yuksak ma’naviyatli yoshlarni tarbiyalashda o'rta osiyo allomallari ilmiy merosining merosining o'rni (allomalarning ilmiy faoliyati misolida).docx

DOCX 34 pages 51.0 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 51.0 KB

File type DOCX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ yuksak ma’naviyatli yoshlarni tarbiyalashda o'rta osiyo allomallari ilmiy merosining merosining o'rni (allomalarning ilmiy faoliyati misolida) reja: 1. yuksak ma'naviyatli yoshlarni tarbiyalash. 2. yuksak ma'naviyatli yoshlarni tarbiyalashda o'rta osiyo allomalari fikrlari. 3. yuksak ma'naviyatli yoshlarni tarbiyalashda o'rta osiyo allomalari merosi o’rta osiyo tarixiy voqealarga g’oyat boy o’lka bo’lishi bilan birga azaldan ilm-fan, madaniyat va ma’naviyatning markazlaridan biri bo’lib kelgan. bu o’lka dunyoga ma’naviyat va ma’rifatning barcha sohalarida yuzlab, minglab jahonshumul ulug’ zotlar, davlat arboblarini tarbiyalab bergan. umumbashariyat ma’rifatparvarligini yaratishda buyuk ajdodlarimiz bevosita ishtirok etganlar, uning taraqqiyoti va boyishiga ulkan hissa qo’shganlar. o’rta osiyoning madaniy merosi jahon madaniyati va ma’rifatining zuviy ajralmas tarkibiy qismidir. endilikda jahon ma’naviyati va ma’rifati saltanatida o’z o’rinlariga ega bo’lgan ulug’larimizni teran anglash, …

2 / 34

osat qurboni bo’ldi, e’tibordan chetda qoldi. bu esa yosh avlodning ma’naviyatiga salbiy ta’sir o’tkazdi. vaholanki, islom karimov «o’zbekistonning o’z istiqlol va taraqqiyot yo’li» kitobida ta’kidlanidek: «...o’tmishdagi allomalarning bebaho merosi qanchadan-qancha avlodlarning ma’naviy-ruhiy ongini va turmush tarzini shakllantirgan edi va u hamon ta’sir ko’rsatmoqda». mustaqillik tufayli o’rganish, tahlil etish imkoniyatiga ega bo’lgach, ona zaminimiz ma’naviy merosini chuqurroq o’rganish biz yoshlarning vazifamiz, inchunun, o’z tarixini bilmagan xalqning kelajagi ham bo’lmaydi. ix-xv asrlarni yaqin va o’rta sharq mamlakatlarida shartli ravishda «renessans» (uyg’onish) davri deb atashadi. ma’naviyat va ma’rifatning g’oyat gullab-yashnashi bu davr uchun xarakterli bo’lgan. bu davrda qomusiy ilm egalari, ajoyib shoirlar, buyuk davlat arboblari etishib chiqqan. dunyoviy fanlarning tez sur’atlarda taraqqiy etishi keng tarjimonlik faoliyatiga ta’sir etdi. bu jarayon, ayniqsa halifa ma’mun davrida (813-133 yy.) bag’dodda «bayt-ul-hikma» (donolar uyi) tashkil etilgan paytda tezlashdi. yunon falsafasi va tabobati, hind hisobi, al-ximiya va ilmu nujumga oid asarlar arab tiliga o’girildi. bunda markaziy osiyodan etishib …

3 / 34

vri xiv-xv asrlarni o’z ichiga olsa, /arb uyg’onish davri xv-xvii asrlarni o’z ichiga olishi bilan farqlanadi. /arb uyg’onish davri uchun feodalizmga, dinga qarshi kurash xos bo’lsa, sharqda masalaning g’arbdagidek keskin qo’yilishini ko’rmaymiz. sharq va /arb uyg’onishi uchun umumiy xususiyatlar antik davrga murojaat qilish, uni qayta tiriltirish, tabiiy fanlar rivoji, fanda universallikni (qomusiylik), gumanizmni targ’ib etish va boshqalarda namoyon bo’ladi. sharq renessansi davri quyidagi umumiy xususiyatlarga ega: 1) madaniyat, dunyoviy fanlar va islom aqidashunoslikgining taraqqiyoti; 2) yunon, rum, fors, hind va boshqa madaniyatlar yutuqlariga suyanish; 3) astranomiya, matematika, minerologiya, jug’rofiya, kimyo va boshqa tabiiy fanlar rivoji; 4) uslubda (metodologiya)- rastionalizm, mantiqning ustunligi; 5) insoniy do’stlik, yuksak axloqiylikning targ’ib etilishi; 6) falsafaning keng darajada rivoj topishi; 7) adabiyot, she’riyat, ritorikaning (notiqlik) keng rivoji; 8) bilimdonlikning qomusiy xarakterda ekanligi. bu davrga kelib, avvalo o’rta osiyo, eron, iroq va suriya ilmu-fan va madaniyatning yirik o’chog’iga aylandi. xorazm, buxoro, xirotda yirik ilmiy markazlar tashkil topdi. …

4 / 34

ning asosiy asarlari “astranomiya va astralyabiyaga kirish”, “falakdan bo’ladigan sabablar”, “astralyabiya fani usullari”, “osmon harakatlari va yulduzlar ilmi” va boshqalardir. farg’oniyning “astranomiya asoslari” kitobi o’sha davrdagi astranomiya sohasidagi bilimlarning qomusi bo’lgan. unda qadimgi falakiyotshunoslik bilimlari, uning qoidalari, usullari bayon qilingan. asar xii asrdayoq lotin tiliga tarjima etilib, ko’p asrlar davomida evropada astronomiya bo’yicha qo’llanma, darslik sifatida xizmat qilib kelgan. u evropada al-fraganus nomi bilan mashhur bo’lgan. al-xorazmiy (780-850 yy.) sharqning buyuk mutafakkiri, qomusiy olimdir. uning ilmu-nujum, geodeziya, geografiya va ayniqsa riyoziyot sohasidagi xizmatlari beqiyosdir. u arab, hind, lotin, yunon, fors tillarini bilgan. xorazmiy bir qancha kitob va risolalarning muallifidir. bulardan eng mashhuri “kitob al-jabr va al-muqobala” asaridir. bu asar riyoziyotda yangi mustaqil fan – algebraning vujudga kelishiga zamin bo’ldi. u tenglamalarni echishning ikki usulini – al-jabr, ya’ni qarama-qarshi ishoralarni yagona musbat ishoraga keltirish va al-muqobala, ya’ni bir hil hadlarni qarama-qarshi qo’yishni kashf qildi. xorazmiy “sind hind”, “ziji xorazmiy”, “astrolyabiya bo’yicha …

5 / 34

imgi yunon faylasuflari va tabiatshunoslarini – aristotel, platon, evklid, galen va boshqalarning ilmiy merosini tarjima qilish, sharhlash, targ’ib qilish va o’rganishga bag’ishlangan asarlar; 2) o’rta asr fanining tabiiy, ijtimoiy-falsafiy sohalariga oid risolalar. masalan, “aristotelning “metafizika” asariga izoh”, “aristotelning “osmon sistemasi” kitobiga izoh”, “aristotelning “etika” kitobiga sharh”, “substanstiya haqida so’z”, “masalalar manbai”, “qonunlar haqida kitob”, “bo’shlik haqida kitob”, “musiqa haqida so’z”, “fozil odamlar shahri” va boshqalarni ko’rsatish mumkin. farobiyning fikricha insonning va jamoatning g’alabaga erishuvi, yaxshilikni qo’lga kiritishi, axloqiy va aqliy mukammallikka ko’tarilishi inson va jamoaning o’z qo’lidadir. u davlatni fozil va johil davlatlarga bo’ladi. fazilatli shaharlarda ilm-fan, falsafa, axloq-ma’rifat birinchi o’rinda bo’lmog’i lozim deb biladi. shunda jamiyat etuklikka erishadi. fozil shahar boshlig’i bilimli, haqiqatni sevuvchi, yolg’on va yolg’onchilarga nafrat bilan qarashi, adolatni yaxshi ko’ruvchi va adolat uchun kurashuvchi bo’lishi kerak deb aytadi. farobiy insonni kamoloti uchun xizmat qilgan, hayr-ehsonli ishlar, go’zal insoniy fazilatlarni yaxshilik deb hisoblaydi. insonning kamolotiga to’sqinlik qiluvchi …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yuksak ma’naviyatli yoshlarni tarbiyalashda o'rta osiyo allomallari ilmiy merosining merosining o'rni (allomalarning ilmiy faoliyati misolida).docx"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ yuksak ma’naviyatli yoshlarni tarbiyalashda o'rta osiyo allomallari ilmiy merosining merosining o'rni (allomalarning ilmiy faoliyati misolida) reja: 1. yuksak ma'naviyatli yoshlarni tarbiyalash. 2. yuksak ma'naviyatli yoshlarni tarbiyalashda o'rta osiyo allomalari fikrlari. 3. yuksak ma'naviyatli yoshlarni tarbiyalashda o'rta osiyo allomalari merosi o’rta osiyo tarixiy voqealarga ...

This file contains 34 pages in DOCX format (51.0 KB). To download "yuksak ma’naviyatli yoshlarni tarbiyalashda o'rta osiyo allomallari ilmiy merosining merosining o'rni (allomalarning ilmiy faoliyati misolida).docx", click the Telegram button on the left.

Tags: yuksak ma’naviyatli yoshlarni t… DOCX 34 pages Free download Telegram