signalalarni filtrlash algoritmlarini o‘rganish

DOCX 20 pages 65.9 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 65.9 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mustaqil ta’lim ishi mavzu: signalarni filtrlash algoritmlarini o’rganish. o'quvchi: 2024-2025-o'quv yili reja: kirish zamonaviy texnologiyalar rivojlanishi bilan signallarni qayta ishlash va filtrlash jarayonlari muhim ahamiyat kasb etmoqda. signalni filtrlash, uning xususiyatlarini o‘zgartirmasdan, keraksiz shovqinlarni olib tashlash va ma’lumotni aniqlashtirish imkonini beradi. ushbu jarayon telekommunikatsiya, tibbiyot, sanoat va boshqa sohalarda keng qo‘llaniladi. signalni filtrlash algoritmlarini o‘rganish, yuqori sifatli axborot uzatish va qayta ishlash tizimlarini yaratish uchun zarurdir. asosiy qisim 1. raqamli signallarni filtrlash 2. chiziqli vaqt invariyant filtrlari 3. iir va fir filtrlari xulosa signalni filtrlash algoritmlari ma’lumotni optimallashtirish va foydali ma’lumotlarni ajratib olish imkonini beradi. zamonaviy usullar va algoritmlar turli sohalarda jarayonlarni avtomatlashtirish va samaradorlikni oshirishda muhim rol o‘ynaydi. filtrlash texnologiyalarini o‘rganish texnik rivojlanishga xizmat qiluvchi innovatsion yondashuvlarni yaratishda hal qiluvchi vosita hisoblanadi. 1. raqamli signallarni filtrlash raqamli signallarni filtrlash zamonaviy raqamli signal qayta ishlash (dsp) texnologiyasining asosi hisoblanadi. bu jarayon turli xil texnikalar yordamida kiruvchi signalni o'zgartirish, yaxshilash yoki …

2 / 20

otalarni o‘tkazadi va past chastotali komponentalarni bostiradi. masalan, yuqori chastotali filtrlardan yuqori chastotali signal komponentalarini ajratishda foydalaniladi. 3. **o‘tkazish tasmali filtrlar**: ushbu filtrlar berilgan ikkita kesish chastotalari oralig‘idagi chastotalarni o‘tkazib, qolgan chastotalarni bostiradi. o‘tkazish tasmali filtrlar radio va televideniye sohalarida chastota diapazonini tanlash uchun qo‘llaniladi. 4. **bostirish tasmali filtrlar**: bu filtrlar ma’lum chastota oraliqdagi signal komponentalarini bostirib, qolgan chastotalar o‘zgarishsiz qoladi. ### filtrlar uchrash xoldari raqamli filtrlash ikki asosiy kategoriya, ya'ni iir (infinite impulse response — cheksiz impuls javobli) va fir (finite impulse response — cheklangan impuls javobli) filtrlarga bo'linadi. - **iir filtrlar**: bu filtrlar analog filtrlarga o‘xshab ishlaydi va cheksiz xona tavsiyasiga ega. iir filtrlar hisoblash jarayonlarida qayta bog‘lanishni (feedback) foydalanadi. ularning kamchiligi filtrlar ko‘p hollarda chiziqli bo‘lmagan fazaga ega bo‘lishi mumkin. - **fir filtrlar**: bu turdagi filtrlar chiziqli fazaviy xususiyatlarga ega bo‘lib, ularning chiqish signali vaqtida o‘zgarish kiritish imkoniyatini beradi. fir filtrlar hisoblashda qayta bog‘lanishni ishlatmaydi va ularda …

3 / 20

rlash ko‘plab sohalarda muhim ahamiyatga ega: - **kommunikatsiya**: signalni uzatish jarayonida turli shovqinlarni bostirib, foydali signal qabul qilish imkoniyati. - **tibbiyot**: tibbiy tasvirlarni raqamli qayta ishlashda kerakli signal komponentalarni ajratib, tahlil qilish aniqligini yaxshilash. - **audio va video qayta ishlash**: ovoz va video fayllarni sifati yaxshilashda signal spektridagi ortiqcha komponentalarni filtrlash. raqamli signallarni filtrlash tejamkorlik va samaradorlikni oshirishda, shuningdek sifatli va ishonchli chiqish signalini ta'minlashda muhim rol o'ynaydi. filtrlar loyihalashda ishlatiladigan matematik modellar va algoritmlar, uskunalar va dasturiy ta'minotlarda chuqur tushuncha talab etiladi. bu texnologiya sohasida rivojlanish, yangi algoritmlar ishlab chiqilishi va raqamli qurilmalar imkoniyatlarining oshirilishi bilan birga davom etmoqda. 2. chiziqli vaqt invariyant filtrlari chiziqli vaqt invariyant filtrlari (lti filtrlari) – signalni qayta ishlashda keng foydalaniladigan asosiy kontseptsiyalardan biri hisoblanadi. lti filtrlarning asosiy xususiyatlari va ularning xatti-harakatlarini quyidagi nuqtalarda ko'rib chiqamiz. ### chiziqlilik chiziqli filtrlar chiziqlilik prinsipiga amal qiladi, ya'ni kirish signalining har qanday chiziqli kombinatsiyasiga filtrning chiqish signali …

4 / 20

$[ l\{x(t-\tau)\} = y(t-\tau) \] vaqt invariyantlik tizimning vaqt davomida bir xil bo'lishini, ya'ni uning parametrlari o'zgarmasligini anglatadi. ### impuls javobi va konvolyutsiya chiziqli vaqt invariyant tizimni buyuk hind matematikasi bo'yicha ko'rish mumkin. lti tizimning xarakteristikasi impuls javobi $ h(t) $ orqali aniqlanadi. har qanday kirish signali $ x(t) $ berilganda chiqish $ y(t) $ konvolyutsiya amaliga ko'ra quyidagicha hisoblanadi: \[ y(t) = x(t) * h(t) = \int_{-\infty}^{\infty} x(\tau)h(t-\tau) d\tau \] bu tenglama har bir kirish signali komponentlarining tizimning javobiga ko'ra integrallashganini ko'rsatadi. konvolyutsiya lti tizimlar uchun asosiy amal hisoblanadi. ### z-transform va chastotaviy soha diskret vaqtli lti tizimlarni tahlil qilishda z-transformalardan foydalaniladi. z-transform kirish signalini chastotaviy sohada tahlil qilishni osonlashtiradi. agar kirish signali $ x[n] $ diskret bo'lsa, uning z-transformi $ x(z) $ quyidagicha aniqlanadi: \[ x(z) = \sum_{n=-\infty}^{\infty} x[n]z^{-n} \] shu kabi, impuls javobi $ h[n] $ uchun z-transform yordamida chiqish tizimi aniqlanishi mumkin: \[ y(z) = h(z)x(z) …$

5 / 20

$hal qiluvchi qudratli vositadir, ayniqsa raqamli signallarni tahlil qilishda va qayta ishlashda. bu qancha ko'p ma'lumot bilan signalga ishlov berish kerak bo'lsa, lti tizimlar shunchalik keng qo'llaniladi. 3. iir va fir filtrlari iir (cheksiz impuls javobaning) va fir (chegaralangan impuls javobaning) filtrlari raqamli signallarni ishlov berishda muhim tushunchalardan biridir. ular turli xil tizimlarda va jarayonlarda signallarni qayta ishlashda qo'llaniladi. ushbu filtrlarga oid ba'zi asosiy ma'lumotlar va raqamlar quyida keltirilgan: ### iir filtrlari 1. **iir filtri tavsifi:** - iir filtrlari osonlik bilan cheksiz javoblarga ega bo'lishi mumkin. bu shuni anglatadiki, filtrning impuls javobi vaqt o‘tishi bilan nolga ulanmaydi, balki cheksiz davr davomida davom etadi. 2. **tuzilishi:** - iir filtrlari odatda farqi tenglamalari orqali tavsiflanadi: \[ y(n) = \sum_{k=0}^{n} b_k x(n-k) - \sum_{j=1}^{m} a_j y(n-j) \] bu yerda $ y(n) $ chiqish signali, $ x(n) $ kirish signali, $ b_k $ va $ a_j $ esa filtr koeffitsiyentlaridir. 3. **afzalliklari:** - iir …$

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "signalalarni filtrlash algoritmlarini o‘rganish"

mustaqil ta’lim ishi mavzu: signalarni filtrlash algoritmlarini o’rganish. o'quvchi: 2024-2025-o'quv yili reja: kirish zamonaviy texnologiyalar rivojlanishi bilan signallarni qayta ishlash va filtrlash jarayonlari muhim ahamiyat kasb etmoqda. signalni filtrlash, uning xususiyatlarini o‘zgartirmasdan, keraksiz shovqinlarni olib tashlash va ma’lumotni aniqlashtirish imkonini beradi. ushbu jarayon telekommunikatsiya, tibbiyot, sanoat va boshqa sohalarda keng qo‘llaniladi. signalni filtrlash algoritmlarini o‘rganish, yuqori sifatli axborot uzatish va qayta ishlash tizimlarini yaratish uchun zarurdir. asosiy qisim 1. raqamli signallarni filtrlash 2. chiziqli vaqt invariyant filtrlari 3. iir va fir filtrlari xulosa signalni filtrlash algoritmlari ma’lumotni optimallashtirish va foydali ma’lumotl...

This file contains 20 pages in DOCX format (65.9 KB). To download "signalalarni filtrlash algoritmlarini o‘rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: signalalarni filtrlash algoritm… DOCX 20 pages Free download Telegram