эволюцион таълимот

DOC 57,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1363178772_42082.doc эволюцион таълимот www.arxiv.uz режа: 1. эволюцион ғояларнинг пайдо бўлиши. 2. марказаий осиёда эволюцион ғоялар. 3. дарвингача бўлган даврда табииёт фанларининг ривожлариниши. 4. дарвин таълимоти. эволюцион таълимот тирик мавжудотларнинг ерда ҳаёт пайдо бўлганидан то ҳозирги кунгача давом этаётган тарихий тараққиёт қонунларини ўргатувчи фандир. эволюцион таълимотга биринчи бўлиб улуғ инглиз олими чарлз дарвин асос солган. бироқ бу ғояни дарвингача бир қанча табатшунос олим ва файласуфлар ҳам илгари сурганлар. тирик табиат ҳақидаги тасаввурлар эрамиздан бир неча минг йил олдин қадимги миср, хитой, ҳиндистонда пайдо бўлган. милоддан олдинги xvi асрда мисрликлар кўпгина доривор, маданий ўсимлик хилларини билганлар. улар донли экинлар, сабзавотлар, мева дарахтларининг бир неча турларини экиб ўстирганлар. мисрликлар қорамол, от, эшак, қўй, эчки ва чўчқаларни боққанлар. кўпгина маданий ўсимликлар, хонаки ҳайвонларнинг келиб чиқиш маркази хитой ҳисобланади. милоддан олдинги 2000–йилларда хитойда дехқончилик, чорвачилик бир мунча ривожланган. тут ипак қурти боқиш эса ундан анчагина олдин амалга ошган. бошқа мамлакатларда бўлгани каби хитойда ҳам биологик …

н асарларни ёзди. марказий осиёда эволюцион ғоялар. марказий осиё ҳалқларининг ҳаётида деҳқончилик, чорвачилик, тиббиёт ва бошқа соҳалардаги фаолиятни, табиий ҳодисаларни тасвирловчи муқаддас китоблар жуда қадимдан мавжуд бўлган. улардан бири «авесто». у милоддан аввало 3000 йилнинг охири 2000 йилнинг бошларида яратилган. унда марказий осий ва қўшни мамлакатларнинг табиий ресурслари, ҳайвонот ва ўсимликлар дунёси, тиббиёт ҳақида маҳлумотлар келтирилган. милоддан кейин европада христиан динининг вужудга келиши билан табиий фанлар инқирозга учраган бир даврда, марказий осийда у анчагина ривожланган. марказий осий олимлари таббиёт фанлари, айниқса биологиянинг ривожланишига катта ҳисса қўшдилар. чунончи, аҳмад ибн наср жайхоний (870-912) ҳиндистон, марказий осий, хитой ўсимликлари ва ҳайвонот дунёси ҳақида қимматли маҳлумотлар тўплаган. у ўсимлик ва ҳайвонларнинг тарқалиши, маҳаллий ҳалқлар фойдаланадиган ўсимлик ва ҳайвонлар, уларнинг табиатдаги аҳамияти ҳақидаги маҳлумотларни ёзиб қолдирган. абу наср форобий (873-950), ботаника, зоология, одам анатомияси ва табииётшуносликнинг бошқа соҳаларида фикр юритган. у ҳайвонот дунёсини фикрловчи ва фикрламайдиган хилларга бўлган. марказий осиёда табииёт фанининг ривожига абу …

лари» асарининг мауллаифидир. мазкур асар 5 та китобдан иборат. унда одам танасидаги органларнинг тузилиши, функцияси, турли касалликлар, уларнинг келиб чиқиш сабаблари, оддий ва мураккаб дорилар, уларни тайёрлаш, ва бу дориларнинг органларга кўрасатадиган таҳсири ҳақида маҳлумотлар келтирилади. олим одамдаги баҳзи касалликлар (чечак, вабо, сил) кўзга кўринмас организмлар орқали пайдо бўлишини эҳтироф қилади. киши саломатлигини яхшилашда тўғри овқатланиш, органларни чиниқтириш муҳим аҳамиятга эга эканлигини айтади. унинг фикрича ер аста-секин ўзгаради, денгиз, дарёлар вақти келиб ўз ўрнини қуруқликка беради. шу туфайли кўпгина кишилар сувда яшайдиган ҳайвонларни, чунончи чиғаноқ қолдиқларини қуруқликда учратадилар. у ўсимлик, ҳайвон ва одамда ўхшашликлар мавжудлиги, уларнинг озиқланиши, кўпайиши, ўсиши ҳақида тўхталиб ўтади. заҳириддин муҳаммад бобур (1483-1530) буюк давлат арбоби, шоир бўлибгина қолмай, шу билан бирга йирик табииётшунос олим ҳамдир. бобур томонидан ёзилган «бобурномада» марказий осий, афғонистон, ҳиндистон каби мамлакатларнинг тарихи, жуғрофияси, ҳалқларнинг турмуш тарзи, маданияти, шунингдек ўсимликлар ва ҳайвонот олами тўғрисида қизиқарли маҳлумотлар берилган. натижада кишиларнинг ўсимликлар ва ҳайвонлар тўғрисидаги …

ояни дастлаб «зоологияга кириш» асарида илгари сурган бўлса-да, 1809 йилда чоп этилган «зоология фалсафаси» асарида уни эволюцион назария ҳолига келтирди. ламарк органик дунёдаги ўзгаришлар жуда секин-асталик билан рўй беради, деб турлар табиатда ҳақиқатдан ҳам мавжуд эканлигини тан олмади. ламарк органик олам эволюцияси ҳақидаги таълимотга асос солган бўлса-да, лекин эволюциянинг ҳаракатлантирувчи омилларини тушунти риб бера олмади. xviii асрнинг биринчи ярмида табииётшуносликнинг турли шахобчаларида тўпланган далиллар, органик олам қотиб қолмаганини, ўзгришини кўрсатди. бироқ органик олам эволюцияси ҳақида ягона назария ҳали яратилмаган эди. органик оламдаги ўзгарувчанлик эҳтироф қилинса, ҳам нима сабабдан ҳар бир организм тури ўзи яшайдиган муҳит шароитига мослашган, деган муаммо ҳали ўз ечимини топмаган эди. адабиётлар 1. история биологии под. ред. микулинского с.р. москва наука 1972 г. 2. гофуров а.т. дарвинизм. тош. укитувчи –1992 й. 3. воронсков н.п. сухориков л.н. эволюция органического мира. москва просвешений – 1991 г. 4.туракулов е.х. молекуляр биология. тошкент укитувчи 1993 й. 5.туракулов е.х. ва бошкалар умумий …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "эволюцион таълимот"

1363178772_42082.doc эволюцион таълимот www.arxiv.uz режа: 1. эволюцион ғояларнинг пайдо бўлиши. 2. марказаий осиёда эволюцион ғоялар. 3. дарвингача бўлган даврда табииёт фанларининг ривожлариниши. 4. дарвин таълимоти. эволюцион таълимот тирик мавжудотларнинг ерда ҳаёт пайдо бўлганидан то ҳозирги кунгача давом этаётган тарихий тараққиёт қонунларини ўргатувчи фандир. эволюцион таълимотга биринчи бўлиб улуғ инглиз олими чарлз дарвин асос солган. бироқ бу ғояни дарвингача бир қанча табатшунос олим ва файласуфлар ҳам илгари сурганлар. тирик табиат ҳақидаги тасаввурлар эрамиздан бир неча минг йил олдин қадимги миср, хитой, ҳиндистонда пайдо бўлган. милоддан олдинги xvi асрда мисрликлар кўпгина доривор, маданий ўсимлик хилларини билганлар. улар донли экинлар, сабзавотлар, мева дарахтларининг бир...

Формат DOC, 57,0 КБ. Чтобы скачать "эволюцион таълимот", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: эволюцион таълимот DOC Бесплатная загрузка Telegram