metallarning xossalari. metallar korroziyasi

DOC 11 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,1 МБ

Тип файла DOC

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

metallarning xossalari. metallar korroziyasi reja: 1. metallarning kimyoviy xossalari. 2. gal’vanik elementlar. 3. metallarning elektrokimyoviy kuchlanishlar qatori. 4. metallar korroziyasi. korroziya turlari. metallarning kimyoviy xossalari. metallarning atomlari elektronlarini osonlik bilan berib, musbat zaryadlangan ionga aylanadi. tipik metallar kimyoviy reaksiyalarda elektronlarni oson berganligi uchun aktiv qaytaruvchilardir. masalan, rux, temir, magniy, nikel kabi metallar kislotalar bilan reaksiyaga kirishganda qaytaruvchi vizifasini bajaradi. bu metallar xlorid va suyultirilgan sulfat kislota eritmalari bilan reaksiyaga kirishganda vodorod ajralib chiqadi: mg ( h2so4 ( mgso4 ( h2 bu reaksiyada mg metali qaytaruvchi vazifasini bajaradi, o'zi oksidlanadi. vodorod ioni h( esa oksidlovchi rolini bajaradi va qaytariladi. shu sababli bu reaksiya oksidlanish-qaytarilish reaksiyasidir. metallar bilan konsentrlangan kislotalar, masalan, nitrat va sulfat kislotalar reaksiyaga kirishganda, oksidlovchi rolini kislota qoldig'i bajaradi: cu ( 4hno3 ( cu (no3)2 ( 2no2 ( 2h2o metallarning tuzlaridan shu metallarni boshqa metallar siqib chiqarishi mumkin. bu metallarning aktivligita bog'liq, masalan, qo'rg'oshinning biror tuzi eritmasiga bir bo'lak …

2 / 11

vanik elementlar. metallarning standart elektrod potensiali. kimyoviy reaksiyalar energiyasi bevosita elektr energiyasiga aylantirish uchun xizmat qiladigan qurilmalar galvanik elementlar yoki elektr tokining kimyoviy manbalari deb ataladi. galvanik elementda hosil bo'ladigan kuchlanish elektr yurituvchi kuch (e.yu.k.) deb ataladi. oksidlanish - qaytarilish reaksiyasi oksidlanish va qaytarilish yarim reaksiyalarining yig'indisidir. galvanik elementda yoki elektrolizda sodir bo'ladigan har bir yarim reaksiya ayrim elektrodlarda boradi. shu sababli yarim reaksiyalarni elektrod jarayonlari deb ham ataladi. elektr yurituvchi kuchni ham har bir yarim reaksiya uchun to'g'ri keladigan ikki kattalikni ayirmasi deb ham qarash mumkin. bu kattaliklar elektrod potensiallar deb ataladi. elektrod jarayonlarining potensiallari metallning tabiati (aktiv yoki passivligi)ga, eritmadagi ionlarning konsentrasiyasiga hamda sistemaning haroratiga bog'liqligi aniqlanadi. bu bog'lanish nernst tenglamasi bilan ifodalanadi: bu tenglamadagi: e - ayni elektrod potensiali; e0(ayni elektrodning standart (normal) potensiali; r(universal gaz doimiysi; t(absolyut harorat; n(reaksiyada ishtirok etuvchi elektronlar soni; f(faradey soni (96500 kl(mol); c(metall ionlarining eritmadagi konsentrasiyasi (mol(l). metall ionlari konsentrasiyasi 1 …

3 / 11

un yeo ( 0,34v; ag uchun yeo (0,80v; standart elektrod potensiallari qatori oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining borish yo'nalishini aniqlashga imkon beradi. agar ikki elektrokimyoviy sistemadan galvanik element tuzilsa, elektronlar manfiy qutbdan musbat qutbga o'ta boshlaydi, ya'ni kichiq elektrod potensialiga ega bo'lgan elektrokimyoviy sistemadan kattaroq elektrod potensialiga ega bo'lgan sistemaga o'tadi. bunda birinchi sistema qaytaruvchi, ikkinchi sistema esa oksidlovchi vazifasini bajaradi. standart elektrod potensiallari qiymatiga qarab, reaksiyalarning qaysi tomonga o'z-o'zidan borishini aniqlash mumkin. masalan, quyidagi reaksiyaning yo'nalishini aniqlash lozim: 2k2mno4 ( cl2 ( 2kmno4 ( 2kcl bu tenglama ionli shaklda quyidagicha bo'ladi: 2mno4–2 ( cl2 ( 2mno4– ( 2cl– ionlarning standart elektrod potensialining qiymati: mno4–(mno4–2 uchun e0(0,56 v – qaytaruvchi 2cl– (cl2 uchun e0 (1,36 v – oksidlovchi demak, yuqoridagi reaksiya o'z-o'zicha boradi. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarida dastlabki moddalarining konsentrasiyalari kamayib, mahsulotlarning konsentrasiyalari ortib boradi. bu ikkala yarim reaksiyalarning potensiali qiymatlarini o'zgarishiga olib keladi. oksidlovchining elektrod potensiali kamayadi, qaytaruvchining elektrod potensiali oshadi. ikkala jarayonni potensiallari …

4 / 11

kimyoviy korroziya sodir bo'ladi. bu ayniqsa yuqori haroratli sharoitda ko'p uchraydi, shuning uchun bunday yemirilish metallarning gaz korroziyasi deb ham ataladi. gaz korroziyasi ayniqsa, metallurgiyaga katta zarar keltiradi. temir va po'lat buyumlarini gaz korroziyasidan saqlash uchun ularning sirti alyuminiy bilan qoplanadi. suyuq yoqilg'ilar ta'sirida vujudga keladigan korroziya ham kimyoviy korroziya jumlasiga kiradi. suyuq yoqilg'ining asosiy tarkibiy qismlari metallarni korroziyalantirmaydi, lekin, neft va surkov moylari tarkibidagi oltingugurt, vodorod sulfid va oltingugurtli organik moddalarning metallarga ta'siri natijasida korroziya vujudga keladi. suvsiz sharoitidagina bu ta'sir namoyon bo'ladi. suvda elektrokimyoviy korroziyaga aylanadi. elektrolitlar ta'sirida bo'ladigan korroziya elektrokimyoviy korroziya deyiladi. ko'pgina metallar asosan elektrokimyoviy korroziya tufayli yemiriladi. elektrokimyoviy korroziya metalda kichiq galvanik elementlar hosil bo'lishi natijasida sodir bo'ladi. galvanik elementlar hosil bo’lishiga sabab: 1) ko'p metallar tarkibida qo'shimcha sifatida boshqa metallar bo'lishi; 2) metall hamma vaqt suv, havo namligi va elektrolitlar qurshovida turishidir. masalan, nam havoda temirga mis metali tegib to’rgan bo'lsin. bunda galvanik element …

5 / 11

lektrolitlar ishtirokida rux bilan temir hosil qilgan galvanik elementda rux – anod, temir – katod vazifasini bajaradi. metallar korroziyasini oldini olish. metallarni korroziyadan saqlashuchun bir necha choralar qo'llaniladi: a) metall sirtini boshqa metallar bilan qoplash; b) metall sirtini metall bo'lmagan moddalar bilan qoplash; v) metallarga turli qo'shimchalar kiritish; g) metall sirtini kimyoviy birikmalar bilan qoplash. metall sirtini boshqa metallar bilan qoplash. metall sirtini boshqa metallar bilan qoplash usullaridan biri anod qoplash hisoblanadi. bu maqsadda ishlatiladigan metallning standart elektrod potensiali metallarning aktivlik qatorida korroziyadan saqlanishi kerak bo'lgan metallnikiga qaraganda manfiy qiymatga ega bo'lishi lozim. masalan, temirni rux bilan qoplash (anod qoplash) nihoyatda katta foyda keltiradi, chunki temir buyum uning sirtini qoplagan ruxning hammasi tugamaguncha yemirilmaydi. temirni qalay bilan qoplanganda katod qoplama olinadi, chunki qoplovchi metall qoplanuvchi metallga nisbatan aslroq. katod qoplamaning biror joyi ko'chsa, himoya qilinuvchi metall, ya'ni temir juda tez yemiriladi. metall sirtini metall bo'lmagan moddalar bilan qoplash. metallarning sirtini …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "metallarning xossalari. metallar korroziyasi"

metallarning xossalari. metallar korroziyasi reja: 1. metallarning kimyoviy xossalari. 2. gal’vanik elementlar. 3. metallarning elektrokimyoviy kuchlanishlar qatori. 4. metallar korroziyasi. korroziya turlari. metallarning kimyoviy xossalari. metallarning atomlari elektronlarini osonlik bilan berib, musbat zaryadlangan ionga aylanadi. tipik metallar kimyoviy reaksiyalarda elektronlarni oson berganligi uchun aktiv qaytaruvchilardir. masalan, rux, temir, magniy, nikel kabi metallar kislotalar bilan reaksiyaga kirishganda qaytaruvchi vizifasini bajaradi. bu metallar xlorid va suyultirilgan sulfat kislota eritmalari bilan reaksiyaga kirishganda vodorod ajralib chiqadi: mg ( h2so4 ( mgso4 ( h2 bu reaksiyada mg metali qaytaruvchi vazifasini bajaradi, o'zi oksidlanadi. vodorod ioni h( esa oksidlo...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOC (1,1 МБ). Чтобы скачать "metallarning xossalari. metallar korroziyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: metallarning xossalari. metalla… DOC 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram