эволюцианинг харакатлантирувчи кучлари

DOC 61,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1363178962_42084.doc эвалюцианинг харакатлантирувчи кучлари www.arxiv.uz режа: 1. ирсият ва узгарувчанлик. 2. модификацион узгарувчанлик. 3. куп аллеллик. юкорида таҳкидланганидек, генетика ирсият ва узгарувчанлик конунларини урганадиган фандир. ирсият организмларнинг белги ва ривожланиш хусусиятларини келгуси бугинга бериш хоссасидир. ирсият усимлик, хайвонлар ва микроорганизмларнинг тури, нави, зотига хос булган кейинги бугинларда саклаб колиш вазифасини бажаради. ирсият организмларнинг купайиши ва инливидуал ривожланиши билан чамбарчас боглик. жинсий купайишда эркак (сперма) ва ургочи (тухум хужайра) жинсий хужайраларнинг уругланиши натижасида янги авлод вужудга келади. демак, жинсий хужайралар бир авлоддаги белги ва хусусиятларнинг келгуси бугинга берилишида куприк вазифасини бажаради. жинссиз (вегетатив) купайишда янги авлод бир хужайрали (споралар) ёки куп хужайрали тукималардан (новда, барг, пиёзбош, тугунак ва хоказолардан) ривожланади. бу купайиш усули эса соматик (тана) хужайралар авлодлар уртасидаги богланишнинг моддий негизи булиб хизмат килади. жинсий купайишда хам жинссиз купайишда ирсиятнинг моддий негизи хромосомаларда жойлашган генлар хисобланади. узгарувчанлик тур ичидаги индивидларнинг узаро тафовут килишидир. бир турнинг индивидлари уртасида кузатиладиган тафовутлар организмдаги …
2
лик деб атаган эди. хозир у генетикада модификацион ёки фенотопик узгарувчанлик дейилади. ирсий узгарувчанлик генотип билан боглик булганлигидан организмнинг узгарган белги – хусусиятлари наслдан – наслга берилади. генларнинг комбинацияси ва рекомбинациясидан вужудга келадиган узгарувчанлик комбинацион узгарувчанлик дейилади. генлар комбинацияси ва уларнинг узаро таҳсири ирсий узгарувчанликни вужудга келтиради. генлар комбинацияси икки процесс: 1) мейозда хромосомаларнинг мустакил таркалиши ва уругланишда уларнинг тасодифан кушилиши; 2) хромосомаларнинг чалкашуви ва генлар рекомбинацияси асосида амалга ошади. комбинацион узгарувчанликда генлар узгармайди, балки генотипда уларнинг кушилиш ва узаро таҳсир механизмигина узгаради. ирсий узгарувчанликнинг иккинчи хили мутацион узгарувчанлик булиб, бунда организмларнинг генотипи узгаради. демак, ирсий узгарувчанлик организм генотипининг, ноирсий узгарувчанлик организм фенотипининг узгаришидир. ушбу бобда модификацион ва мутацион узгарувчанлик билан танишамиз. модификацион узгарувчанлик. модификацион узгарувчанлик организм фенотипининг узгаришидир. организм белги хусусиятларининг ривожланиши генотипи билан ташки шароитнинг узаро таҳсирига боглик. генотипи бир хил булган организмлар хар хил ривожланиш шароитида парвариш килинса, улар бир катор белгилари буйича бир-биридан кескин фарк килади. …
3
прок унумдолиги хар хил булган ерда парвариш килинса, генотипи бир булишига карамай, улардан усиб чиккан картошка усимликлари хар хил булади. аммо бундай усимликлардан йигиб олинган тугунаклар бир шароитга экилса, ундан бир хил усимликлар униб чикади. наврузгул (примула)нинг баҳзи тури (primula sinensis) 15 - 20( да кизил гуллайди, агар шу усимлик 30 – 35( иссик жойга кучирилса, гули ок булади. агар оппок булиб гуллаб турган усимлик 15 – 20( иссик жойга кучирилса, янги шоналари кизил булиб очилади. турли шароитда турли белгилар учун молдификацион узгарувчанлик чегараси жуда хилма-хил булади. белгининг модификацион узгарувчанлик чегараси шу белгининг реакцион нормаси дейилади. ташки шароитнинг узгариши организмнинг турли белгиларга бир хил таҳсир курсатмайди. масалан, яхши бокиш ва парвариш килиш билан корамолнинг сути ортиб боради. сутнинг ёглилиги парвариш килиш шароитига сутга нисбатан камрок боглик. сутдаги ег проценти зотнинг анчагина доимий хоссаси, лекин яхши бокиш билан ег микдорини хам бир кадар узгартириш мумкин. гуза усимлиги унумдор ерда, сув ва …
4
ганизмнинг ривожланишида ташки шароит таҳсирида хосил булган узгаришлар генотипни узгартирмайди ва унинг реакция нормасидан ташкарига чикмайди. мухит шароити канча хилма-хил булса, модификацион узгарувчанлик шунча куп булади. реакция нормаси катта булган белгиларнинг узгарувчанлик доираси кенг, реакция нормаси кичик булган белгиларнинг узгарувчанлик доираси бирмунча тор булади. генотипнинг реакция нормаси организм узгариши жараёнида намоён булади. масалан, навларга бахо беришда уларнинг генотип буйича реакция нормаси уларни кулай ва нокулай ташки шароитда парвариш килиш йули билан урганилади. бунда навларнинг реакция нормаси катта ва кичик булиши мумкин. реакция нормаси оркали навларнинг (шу жумладан, хайвонлар зотининг) кандай тупрок-иклим шароитига мослана олиши аникланади. ташки шароит кулай булганда юкори хосил олинадиган, нокулай булганда эса хосили унча камаймайдиган навлар жуда катта амалий ахамиятга эга. масалан, бугдойнинг безостая –1 навидан угориладиган ерларда жуда юкори хосил олинади, кургокчилик шароитда эса хосили унча камаймайди. гузанинг 108 –ф, тошкент–1 навлари узбекистон областларига, хатто бошка пахтакор республикаларга хам таркалди, чунки улар ташки шароитга тез мослашиш …
5
да шу конуниятдан кенг фойдаланди. дархакикат мичурин совукка чидамли мева навлари чикаришда юмшок иклимга ва каттик совукка мослашган навларни чатиштиришдан олинган дурагайларни каттик совук шароитида парвариш килди, натижада дурагайларда совукка чидамлилик белгиси доминант булиб чикди. адабиётлар: 1. история биологии под. ред. микулинского с.р. москва наука 1972 г. 2. гофуров а.т. дарвинизм. тош. укитувчи –1992 й. 3. воронсков н.п. сухориков л.н. эволюция органического мира. москва просвешений – 1991 г. 4.туракулов е.х. молекуляр биология. тошкент укитувчи 1993 й. 5.туракулов е.х. ва бошкалар умумий биология тошкент укиувчи 1998 й. 6. гофуров а.т. носиров о.н. мактаб биология курсида табиат мухофазаси тушунчасини шакллантириш. тошкент укитувчи 7. www.ziyonet.uz

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "эволюцианинг харакатлантирувчи кучлари"

1363178962_42084.doc эвалюцианинг харакатлантирувчи кучлари www.arxiv.uz режа: 1. ирсият ва узгарувчанлик. 2. модификацион узгарувчанлик. 3. куп аллеллик. юкорида таҳкидланганидек, генетика ирсият ва узгарувчанлик конунларини урганадиган фандир. ирсият организмларнинг белги ва ривожланиш хусусиятларини келгуси бугинга бериш хоссасидир. ирсият усимлик, хайвонлар ва микроорганизмларнинг тури, нави, зотига хос булган кейинги бугинларда саклаб колиш вазифасини бажаради. ирсият организмларнинг купайиши ва инливидуал ривожланиши билан чамбарчас боглик. жинсий купайишда эркак (сперма) ва ургочи (тухум хужайра) жинсий хужайраларнинг уругланиши натижасида янги авлод вужудга келади. демак, жинсий хужайралар бир авлоддаги белги ва хусусиятларнинг келгуси бугинга берилишида куприк вазифасини бажаради....

Формат DOC, 61,5 КБ. Чтобы скачать "эволюцианинг харакатлантирувчи кучлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: эволюцианинг харакатлантирувчи … DOC Бесплатная загрузка Telegram