elektr yurituvchi kucheyuk

PPT 38 pages 1.6 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPT

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

elektr yurutuvchi kuch eyuk elektr yurituvchi kuch eyuk reja: elektrod potensiali, nernst formulasi. galvanik elementlar. elektr yurituvchi kuchni o’lchash. elektr o’tkazuvchanlikning amaliy ahamiyati. metallar korroziyasi. elektrod potensiali galvanik elementlarning elektr yurituvchi kuchi (eyuk) haqidagi ta‘limot elektrkimyonig asosiy bo’limlaridan biridir. eyuk ni o’rganishni dastlab lomonosov (1750) boshlagan. u kimyoviy hodisalar bilan elektr hodisalari o’zaro bog’liqligini aniqladi. keyinchalik italyan fiziologi galvani (1780) va italyan fizigi boltaning (1780) ishlari galvanik elementlarni yaratish imkonini beradi. birinchi marta 1800 yilda volta elektr oqimining kimyoviy manbaini yaratdi. qo’sh elektr qavati agar toza suvga biror metall plastinka tushirilsa, mendeleevning gidratlar nazariyasiga ko’ra metall ionlari suvning qutbli molekulalari bilan ta‘sirlashadi, ya‘ni metall ionlari suv molekulalari bilan gidratlanadi. natijada metall ionlari eritmaga o’ta boshlaydi . metalldan eritmaga o’tgan ionlar metall yaqinida joylashgan bo’lib, unga tortiladi va qo’sh elektr qavati hosil qiladi. elektrod potensial qattiq jism – suyuqlik sirtida hosil bo’ladigan qo’sh elektr qavati haqida turli nazariyalar mavjud bo’lib, ulardan …

2 / 38

xil bo’lgan zaryad nolga teng bo’ladi. nernst formulasi metall bilan eritma o’rtasida hosil bo’ladigan elektrod potentsial miqdori nernst formulasi yordamida aniqlanadi: bu yerda e – elektrod potsentsial, volt; е0 – normal (standart) elektrod potsentsial; r – universal gaz doimiyligi; t – mutlaq harorat; n – ion zaryadi (valentligi); f – faradey soni, 96500 kulon; cmen+ – metall ionlarining eritmadagi kosentratsiyasi. agar cme = 1 mol/l bo’lsa, va е = е0 bo’ladi. hisoblashlarda biror harorat uchun qiymat hisoblanadi. masalan, 180с уchun bu qiymat 0,0577 ga teng. unda bu harorat uchun nernst formulasi: normal (standart) potensial metall shu metallning konsentratsiyasi bo’lgan eritmasiga tushirilganda hosil bo’ladigan potsentsialga normal (standart) potsentsial deb aytiladi. hozircha elektrod potsentsiallarning mutlaq qiymatini o’lchash mumkin bo’lmaganidan, ularning qiymatini biror boshqa elektrod potsentsiali bilan solishtirib aniqlanadi. shu maqsadda vodorod elektrod potentsiali nol deb qabul qilingan. galvanik elementlar kimyoviy reaksiya natijasida elektr energiyasi ishlab chiqariladigan, ya‘ni kimyoviy energiyani elektr energiyasiga aylantirib …

3 / 38

idagi har qanday galvanik elementning elektr yurituvchi kuchi eritmaning ph iga bog’liq. eritmalarning ph ini potentsiometrik aniqlash uchun galvanik elementning eyuk aniqlab, ph va bog’lanish formulasiga quyiladi, so’ngra ph hisoblanadi. galvanik elementning eyuk kompensatsiya usuli bilan aniqlanadi. galvanik element ishlash jarayonida unda bo’ladigan o’zgarishlar natijasida eyuk kamaya boradi. kompensatsiya usuli kompensatsiya usulining mohiyati shundaki, bunda o’lchanayotgan eyuk ga teng miqdorda qarama – qarshi yo’nalishda ma‘lum qiymatli eyuk ulanadi. bu sharoitda qarama – qarshi yo’nalishdagi eyuk lar bir – birini kompensatsiyalaydi va tekshirilayotgan element elektr oqimi bermaydi. eyuk ni o’lchash uchun etalon sifatida ishlatiladigan galvanik elementga normal element deb ataladi. veston elementi bunday element sifatida veston elementi qo’llaniladi. bu elementda kadmiyning oksidlanishi va simobning qaytarilishi hisobiga elektr oqimi hosil bo’ladi. cd + hg2so4 = cdso4 + 2hg yoki ion holida yozilsa cd + hg22+ = cd2+ + 2hg elementda musbat qutb vazifasini simob, manfiy qutb vazifasini esa kadmiy amalgamasi o’taydi. veston …

4 / 38

n kompensatsiyalanadi. so’ngra к2 kalitlar sinaladigan element qutbiga ulanadi va yuqoridagi kabi uning ham kompensatsiyalanish nuqtasi d aniqlanadi. u vaqtda: bundan (13.i) bu yerda ех, ев – tegishlicha tekshirilayotgan va veston elementining elektr yurituvchi kuchi; ac ad – veston va tekshirilayotgan elementlarning kompensatsiyalanish vaqtida reoxord simining qismlari. shunday qilib, formula yordamida har qanday galvanik elementning elektr yurituvchi kuchini o’lchash mumkin. elektr o’tkazuvchanlikning amaliy ahamiyati eritmamalarning elektr o’tkazuvchanligini o’rganish amaliy jihatdan ham katta ahamiyatga egadir. masalan, oz eriydigan tuzlarning eruvchanligini aniqlash, tuzlarning gidrolizlanish darajasini hisoblash kabi amallar eritmaning elektr o’tkazuvchanligini o’lchash orqali amalga oshiriladi. ishlab chiqarish jarayonlarida qo’llaniladigan xomashyo, tayyor mahsulotlar, kislota yoki ishqorlarni sinab ko’rish lozim bo’ladi. bunday hollarda ba‘zan eritma loyqa bo’lganidan kimyoviy titrlash usullari foyda bermaydi, chunki indikator tiniq rangni hosil qilmaydi. anashunday hollarda eritmaning elektr o’tkazuvchanligini aniqlab, to’g’ri natija olish mumkin. eritmalarda н+ va он- ionlar elektr maydonida barcha ionlarga qaraganda tez harakat qiladi. shu sababli kislota …

5 / 38

skristallit metallar korroziyasining tiplari makrodaraja mikrodaraja 1- bir tekis 4 – alohida donador metallarga quruq gazlar (kislorod, sulfid angidrid, vodorod sulfid, galogenlar, karbonat angidrid va x.k.), elektrolit bo'lmagan suyuqliklar ta'sir etganda kimyoviy korroziya sodir bo'ladi. bu ayniqsa yuqori haroratli sharoitda ko'p uchraydi, shuning uchun bunday yemirilish metallarning gaz korroziyasi deb ham ataladi. gaz korroziyasi ayniqsa, metallurgiyaga katta zarar keltiradi. temir va po'lat buyumlarini gaz korroziyasidan saqlash uchun ularning sirti alyuminiy bilan qoplanadi. suyuq yoqilg'ilar ta'sirida vujudga keladigan korroziya ham kimyoviy korroziya jumlasiga kiradi. suyuq yoqilg'ining asosiy tarkibiy qismlari metallarni korroziyalantirmaydi, lekin, neft va surkov moylari tarkibidagi oltingugurt, vodorod sulfid va oltingugurtli organik moddalarning metallarga ta'siri natijasida korroziya vujudga keladi. suvsiz sharoitidagina bu ta'sir namoyon bo'ladi. suvda elektrokimyoviy korroziyaga aylanadi. elektrolitlar ta'sirida bo'ladigan korroziya elektrokimyoviy korroziya deyiladi. ko'pgina metallar asosan elektrokimyoviy korroziya tufayli yemiriladi. elektrokimyoviy korroziya metallda kichik galvanik elementlar hosil bo'lishi natijasida sodir bo'ladi. galvanik elementlar hosil bo’lishiga sabab: 1) …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr yurituvchi kucheyuk"

elektr yurutuvchi kuch eyuk elektr yurituvchi kuch eyuk reja: elektrod potensiali, nernst formulasi. galvanik elementlar. elektr yurituvchi kuchni o’lchash. elektr o’tkazuvchanlikning amaliy ahamiyati. metallar korroziyasi. elektrod potensiali galvanik elementlarning elektr yurituvchi kuchi (eyuk) haqidagi ta‘limot elektrkimyonig asosiy bo’limlaridan biridir. eyuk ni o’rganishni dastlab lomonosov (1750) boshlagan. u kimyoviy hodisalar bilan elektr hodisalari o’zaro bog’liqligini aniqladi. keyinchalik italyan fiziologi galvani (1780) va italyan fizigi boltaning (1780) ishlari galvanik elementlarni yaratish imkonini beradi. birinchi marta 1800 yilda volta elektr oqimining kimyoviy manbaini yaratdi. qo’sh elektr qavati agar toza suvga biror metall plastinka tushirilsa, mendeleevning gidratlar...

This file contains 38 pages in PPT format (1.6 MB). To download "elektr yurituvchi kucheyuk", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr yurituvchi kucheyuk PPT 38 pages Free download Telegram