мелиоратив тупроқшунослик фани унинг мақсади, вазифалари, услублари, тарихи. тупроқ мелиорациясининг турлари

DOC 137,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1363190143_42139.doc кириш www.arxiv.uz режа: 1. кириш. 2. тупрокшунослик ва дехкончилик асослари фанинг мақсади, вазифаси ва услублари. 3. мелиорация фанининг ривожланиш тарихидан лавҳалар. 4. табиатни қайта яралишида мелиорация асосий омил. 1. ер - халқ бойлиги, қишлоқ хўжалик ишлаб чиқаришнинг бош воситаси. тупроқни унумдорлигини ва ишлаб чиқариш қувватларини ошириш кўп жиҳатдан унга эҳтиёткорлик ва тежамкорлик билан муносабатда бўлишга, уни яхшилашга қаратилган тадбирлар мажмуасига боғлиқ. қишлоқ хўжалик ишлаб чиқаришининг изчиллик билан жадаллаштириш ер фондидан оқилона фойдаланиш, суғориладиган ҳар бир гектарининг ҳосилдорлигини, унинг иқтисодий самарадорлигини ошириш билан боғлиқ муаммолар ечимини ишлаб чиқариш ғоят катта аҳамият кашф этади. бу борада тупроқ унумдорлигини сақлаш, уни йил сайин мунтазам ошириб бориш, қишлоқ хўжалик, энг аввало тупрокшунослик ва дехкончилик асослари мутахассислари зиммасидаги муҳим вазифалардан ҳисобланади. республикада қишлоқ хўжалигида фойдаланиладиган ерларни мелиорациялашга бениҳоят катта эътибор қаратилган бўлиб, ерларни лойҳалаш, мелиоратив тизимларни қуриш ва фойдаланиш, ҳамда мелиоратив тадбирлар ўтказишга давлатнинг катта маблағлари ажратилган. ўзбекистон республикаси конститутциясининг 55-нчи моддасига мувофиқ табиий …

иқариш учун қабул қилиниб келинган, ердан оқилона фойдаланиш ва муҳофаза қилишга қаратилган қонунлар етарли ишламаган ва такомиллаштирилмаган, натижада ер ресурсларидан оқилона фойдаланилмаган, мелиоратив ҳолати яхшиланмаган, тупроқлар шўрланиши, дегумификацияси, эрозияси, берчланиши, агрохимикатлар ва оғир металлар билан булғаланиш, саҳроланиш ёки ўта намланиши, қишлоқ хўжалик билан алоқадор бўлмаган мақсадлар учун ерларни тежаб тергамасдан ажратилиши ва ҳакозолардан муҳофаза қилинмаган ва ерлар жадаллик билан таназзулга юз тутган. ўзбекистон республикамиз истиқлолга эришиш, мустақил давлат деб эълон қилиниши ва ҳуқуқий жамият қуриш, ўз худудида ер муносабатларини тартибга солишда ва ривожлантиришда тўла мустақилликга эришганлиги унинг ерлардан оқилона фойдаланиш, мелиоратив ҳолатини яхшилаш ва муҳофаза қилишнинг ҳуқуқий асосини яратиш ва такомиллаштиришнинг имконини берди. мамлакатимиз аграр соҳасида ислоҳатларни ҳуқуқий жиҳатдан таъминлаш мақсадида бир қанча қонунлар қабул қилди. шу жумладан, ер муносабатларини ҳуқуқ асосида ривожлантириш ва тартибга солиш, ерлардан оқилона фойдаланиш, мелиоратив ҳолатини яхшилаш, унумдорлигини ошириш, ер тузиш ишларини олиб бориш, ернинг сифат баҳосини аниқлаш, хўжалик фаолиятига баҳо беришга ва ҳакозоларга қаратилган. …

бўлган худуд табиий шароитларини тубдан яхшилашга қаратилган тадбирлар тизимидан иборат. марказий осиёда, шу жумладан ўзбекистонда ерларнинг мелиорацилашнинг асосий вазифалари - тупроқ шўрланиши ва ботқоқланишини олдини олиш ва бу жараёнларга қарши курашиш, қуриқ ерларни ўзлаштириш, сув ва шамол эрозиясига қарши курашиш, ерларни рекультивциялаш, тупроқнинг зичланиши ва гумус миқдорининг камайишини (дегумификация) олдини олиш, тупроқ ифлосланиши ва саҳроланишига ва бошқа салбий жараёнларга қарши курашиш ҳисобланади. мелиоратив тадбирлар тизимлари ҳар ҳил табиий шароитдаги минтақалар учун турлича бўлиб, бу тадбирларни ишлаб чиқиш тупроқларнинг пайдо бўлиши (генезиси) ва уларнинг ҳоссалари тўғрисидаги чуқур билимга эга бўлишни тақозо этади. тупроқларни мелиорациялаш муаммоларининг ҳалқ хўжалигидаги улкан аҳамияти ва бу кўп қиррали муаммоларни ечишдаги кенг қўламдаги маълумотларни тўпланиши тупроқшунослик фанидан тупрокшунослик ва дехкончилик асослари фанини ажралиб чиқишга асос бўлдики, қайсики қишлоқ хўжалигида фойдаланиладиган ерларда содир бўладиган номақбул, салбий жараёнларни ўрганишда тадқиқотларининг алоҳида, ўзига ҳос вазифа ва услублари билан характерланади. тупрокшунослик ва дехкончилик асосларининг асосий вазифаси ерларни мелиорациялаш ва уларни ишлаб …

а университетларда бу фанни ўқитиш мобайнида тўплаган тажрибалари асосида тузилган, ҳамда унда м.а. панковнинг (1974), а. нерозининг (1974), в.а. ковда ва б.н. розановнинг (1948), х.м. махсудовнинг (1989-1998), в.а. ковданинг (1989), а.м. расуловнинг (1079), л.т. турсуновнинг (1981), о.к. комиловнинг (1983), и. алиевнинг (1965-1990) ва бошқаларнинг маълумотларидан кенг фойдаланилган. 2. тупрокшунослик ва дехкончилик асослари фанининг мақсади, вазифаси ва услублари. мелиорация сўзи лотинча сўз бўлиб “melio”, яъни яхшилаш деган сўзни англатади. тупроқ мелиорацияси дегани тупроқларни тубдан яхшилаш деганидир. инсоният тарихида токи шу кунга қадар тупроққа бўл- ган иҳтиёж тобора ортиб келмоқда ва тупроқ хом ашё етиштирадиган бирдан-бир асосий восита бўлиб келган ва келгусида шундай бўлиб қолади. ишлаб чиқариш хом ашёларини ошириш инсон талабини қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари билан таъминлаш хўжликда ерлардан оқилона фойдаланиш билан бирга, ҳаётда ижтимоий, экологик тараққиётдан ташқари тупроқларнинг ўзида ташқи ва ички шароит ҳам мавжуд қилишларини тақози қилади. юқорида келтирилган шароитлар айрим тупроқларда табиатни ўзи ҳосил қилган бўлса, айрим тупроқларда эса …

згартиришга эга бўламиз, яъни мелиорация табиий шароитни ўзгартиришга - яхшилашга бевосита таъсир қила оладиган асосий омиллардан бири эканлиги тўғрисидаги фикрга эга бўламиз. демак, хулоса қилиб шуни айтиш мумкинки, мелиорация ишлари орқали тупроқларни табиий шароити яхшилана бориши билан инсониятни яшаш шароити ҳам яхшилана бориб, давлатни ривожланиши даражаси ортади. у ёки бу мамлакатда аҳоли сонини ортиб бориши, саноатнинг ҳамда инсониятнинг қишлоқ хўжалиги махсулотига бўлган эҳтиёжини ортиши натижасида мелиорацияга бўлган талаби янада кучайади. бу ўринда ўзбекистон ерларининг мелиоратив ҳолатига алоҳида тўхталиб ўтиш лозим. республикамиз 44,787 минг гектар майдонга эга бўлиб, шундан суғориладиган ер майдони 4220 минг (1 январ 1993 йилларгача) гектарни ташкил қилади. олимлар такидлаганидек мазкур суғориладиган майдоннинг 50% ортиғи шўрланиш ишларини олиб боришга мухтож. биргина бу эмас, ўзбекистон барча суғориладиган тупроқлар мелиорациясининг у ёки бу турига муҳтож. жумладан, кўпгина суғориладиган ерлар рельеф шароитининг ноқулайлиги туфайли сув эрозиясига учраган, чўл зонасида эса кўпчилик майдонларда шамол эрозияси ҳукм суради. бунинг устига бу зонада қурғоқчилик …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "мелиоратив тупроқшунослик фани унинг мақсади, вазифалари, услублари, тарихи. тупроқ мелиорациясининг турлари"

1363190143_42139.doc кириш www.arxiv.uz режа: 1. кириш. 2. тупрокшунослик ва дехкончилик асослари фанинг мақсади, вазифаси ва услублари. 3. мелиорация фанининг ривожланиш тарихидан лавҳалар. 4. табиатни қайта яралишида мелиорация асосий омил. 1. ер - халқ бойлиги, қишлоқ хўжалик ишлаб чиқаришнинг бош воситаси. тупроқни унумдорлигини ва ишлаб чиқариш қувватларини ошириш кўп жиҳатдан унга эҳтиёткорлик ва тежамкорлик билан муносабатда бўлишга, уни яхшилашга қаратилган тадбирлар мажмуасига боғлиқ. қишлоқ хўжалик ишлаб чиқаришининг изчиллик билан жадаллаштириш ер фондидан оқилона фойдаланиш, суғориладиган ҳар бир гектарининг ҳосилдорлигини, унинг иқтисодий самарадорлигини ошириш билан боғлиқ муаммолар ечимини ишлаб чиқариш ғоят катта аҳамият кашф этади. бу борада тупроқ унумдорлигини сақлаш, ун...

Формат DOC, 137,5 КБ. Чтобы скачать "мелиоратив тупроқшунослик фани унинг мақсади, вазифалари, услублари, тарихи. тупроқ мелиорациясининг турлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: мелиоратив тупроқшунослик фани … DOC Бесплатная загрузка Telegram