида а, иккинчисида эса а ирсий омили учрайди. агар ғ1 авлод дурагайлари ўз-ўзи билан чатиштирилса, у ҳолда она ўсимлиги а ва а ирсий омилга, ота ўсимлик ҳам а ва а ирсий омилга эга гаметаларни ҳосил қилади. уруғланиш содир бўлганда гаметалардаги ирсий омиллар тубандаги тартибда ўзаро қўшилади: ғ2 даги ажралишни статистик усулда текшириш – х2. юқорида тўлиқ ирсийланишга эга организмларнинг ғ2 бўғинини анализ қилганда улар фенотип жиҳатдан 3:1 ёки 1:2:1 нисбатда, таҳлилий чатиштиришда эса 1:1 нисбатда ажралганлигини кўрдик. биологик ҳодисаларни сон жиҳатдан ўрганиш фаразлар яратишни, сўнг улар …

н таклиф этган. хромосомалар тўплами диплоид ҳолатда бўлганда организмлар генотипида бир геннинг икки аллели бўлади. лекин бундан ҳар бир геннинг икки аллели бўлар экан деган хулосага келмаслик керак. айрим вақтларда мутация оқибатида бир геннинг кўп аллели пайдо бўлиши мумкин. бунга мисол қилиб қуёнларда тери – мўйна рангини ҳосил этувчи с=с геннинг уч хил аллели мавжуд, булар сch, ch, ca. одатда c+c+c+chc+chc+ca генотипли қуёнлар кулранг, ch ch генотиплилар чипор, ch ch chса – оч чипор, chса генотиплилар ҳимолай, саса генотиплилар оқ юнгли бўладилар. ҳимолай қуёнларнинг мўйнаси оқ бўлса тананинг бўртиб чиққан қисмлари: қулоқлари, оёқлари, тумшуғи қора рангда бўлади. бунда с=с+ ёввойи тип бўлиб, у қуён юнгининг тўқ кулрангини белгилайди. у бошқа барча аллелларга нисбатан доминант ҳисобланади. cch аллели эса ch ва са аллеллар устидан чала доминантлик қилади. шу сабабли бундай cchca ва cchch генотипга эга қуёнларда юнг ранги бошқаларга нисбатан очиқроқ бўлади. ch аллели са генига нисбатан доминантдир. табиатда кўп томонлама …

исбатан кодоминант саналади. одатда учта аллел комбинацияси олтита генотипни ҳосил қилиши мумкин. лекин рецессив i аллели туфайли 4 та қон гуруҳи ҳосил бўлади. фойдаланиладиган адабиётлар 1. лобашев м.е. генетика. изд-во лгу , 1967, 751с. 2. лобашев м.е., ватти к.в., тихомирова м.м. генетика с основами селекции. м. просвещение, 1970. 432с. 3. гершензон с.м. основы современной генетики. 2-е изд., киев, наукова думка, 1983, 558с. 4. айала ф., кайгер дж. современная генетика. i-ii том, москва, мир, 1987г. 5. инге-вечтомов с.г. генетика с основами селекции. м., высшая школа, 1989, 592с. 6. сингер м., берг п. гены и геномы. i том. москва, изд-во мир, 1998. 364c. 7. медицинская генетика. под редакцией. бочкова н.п. м., изд-во мастерство, 2002. 192с. 8. мусаев д. а. и др. генетический анализ признаков хлопчатника. ташкент, национальный университет узбекистана им. м.улугбека. 2005, 121с.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "г. мендел кашф этган ирсийланиш қонунлари"

1363265714_42181.doc www.arxiv.uz режа: 1. менделнинг биринчи ва иккинчи ирсият қонунлари. 2. гаметалар софлик фарази. 3. белгиларнинг оралиқ ҳолда ирсийланиши. 4. ғ2 даги ажралишни статистик усулда текшириш – х2. менделнинг биринчи ва иккинчи ирсият қонунлари. чех табиатшуноси г.менделдан олдин ҳам тадқиқотчилар турли ўсимлик ва ҳайвонларнинг бир-биридан белгилари бўйича фарқ қилувчи формаларини чатиштирган бўлсаларда, бироқ ирсият қонунларини очишга муваффақ бўлмадилар. ирсият қонунлари биринчи маротаба г.мендель томонидан кашф қилинди. мендел муваффақиятларини таъмин этган омиллар бўлиб: 1. чатиштириш учун қулай бўлган нўхат ўсимлигини танланганлиги ва улар орасидан битта, иккита, учта белгиси билан фарқ қилган формаларни чатиштириб дурагайлар олинганлиги; 2. келгусида ҳар бир дурагай ў...

DOC format, 51.5 KB. To download "г. мендел кашф этган ирсийланиш қонунлари", click the Telegram button on the left.

Tags: г. мендел кашф этган ирсийланиш… DOC Free download Telegram