elektr yurituvchi kuch

DOCX 6 pages 48.2 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 48.2 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mavzu: elektr yurituvchi kuch reja: 1. elektr yurituvchi kuchni o’lchash. 2. elektr o’tkazuvchanlikning amaliy ahamiyati. 3. elektrkimyoviy korroziya. 1. elektr yurituvchi kuchni o’lchash har qanday galvanik elementning elektr yurituvchi kuchi eritmaning ph iga bog’liq. eritmalarning ph ini potentsiometrik aniqlash uchun galvanik elementning eyuk aniqlab, ph va e o’rtasidagi bog’lanish formulasiga quyiladi, so’ngra ph hisoblanadi. galvanik elementning eyuk kompensatsiya usuli bilan aniqlanadi. galvanik element ishlash jarayonida unda bo’ladigan o’zgarishlar natijasida eyuk kamaya boradi. kompensatsiya usulining mohiyati shundaki, bunda o’lchanayotgan eyuk ga teng miqdorda qarama – qarshi yo’nalishda ma‘lum qiymatli eyuk ulanadi. bu sharoitda qarama – qarshi yo’nalishdagi eyuk lar bir – birini kompensatsiyalaydi va tekshirilayotgan element elektr oqimi bermaydi. eyuk ni o’lchash uchun etalon sifatida ishlatiladigan galvanik elementga normal element deb ataladi. bunday element sifatida veston elementi qo’llaniladi. bu elementda kadmiyning oksidlanishi va simobning qaytarilishi hisobiga elektr oqimi hosil bo’ladi. cd + hg2so4 = cdso4 + 2hg yoki ion holida yozilsa …

2 / 6

tsiya usuli bilan eyuk ni o’lchash sxemasi: akk – akkumulyator, be – veston elementi, te – tekshirilayotgan galvanik element, ck – rexordning suriluvchi kontakti, k1, k2, k3 – kalitlar. so’ngra к2 kalitlar sinaladigan element qutbiga ulanadi va yuqoridagi kabi uning ham kompensatsiyalanish nuqtasi d aniqlanadi. u vaqtda: bundan (13.i) bu yerda ех, ев – tegishlicha tekshirilayotgan va veston elementining elektr yurituvchi kuchi; ac ad – veston va tekshirilayotgan elementlarning kompensatsiyalanish vaqtida reoxord simining qismlari. shunday qilib, (14.1.) formula yordamida har qanday galvanik elementning elektr yurituvchi kuchini o’lchash mumkin. 2. elektr o’tkazuvchanlikning amaliy ahamiyati eritmamalarning elektr o’tkazuvchanligini o’rganish amaliy jihatdan ham katta ahamiyatga egadir. masalan, oz eriydigan tuzlarning eruvchanligini aniqlash, tuzlarning gidrolizlanish darajasini hisoblash kabi amallar eritmaning elektr o’tkazuvchanligini o’lchash orqali amalga oshiriladi. ishlab chiqarish jarayonlarida qo’llaniladigan xomashyo, tayyor mahsulotlar, kislota yoki ishqorlarni sinab ko’rish lozim bo’ladi. bunday hollarda ba‘zan eritma loyqa bo’lganidan kimyoviy titrlash usullari foyda bermaydi, chunki indikator tiniq …

3 / 6

’tkazuvchanligi quyidagicha bo’ladi: = lk + la = 42,6 + 65,3 = 107,9 agar eritmaga yana ishqor qo’shilsa, elektr o’tkazuvchanligi ortib boradi. bundan ko’rinadiki, to’liq neytrallash vaqtida eritmaning elektr o’tkazuvchanligi eng kichik qiymatda bo’ladi. bu usulda titrlash uchun indikator sifatida eritmaning elektr o’tkazuvchanligidan foydalaniladi. shu kabi, titrlash usuli konduktometrik titrlash deyiladi. 3. elektrkimyoviy korroziya metallar havo, tuz, suv, kislota va ishqor eritmalari ta‘sirida yemiriladi. metallarning, umuman, turli moddalarning tashqi muhit bilan kimyoviy yoki elektr kimyoviy ta‘sirlanishi natijasida buzilishi va yemirilishiga korroziya deyiladi. korroziya xalq xo’jaligiga juda katta zarar yetkazadi. korroziya fizikaviy va kimyoviy tabiatiga ko’ra ikki xil bo’ladi: kimyoviy korrolziya va elektr kimyoviy korroziya. kimyoviy korroziya yuqori haroratda metallga elektrolit suyuqlik – gazlar ta‘sir qilganda kimyoviy reaksiya natijasida sodir bo’ladi. yuqori haroratda temirning havoda zanglashi bunga misol bo’la oladi. lekin, past haroratda yuqori tezlikda amalga oshadigan elektr kimyoviy korroziyalar ham mavjud, bunday korroziya xalq xo’jaligiga ayniqsa ko’p zarar yetkazadi. elektrkimyovyi …

4 / 6

at qutbda va qaytarilish manfiy qutbda boradi, galvanik elementlarda esa aksinchadir. shuning uchun ham elektrolizda manfiy qutb katod va musbat qutb anod bo’ladi, galvanik elementlarda aksincha manfiy qutb anod, musbat qutb esa katod bo’ladi. katodda eritmadagi н3о+ ioni metalldan elektronni olib zaryadsizlanadi (qaytariladi): 2 н3о+ + е 2н2о + н2 natijada katod maydonida vodorod ajralib chiqadi. elektron metall yuzasi bo’yicha harakat qiladi va yuqoridagi reaksiya natijasida yuzadan chiqib ketadi. shunday qilib, korroziya metall yuzasidan elektron ketishi bilan boshlangan bo’ladi. demak elektr kimyoviy korroziya elektr oqimining vujudga kelishi bilan bog’liq bo’lib, korroziya tezligi elektr oqimining miqdoriga, bu esa element qutblaridagi potentsiallar ayirmasiga proportsional bo’ladi. elektr yurituvchi kuch — (eyuk) oʻzgaruvchan yoki oʻzgarmas tok energiya manbalarida tashqi (potensial) kuchlar taʼsirini ifodalaydigan fizik kattalik. oʻtkazgichdan tok oʻtishi uchun unda elektr maydon hosil qilinib saqlanadi. buning uchun tok manbai yordamida oʻgkazgich uchlarida potensiallar farqi (φ1-φ2)uzluksiz tiklab turiladi. bu esa tok orqali oqib keluvchi musbat …

5 / 6

aryadni berk zanjir boʻylab koʻchirishda bajargan ishi (ye = $ ye’d.1 oʻlchanadigan ye kattalik) e.yu.k., tok manbai e.yu.k. manbai deb ataladi, bunda ye’— tashqi kuchlarning noelektrostatik elektr maydoni kuchlanganligi, d1— kontur elementi. tashqi kuchlarning noelektrostatik elektr maydonini elektr energiya manbai hosil qiladi. demak, e.yu.k. tashqi quchlar taʼsirida tok zanjiriga kiritilgan energiya ekan. mas, galvanik element va akkumulyatorlar, oʻzgarmas tok generatorlari, yarimoʻtkazgichli termoelementlar, fotoelementlar va boshqalar elektr manbai boʻla oladi. elektr yurituvchi kuchk. voltlarda oʻlchanadi. standart elektr yurituvchi kuch formulasi: e°=(rt/zf)lnka image3.wmf oleobject3.bin image4.wmf oleobject4.bin image5.wmf oleobject5.bin image6.wmf oleobject6.bin image1.png image2.wmf oleobject2.bin ac ad e e b x = ac ad e e b x = со l ¥ l

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr yurituvchi kuch"

mavzu: elektr yurituvchi kuch reja: 1. elektr yurituvchi kuchni o’lchash. 2. elektr o’tkazuvchanlikning amaliy ahamiyati. 3. elektrkimyoviy korroziya. 1. elektr yurituvchi kuchni o’lchash har qanday galvanik elementning elektr yurituvchi kuchi eritmaning ph iga bog’liq. eritmalarning ph ini potentsiometrik aniqlash uchun galvanik elementning eyuk aniqlab, ph va e o’rtasidagi bog’lanish formulasiga quyiladi, so’ngra ph hisoblanadi. galvanik elementning eyuk kompensatsiya usuli bilan aniqlanadi. galvanik element ishlash jarayonida unda bo’ladigan o’zgarishlar natijasida eyuk kamaya boradi. kompensatsiya usulining mohiyati shundaki, bunda o’lchanayotgan eyuk ga teng miqdorda qarama – qarshi yo’nalishda ma‘lum qiymatli eyuk ulanadi. bu sharoitda qarama – qarshi yo’nalishdagi eyuk lar bir – bir...

This file contains 6 pages in DOCX format (48.2 KB). To download "elektr yurituvchi kuch", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr yurituvchi kuch DOCX 6 pages Free download Telegram