ukrain adabiyoti

DOC 2.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662837542.doc αζαρ ukrain adabiyoti reja: 1. ukrain adabiyotining eng qadimgi namunalari 2. grigoriy skovoroda – xviii asr ukrain adabiyotining ulkan arbobi 3. ukrain adabiyotida masal janri 4. t.g.shevchenko - ukrain adabiyotining yorqin vakili 5. ukrain va o`zbek xalqi o`rtasidagi adabiy aloqalar. bu adabiyot sharqiy slavyan xalqlari (rus, belorus) adabiyoti guruhiga kiradi. u qadimgi rus adabiyoti zaminida shakllandi va rivojlandi. xi-xii asrlardayoq juda boy og`zaki ijod asarlariga va yozma yodgorliklarga ega bo`lgan qadimgi rus adabiyoti ukrain adabiyoti rivojiga kuchli ta`sir etdi. ukrain shoirlari t.shevchenko, i.franko, s.rudanskiy, p.mirniy hamda m.rilskiy va n.zabilalarning xususan “igor jangnomasi”ga bo`lgan qiziqishlari juda kuchli edi. ular bu ajoyib adabiy yodgorlikni ukrain tiliga tarjima qildilar. ukrain adabiyotining eng qadimgi namunalari xalq og`zaki ijodi shaklida yaratilgan bo`lib, ko`proq antifeodal va antikrepostnoylik xususiyatiga ega edi. xalq yaratgan qo`shiq, ertak, duma (katta xajmdagi epik va liro-epik asarlar), latifa va rivoyatlarda mehnatkash ommaning asrlar davomidagi orzu-umidlari, chet el bosqinchilariga qarshi olib borgan …

sufi hukmron doiralar uchun xizmat qilishdan bosh tortdi, aksincha, mavjud ijtimoiy tuzumni qattiq qoraladi. xalq uning hayoti va panlarga qarshi olib borgan kurashi to`g`risida har xil rivoyatlar to`qidi. skovoroda satirik shoir va faylasuf sifatida xviii asr rus ma`rifatparvarlari (a.p.sumarokov, d.i.fonvizin, g.r.derjavin, a.n.radishchev, i.a.krilov, n.m.karamzin) ga yaqin turar edi. uning ijodida buyuk rus olimi va shoiri m.v.lomonosov, satira ustalari novikov, kantemir va fonvizin kabi yozuvchilar ijodiga xos motivlar ko`p edi. chunonchi, skovoroda ham ular singari o`z ijodida inson tarbiyasi masalasiga katta e`tibor berdi. skovoroda xix asr ukrain adabiyotida keng taraqqiy etgan masal janrini boshlab berdi. xviii asr oxiri, xix asrning boshlarida yashab ijod etgan kotlyarevskiy ijodida 1812 yil vatan urushi mavzui katta o`rin egalladi. 1825 yil voqealar arafasida kotlyarevskiy o`zining ”eneida” dostoni va “natalka-poltavka” pyesalarini nashr ettirdi. “eneida” dostoni qadimgi yunon shoiri vergiliyning “eneida” dostoniga o`xshatma bo`lishiga qaramasdan, badiiy yuksak va original asardir. bu doston o`zining obrazli va jonli xalqchil tili, …

asarlari orqali katta ijtimoiy kuchga aylantirgan taras shevchenkoning adabiyot maydoniga kirib kelishi bilan yakunlandi. t.g.shevchenkoning genial ijodi ukrain adabiyotining yorqin sahifalaridan birini tashkil etadi. shevchenko yangi ukrain adabiyotining asoschisi va undagi demokratik yo`nalishning to`ng`ich kuychisi edi. uning dunyoqarashi va ijodi rossiyadagi mehnatkash xalqning ozodlik harakati, dekabristlar va rus revolyutsion-demokratlarining ta`siri ostida shakllandi. buyuk rus tanqidchisi n.a.dobrolyubov ta`biri bilan aytganda, “shevchenko suyak-suyagi bilan xalq shoiri edi”. u buyuk vatanparvar sifatida chorizmni yoqtirmas va rus revolyutsionerlari bilan yonma-yon turib, ukrain xalqini va boshqa qardosh xalqlarni samoderjaviye hamda krepostnoylik iskanjasidan qutqarish uchun kurash olib borar edi. shevchenko xalqni ozod qilishning birdan-bir yo`li rus xalqi bilan boshqa slavyan xalqlari birdamligini mustahkamlashdir, deb targ`ib qildi. ”katerina” dostonida t.shevchenko voqelikni to`la realistik aks ettirishga erishdi. panlarning axloqiy tubanligini ayovsiz fosh etish bu asarning asosiy g`oyasidir. ”gaydamaklar” poemasida 1768 yilda polyak panlariga qarshi ko`tarilgan dehqonlaor qo`zg`oloni tasvirlangan. “uch yil” nomli she`rlar to`plamida ham krepostnoylik tuzumini fosh qilish …

bilan qarash – bu asarlarning umumiy g`oyaviy mazmuni ana shu. t.shevchenkoning yangi ukrain adabiyotidagi buyuk rolini pushkinning rus adabiyotidagi, mitskevichning polyak adabiyotidagi, gyotening nemis adabiyotidagi g`oyat katta xizmatlari bilan tenglashtirish mumkin. m.gorkiyning iborasi bilan aytganda, “shevchenko, pushkin, mitskevichlar mehnatkash xalq ruhini chuqur va zo`r badiiy kuch bilan ifodalay olgan kishilar edilar”. xix asrning 50-60-yillar ukrain adabiyotida tanqidiy realizmning yirik vakili sifatida marko vovchok (mariya aleksandrovna vilinskaya) ko`rindi. bu buyuk ukrain yozuvchisining g`oyaviy, ijodiy kamolotida uning n.a.dobrolyubov, a.i.gersen, n.p.ogarev va t.g.shevchenko kabi buyuk revolyutsionerlar bilan bo`lgan do`stligi g`oyat muhim rol o`ynadi. marko vovchokning ijodiga n.g.chernishevskiy, buyuk ukrain shoiri i.frankolar yuksak baho berganlar. ularning qayd etishlaricha, m.vovchok ukrain prozasida krepostnoylik tuzumini fosh qiluvchi hikoya va povestlarning eng yaxshi namunalarini yaratgan yozuvchi edi. uning ijodi xalqchillik va tanqidiy realizm prinsiplariga asoslangan. xix asrning ikkinchi yarmida i.franko, p.mirniy, p.grabovskiy va l.ukrainkalarning ijodi keng quloch yoydi. ularning barcha asarlari ekspluatatorlik tuzumi va samoderjaviyega qarshi kurash …

ur dostonlaridan yana biri “muso” (“moisey”) 1905 yil revolyutsion voqealari ta`sirida yuzaga kelgan asar. bu asarning negizida muso to`g`risidagi bir diniy rivoyat yotadi. frankoning poetik mahorati shundaki, u diniy rivoyatdan xalq bilan yo`lboshchi o`rtasidagi munosabatlarni to`g`ri ocha olgan. i.franko o`zining yozuvchilik, tarjimonlik, tanqidchilik adabiyotshunoslik, folkloristlik va tilshunoslik faoliyati bilan faqat ukrain adabiyotida emas, balki rus, polyak. chex, bolgar va fransuz adabiyotlarida ham shuhrat qozondi. lesya ukrainkaning ijodiy faoliyati rossiyada revolyutsion-ozodlik harakati avj olgan vaqtga to`g`ri keldi. uning lirikasining bosh mavzusi –vatanga muhabbat. uning tasviri va talqinida vatanga muhabbat dushmanga nafratdan iborat. shoira o`z dostonlarida tarixiy va zamonaviy masalalarni ko`tarib chiqadi. masalan, xalq qo`zg`oloni mavzusi “robert bryus” poemasida dadil ko`tarilgan bo`lsa, “qadimgi ertak” dostonida o`rta asr voqealari hikoya qilinib, o`z ozodligi va mustaqilligi uchun kurashgan shoir obrazi gavdalantirilada. hurriyat va milliy ozodlik uchun kurash masalasi l.ukrainka sahna asarlarida ham markaziy o`rin tutadi. bu jihatdan uning ”kassandra”, “katakombalarda”, “o`rmon qo`shig`i” kabi pyesalari …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ukrain adabiyoti"

1662837542.doc αζαρ ukrain adabiyoti reja: 1. ukrain adabiyotining eng qadimgi namunalari 2. grigoriy skovoroda – xviii asr ukrain adabiyotining ulkan arbobi 3. ukrain adabiyotida masal janri 4. t.g.shevchenko - ukrain adabiyotining yorqin vakili 5. ukrain va o`zbek xalqi o`rtasidagi adabiy aloqalar. bu adabiyot sharqiy slavyan xalqlari (rus, belorus) adabiyoti guruhiga kiradi. u qadimgi rus adabiyoti zaminida shakllandi va rivojlandi. xi-xii asrlardayoq juda boy og`zaki ijod asarlariga va yozma yodgorliklarga ega bo`lgan qadimgi rus adabiyoti ukrain adabiyoti rivojiga kuchli ta`sir etdi. ukrain shoirlari t.shevchenko, i.franko, s.rudanskiy, p.mirniy hamda m.rilskiy va n.zabilalarning xususan “igor jangnomasi”ga bo`lgan qiziqishlari juda kuchli edi. ular bu ajoyib adabiy yodgorlikni ukrain...

DOC format, 2.0 MB. To download "ukrain adabiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: ukrain adabiyoti DOC Free download Telegram