g'afur g'ulom lirikasi

DOCX 11 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 11
g`afur g`ulom mavzu: g’afur g`ulom lirikasi reja: 1. shoirning hayot yo`li. 2. insonparvarlik-shoir ijodining qalbi. 3. ijodkorning obrazlar olami. g`afur g`ulom 1903-yil 10-mayda toshkent shahrining qo`rg`ontegi mahallasida dehqon oilasida dunyoga keldi. otasi g`ulom mirza orif o`g`li va onasi toshbibi yusuf qizi o`qimishli, zehnli, fors tilini bilgan, adabiyotni sevgan mehnatkash odamlar edi. ana shu oilada tarbiyalangan g`afurning savodi erta chiqadi. navoiy, hofiz, sa`diy, fuzuliy asarlarini sevib o`qiydi. ota-onasidan juda erta etim qolgan bo`lajak ijodkorga ro`zg`or tebratish va singillarini boqish tashvishi tushib, oliy maktablarda ta`lim olish imkoniyatini beriladi. shunday bo`lishiga qaramasdan, juda yoshligidan mas`ul lavozimlarda ishlay boshladi: bir vaqtning o`zida ikki maktabga mudirlik qildi, shahar maorifi xodimlari kamsomol qo`mitasiga kotib va maorif uyushmasi raisi o`rinbosari bo`lib ishladi. yetim bolalarni yig`ib, internat tashkil qiladi. uning ilk she`ri ham ana shu yetim bolalarga bag`ishlangan edi, bolaligi yetimlikda o`tgan bo`lajak shoirning tuyg`ulari oq qog`ozga marjon kabi to`kildi-yu, nafaqat o`zbek adabiyotida, jahon adabiyotida yangi bir shoir …
2 / 11
huriyat prezidenti tashabbusi bilan poytaxtdagi go`zal istirohat bog`laridan biri g`afur g`ulom nomi bilan ataladigan bo`ldi. bog`da shoirning muhtasham va salobatli haykali qad ko`tardi. g`afur g`ulom ijodida she`riyat alohida o`rin tutadi. she`riyatga bo`lgan havas bolalik yillaridayoq, shoirning o`zi xotirlashicha, uylarida tez-tez bo`lib o`tadigan she`riyat kechalarida uyg`ongan bo`lsa ajab emas. “uyimizda o`zbek shoirlari, hattotlaridan xislat, shomurod kotib va boshqalar kelib yurganini es-es bilaman farg`ona vodiysidan keladigan shoirlar: muqimiy, toshxo`ja asiriy, furqat, muhyi, va boshqalarning biznikiga kelganini aytadilar.” g`afur g`ulom she`rlarida firqa, siyosat, mafkura, tuzum va jamiyatning badiiy ijodga ta`siri, san`atkor dunyoqarashiga tazyiqi bilan izohlanuvchi cheklanish, kamchilik yo`q emas. lekin shoir asarlarining ijodiy yuzini, o`zligini, qadr-qimmatini bunday asarlar belgilamaydi. shoir she`riyati mazmunan boy va rang-barang. “vaqt” she`rida falsafiy ruh ustun bo`lsa, “kuzatish”, “sog`inish”, “g`oliblar bayrami” she`rlarida o`zining otalik to`yg`ulari, qalbidagi tahlika va iztiroblarni juda ta`sirli, tabiiy ifodalaydi. g`afur g`ulomning urushdan keyingi yillarga mansub “vaqt”, “yigitlarga”, “siyohdon”, “alisher”, “yoz”, “sharaf qo`lyozmasi”, “pol` robsonga”, “farg`ona …
3 / 11
aloq” (1928) hikoyasini e`lon qilgani, umr shomidagi so`nggi mashhur “mening o`g’rigina bolam”(1965) asari ham hikoya ekani yozuvchi ijodida nasr nechog’lik mustahkam o`rin tutganini ko`rsatadi. g’afur g’ulom bir necha qissalar ham yozdi. lekin ularning bayon usuli bir biridan farq qiladi “netay” (1931) asari yirik- publitsistik pardada uchinchi shaxsda hikoya qilinsa, “tirilgan murda” (1934) satirik pardada bo`lib, qahramonning esdalik daftari shaklida yoziladi “yodgor”ning (1936) bularga o`xshamagan jihati, unda voqeani bosh qahramonning o`zi hikoya qiladi. “shum bola” (1956) qissasi sarguzasht syujet asosiga qurilgan asar hajviy hazil pardada yozilgan. ammo g’afur g’ulom qissalarning barchasini birlashtiradigan o`z tomir bor, bu-mehnatkash insonning adashiyligi, mehr-shavqati, pok qalbi va mehnatsevarligi, insonni himoya etishi uning orzu-armon uchun kurvshish g’oyasidir. g’afur g’ulomda xalq og’zaki ijodi ta`sirining nihoyatda xilma-xil ko`rinishlarini topish mumkin: unda folklor asarlarini qayta ishlash, qoliplash usuli, “shum bola”da “uch yolg’ondan qirq yolg’on” ertagiga o`xshagan g’oyat jozibali yolg’on to`qib, juda qiziq kulgili voziyat-holat yaratadi. o`nlab feletonlarini nasriddin afandi latifalari …
4 / 11
h qahramoni obrazida g’afur g’ulom hayotning har qanday murakkab va mashaqqatli sinovlaridan o’ta biladigan, tegirmondan butun chiqadigan sho’x va zukko bola obrazini katta mahorat bilan tasvirlagan. yozuvchi avtobiografik xarakterga ega bo’lgan bu asari bilan o’zbek adabiyotiga yangi bir tipni olib kirgan. milliy bo’yoqlar bilan muzayyan bo’lgan bu asar ayni paytda umuminsoniy g’oya va qarashlar bilan yo’g’rilgan. ijodining 2-davri — 2-jahon urushi yillarida g’afur g’ulom xalq va mamlakat hayotida kechayotgan fojiaviy voqealarni falsafiy rejada idrok va tasvir etuvchi asarlarni yaratgan (“kuzatish”). urush yillarida ota-onasiz krlib, o’zbekistonga ko’chirib keltirilgan bolalar haqidagi “sen yetim emassan” she’ri yuksak insonparvarlik g’oyasi va gumanizmi bilan ajralib turadi. g’afur g’ulomning “sog’inish”, “qish”, “bizning ko’chada ham bayram bo’lajak” singari she’rlarida urush mavzui o’zining barcha qirralari bilan aks etgan. g’afur g’ulomning urushdan keyingi dastlabki oylarda yaratgan “vaqt” she’ri alohida ahamiyatga ega. g’afur g’ulom bu she’ri bilan o’zbek she’riyatidagi falsafiy-intellektual yo’nalishni yangi bosqichga olib chiqdi. 40-yillarning 2-yarmi — 50-yillardan shoir …
5 / 11
jildli “tanlangan asarlar” (1956-59) singari to’plamlari shu yillarda nashr etilgan. g’afur g’ulom 50-60-yillarda ko’proq sho’ro jamiyatining etakchp kuchini sharaflovchi, turli bayramlarni olqishlovchi, xalqni paxtayaap mo’l hosil olishga chorlovchi she’rlarni yozishga majbur bo’lgan. shunga qaramay, u she’riyatga o’zbek tilinnng shirali. rangli va go’zal qatlamlarini olib kirishga erishgan. g’afur g’ulom bolalarga bag’ishlangan talaygina she’rlar ham ezgan (“tongotar qo’shig’i”, 1949: “bari seniki”. 1953; “turg’un va o’rdak”. 1955; “bir g’uncha ochilgungacha”, 1958). u turkiy va forsiy tilda yozilgan sharq she’riyatining bilimdonlaridan va zamonaviy adabiy hayotning faol kuzatuvchilaridan biri sifatida navoiy, atoiy. mashrab, muqimiy, muhiy, furqat, ajziy xo’qandiy. vasliy, agipiy, oybek, g’ayratiy, h. olimjon, s.abdulla singari o’zbek shoir va yozuvchilari, qardosh xalqlar adabiyotining nizomiy, jomiy, pushkin, lermontov, gogol, shevchenko, mayakovskiy, abay, to’g’aloq mo’lda, abdulla to’qay, lohutiy va boshqa mashhur namoyandalari to’g’risida ko’plab alabiytanqidiy maqolalar yozgan. shuningdek, g’afur g’ulom “kulgichilik go’g’risida”, “yumor va satira”, “folklorni o’rganaylik” singari maqolalar ham yozib, hajviy alabiyotning janr xusueiyatlarnga doir qarashlarini …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "g'afur g'ulom lirikasi"

g`afur g`ulom mavzu: g’afur g`ulom lirikasi reja: 1. shoirning hayot yo`li. 2. insonparvarlik-shoir ijodining qalbi. 3. ijodkorning obrazlar olami. g`afur g`ulom 1903-yil 10-mayda toshkent shahrining qo`rg`ontegi mahallasida dehqon oilasida dunyoga keldi. otasi g`ulom mirza orif o`g`li va onasi toshbibi yusuf qizi o`qimishli, zehnli, fors tilini bilgan, adabiyotni sevgan mehnatkash odamlar edi. ana shu oilada tarbiyalangan g`afurning savodi erta chiqadi. navoiy, hofiz, sa`diy, fuzuliy asarlarini sevib o`qiydi. ota-onasidan juda erta etim qolgan bo`lajak ijodkorga ro`zg`or tebratish va singillarini boqish tashvishi tushib, oliy maktablarda ta`lim olish imkoniyatini beriladi. shunday bo`lishiga qaramasdan, juda yoshligidan mas`ul lavozimlarda ishlay boshladi: bir vaqtning o`zida ikki maktabg...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOCX (1,1 МБ). Чтобы скачать "g'afur g'ulom lirikasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: g'afur g'ulom lirikasi DOCX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram