xorazmshohlar davlati tarixi tarixshunosligi

DOCX 25 стр. 41,7 КБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 41,7 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

“xorazmshohlar davlati tarixi tarixshunosligi” mavzusidagi reja: kirish…………………………………………………………………………….3 i bob. xorazmshohlar davlat tarixi 1.1. xorazmshohlar davlatining tashkil topishi……………………………...4 1.2. xorazmshohlar davlatining movarounnahrdagi siyosati……………….9 ii bob. xorazmshohlar davlati tarixi tarixshunosligi 2.1. xorazmshohlar davlati tarixi tarixshunosligi...........................................11 2.2. xitoy-mo’g’ul manbalari..........................................................................18 xulosa................................................................................................................24 foydalanilgan adabiyotlar..............................................................25 kirish xorazmshohlar davlati. xorazmshohlar davlati qadimgi davrdan 13 asr o’rtalariga qadar xorazm hududida hukmronlik qilgan sulolalar (siyovushiylar, afrig’iylar, ma’muniylar, oltintoshlar, anushtiginiylar). xorazmshohlar davlatini xorazmshohlar boshqargan. markazi, asosan, amudaryoning quyi oqimida joylashgan bulsa ham, rivojlangan davrlarida, ayniqsa, 13 asr boshlarida shim.da kaspiy dengizining shim.sohillari, jan.da xindukush tog’lari, sharqda qashqargacha yetgan. arxeologik ma’lumotlar ko’zaliqir, qo’yqirilgan qal’a, tuproqqal’a kat qalьalarini poytaxt shahar bo’lgan shahar deb taxmin kilishga imkon beradi. yozma manbalar kat qal’asini afrig’iylar sulolasi vakillarining so’ngi qarorgohi bo’lganligini tasdiqlasa, gurganj (kuhna urganch) sh. ma’muniylar va anushteginiylar sulolasining poytaxti bo’lgan. abu rayxon beruniy ma’lumotlariga qaraganda, xorazmshoh unvonini olgan dastlabki sulola siyovushiylar hisoblanadi. mil. av. 8-a.da shakllangan qadimgi xorazm (q. xorazm) davlatida axomaniylar va undan …

2 / 25

shlaridan tarix oldlar. shu vaqtda kayxusrav xorazmga ko’chib, turk podshohlari (ustidan) hukmronligini yurg’uzgan edi”, deb yozgan. kayxusrav bilan afrig’ davri oralig’ida “xorazmshoh” unvoniga sazovor bo’lgan shohlardan bizga kayxusrav (taxm. mil. av. 1200—1140 y.), saksafar (taxm. mil. av. 519—517 y.), rasman (taxm. mil, av. 329—320 y.), xusrav (taxm. mil. av. 320 y.) nomlari ma’lum. bu davrlarga oid arxeologik manbalar xorazmshohlar davlatida suniy sug’orishga asoslangan dehqonchilik, savdo-sotiq ancha rivojlanganidan darak beradi. 1938—40, 1954—56 va 1965—75 y.lardagi arxeologik-etnografik ekspeditsiyalar natijasida o’rganilgan yodgorliklardan topilgan moddiy-madaniy topilmalar xorazmda ilm-fan, san’at, haykaltaroshlik yuksak darajada rivojlanganidan darak beradi. bu yodgorliklarning yuqori qatlamlari va hozirgacha saqlanib qolgan qismlarning ko’pchiligi asosan, afrig’iylar sulolasi davrida qurilgan. bob. xorazmshohlar davlat tarixi 1.1. xorazmshohlar davlatining tashkil topishi arab manbalarida xorazmning arab lashkarboshilari salim ibi ziyod va umaviya ibn abdulloh tomonidan ikki marta buysundirilganligi to’g’risida gapiriladi. aslini olganda bu yerlarga ham movarounnahr shaharlariga nisbatan qilinganidek, talon-toroj yurishlari uyushtirilib turilgan. faqat 8-a. boshidagina xuroson …

3 / 25

sola boshlaydidar. bu davrda urganch voliysi va xorazmshohlar davlati xalifalikka to’g’ridan-to’g’ri buysunib, har qaysisi alohida-alohida xiroj to’lab turishgan. xorazmshohlar davlati hukmdorlari o’z mavqelarini mustahkamlash uchun bir qancha tadbirlarni amalga oshirishgan. 751 y. xorazmshoh shaushfirning elchilari xitoyga kelganligi haqida ma’lumotlar saqlanib qolgan. kuchli larzalardan tushkunlikka uchragan xorazmshohlar davlati 9— 10-a.larda arab xalifaligining yemirilishi tufayli ketma ket o’rta osiyo va sharqiy eronda paydo bo’lgan yirik mustaqil davlatlar tohiriylar, safforiylor va somoniylar qo’l ostida bo’lgan. tarixiy va arxeologak ma’lumotlarga qaraganda 10-a. oxirlarida xorazm iqtisodiy jihatdan juda tez rivojlana boshlaydi. bunga shaharlarning o’sishi dalil bo’la oladi. agar, tabariy 712 y.da xorazmda uchta shahar bo’lganligini ko’rsatib o’tsa, istaxriy 10-a. boshlarida xorazmda shaharlar soni o’ntaga yettanligini ko’rsatadi. 985 y.larda esa, maqdisiyning yozishicha, xorazmdagi shaharlarning soni o’ttiz ikkitaga yetgan. arxeolog qazilma vaqtida topilgan kulolchilik mahsulotlari bu shaharlarda hunarmandchilik tez rivojlanganligidan darak beradi. arab manbalariga qaraganda 10— 11-a.larda xorazm yirik savdo markaziga aylangan. xorazm savdogarlari, hoz. qozog’iston va …

4 / 25

bilan bo’lgan savdo aloqalarining rivojlanishi hamda siyosiy tarixiy sharoit bilan bog’langan holda tushunish mumkin. 10-a.ga oid yozma manbalarda qayd qilinishicha xorazmliklar qo’shnilari o’g’uzlar bilan muvaffaqiyatli jang qilib turgan. xorazmliklar xazar xoqonligida muhim rolь o’ynaganlar, xoqon qo’shinlaridagi asosiy qism ulardan iborat bo’lgan. 992 y. somoniy nuh ibn nasr o’z poytaxti buxorodan maxrum bo’lib, amul (chorjo’y) ga qochadi va shu yerdan turib istilochilarga qarshy kurashni uyushtirmoqchi bo’ladi. xorazmning ikkala hokimi unga yordamga keladi. nuh ularning ko’rsatgan yordami uchun xurosondagi ikkita yirik mulkini taqdim qiladi: xorazmshoh abu abdulloh muhammadga obivardni, urganch amiri ma’mun ibn muhammadga niso sh.ini beradi. v. v. bartolьd ko’rsatib o’tganidek, nuh xurosonning itoatsiz hokimi abu aliga qarama-qarshi shunday ish qilgan edi. shunisi qiziqki abu ali nisoni hech qanday qarshiliksiz ma’munga topshiradi, lekin abu abdulloh yuborgan vakillarini obivardga kiritishdan bosh tortadi. gardiziyning hikoya qilishicha, isyonkor abu ali 995 y. bahorida nuhning vassali va lashkarboshisi sifatida harakat qilgan sabukteginning lashkarlaridan yengilgach, dastlab …

5 / 25

(ko’hna urganch) xorazmshohlar davlatining poytaxti bo’lib kelgan. ma’muniylar sulolasida 3 ta shoh davlat hokimiyatini boshqargan. ma’mun ibn muhammad (995—997), ali ibn ma’muv (997—999), ma’mun ibn ma’mun (999—1017). 10-a. oxiri — 11- a. boshlarida o’rta osiyodagi og’ir siyosiy vaziyatga qaramasdan qisqa vaqt xukmronlik qilgan ma’muniylar sulolasi xorazmshohlar davlatini ijtimoiy, siyosiy, iqtisodiy va madaniy jihatdan rivojlantirdi. maьmuriy jihatdan bu davdat viloyatlarga, viloyatlar esa, shahar va qishloqlarga ajratilib boshqarilgan. ular davrida xorazmda davlat boshqaruvining ancha takomillashgan tizimi vujudga keldi. xorazmshoh davlatning oliy hukmdori, hokimi mutlaq hisoblangan. gurganchda shoh saroyi qoshida markaziy boshqarma — devonxona tashkil etilib, uning tarkibida ziroat, savdo tijorat, moliya, soliq ishlari shahar va qishloqlarda osoyishtalikni saqlash harbiy ishlar va boshqa davlat ahamiyatiga ega vazifalar bilan shug’ullanadigan mahkamalar bo’lan. saroyning eng yuqori lavozimlaridan biri vazirlik lavozimi bo’lib, u xujayibuzruk (bosh xo’ja) unvoniga ega bo’lgan. u levonxona ishlariga javob bergan, katta safar paytida podsho nomidan davlatni idora qilgan. ma’muniylar davrida xorazmshohlar davlatida …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xorazmshohlar davlati tarixi tarixshunosligi"

“xorazmshohlar davlati tarixi tarixshunosligi” mavzusidagi reja: kirish…………………………………………………………………………….3 i bob. xorazmshohlar davlat tarixi 1.1. xorazmshohlar davlatining tashkil topishi……………………………...4 1.2. xorazmshohlar davlatining movarounnahrdagi siyosati……………….9 ii bob. xorazmshohlar davlati tarixi tarixshunosligi 2.1. xorazmshohlar davlati tarixi tarixshunosligi...........................................11 2.2. xitoy-mo’g’ul manbalari..........................................................................18 xulosa................................................................................................................24 foydalanilgan adabiyotlar..............................................................25 kirish xorazmshohlar davlati. xorazmshohlar davlati qadimgi davrdan 13 ...

Этот файл содержит 25 стр. в формате DOCX (41,7 КБ). Чтобы скачать "xorazmshohlar davlati tarixi tarixshunosligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xorazmshohlar davlati tarixi ta… DOCX 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram