yuksak ma'naviyatli yoshlarni tarbiyalashda o'rta osiyo allomalarining ilmiy meroslarining o'rni

PDF 6 pages 241.5 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 241.5 KB

File type PDF

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

academic research in educational sciences volume 2 | issue 6 | 2021 issn: 2181-1385 scientific journal impact factor (sjif) 2021: 5.723 doi: 10.24412/2181-1385-2021-6-108-113 academic research, uzbekistan 108 www.ares.uz yuksak ma'naviyatli yoshlarni tarbiyalashda o'rta osiyo allomalarining ilmiy meroslarining o'rni gulruh baxodir qizi vafoeva toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti talabasi annotatsiya o‟rta osiyo tarixiy voqealarga g‟oyat boy o‟lka bo‟lishi bilan birga azaldan ilm-fan, madaniyat va ma‟naviyatning markazlaridan biri bo‟lib kelgan. bu o‟lka dunyoga ma‟naviyat va ma‟rifatning barcha sohalarida yuzlab, minglab jahonshumul ulug‟ zotlar, davlat arboblarini tarbiyalab bergan. umumbashariyat ma‟rifatparvarligini yaratishda buyuk ajdodlarimiz bevosita ishtirok etganlar, uning taraqqiyoti va boyishiga ulkan hissa qo‟shganlar. o‟rta osiyoning madaniy merosi jahon madaniyati va ma‟rifatining zuviy ajralmas tarkibiy qismidir. kalit so'zlar: yuksak, ma‟naviyat, yoshlar, tarbiya, o‟rta osiyo, alloma, ilmiy, meros. the role of the scientific heritage of central asian scientists in education of high spiritual youth abstract although central asia is a country rich in historical …

2 / 6

blikamiz yosh avlodi, birinchi prezidentimiz islom karimov aytganidek, “...necha yillar bizni academic research in educational sciences volume 2 | issue 6 | 2021 issn: 2181-1385 scientific journal impact factor (sjif) 2021: 5.723 doi: 10.24412/2181-1385-2021-6-108-113 academic research, uzbekistan 109 www.ares.uz tariximizdan, dinmizdan, ma‟naviy merosimizdan g‟ofil etishga urindilar, - natijada ular o‟z xalqning tarixini, uning boy tabiiy-ilmiy, ijtimoiy-falsafiy, axloqiy madagiyatidan bahramand bo‟lish, o‟rganishdan mahrum bo‟lib keldi”[1]. mustaqillik tufayli o‟rganish, tahlil etish imkoniyatiga ega bo‟lgach, ona zaminimiz ma‟naviy merosini chuqurroq o‟rganish biz yoshlarning vazifamiz, inchunun, o‟z tarixini bilmagan xalqning kelajagi ham bo‟lmaydi. adabiyotlar tahlili va metodologiya ix-xv asrlarni yaqin va o‟rta sharq mamlakatlarida shartli ravishda «renessans» (uyg‟onish) davri deb atashadi. ma‟naviyat va ma‟rifatning g‟oyat gullab-yashnashi bu davr uchun xarakterli bo‟lgan. bu davrda qomusiy ilm egalari, ajoyib shoirlar, buyuk davlat arboblari etishib chiqqan. dunyoviy fanlarning tez sur‟atlarda taraqqiy etishi keng tarjimonlik faoliyatiga ta‟sir etdi. bu jarayon, ayniqsa halifa ma‟mun davrida (813-133 yy.) bag‟dodda «bayt-ul-hikma» …

3 / 6

dan bo‟ladigan sabablar”, “astralyabiya fani usullari”, “osmon harakatlari va yulduzlar ilmi” va boshqalardir. farg‟oniyning “astranomiya asoslari” kitobi o‟sha davrdagi astranomiya sohasidagi bilimlarning qomusi bo‟lgan. unda qadimgi falakiyotshunoslik bilimlari, uning qoidalari, usullari bayon qilingan. asar xii asrdayoq lotin tiliga tarjima etilib, ko‟p asrlar davomida evropada astronomiya bo‟yicha qo‟llanma, darslik sifatida xizmat qilib kelgan. u evropada al- fraganus nomi bilan mashhur bo‟lgan. al-xorazmiy (780-850 yy.) sharqning buyuk mutafakkiri, qomusiy olimdir. uning ilmu-nujum, geodeziya, geografiya va ayniqsa riyoziyot sohasidagi xizmatlari beqiyosdir. u arab, hind, lotin, yunon, fors tillarini bilgan. xorazmiy bir qancha kitob va risolalarning muallifidir. bulardan eng mashhuri “kitob al-jabr va al-muqobala” asaridir. bu asar riyoziyotda yangi mustaqil fan – algebraning vujudga kelishiga zamin bo‟ldi. u tenglamalarni echishning ikki usulini academic research in educational sciences volume 2 | issue 6 | 2021 issn: 2181-1385 scientific journal impact factor (sjif) 2021: 5.723 doi: 10.24412/2181-1385-2021-6-108-113 academic research, uzbekistan 110 www.ares.uz – al-jabr, ya‟ni qarama-qarshi …

4 / 6

y sohalariga oid risolalar. masalan, “aristotelning “metafizika” asariga izoh”, “aristotelning “osmon sistemasi” kitobiga izoh”, “aristotelning “etika” kitobiga sharh”, “substanstiya haqida so’z”, “masalalar manbai”, “qonunlar haqida kitob”, “bo’shlik haqida kitob”, “musiqa haqida so’z”, “fozil odamlar shahri” va boshqalarni ko’rsatish mumkin. farobiyning fikricha insonning va jamoatning g‟alabaga erishuvi, yaxshilikni qo‟lga kiritishi, axloqiy va aqliy mukammallikka ko‟tarilishi inson va jamoaning o‟z qo‟lidadir. u davlatni fozil va johil davlatlarga bo‟ladi. fazilatli shaharlarda ilm-fan, falsafa, axloq-ma‟rifat birinchi o‟rinda bo‟lmog‟i lozim deb biladi. shunda jamiyat etuklikka erishadi. fozil shahar boshlig’i bilimli, haqiqatni sevuvchi, yolg’on va yolg’onchilarga nafrat bilan qarashi, adolatni yaxshi ko’ruvchi va adolat uchun kurashuvchi bo’lishi kerak deb aytadi. farobiy insonni kamoloti uchun xizmat qilgan, hayr-ehsonli ishlar, go’zal insoniy fazilatlarni yaxshilik deb hisoblaydi. insonning kamolotiga to’sqinlik qiluvchi dangasalik, bekorchilik kabi yomon odatlar, bilimsizlik, ongsizlik, kasb-hunarga ega bo’lmaslik kabi nuqsonlarni yomonlik deb, kishilarni undan ogohlantiradi. jahon madaniyati va ma‟rifatiga katta hissa qo‟shgan, sharq va evropada “shayx-ur-rais …

5 / 6

: 2181-1385 scientific journal impact factor (sjif) 2021: 5.723 doi: 10.24412/2181-1385-2021-6-108-113 academic research, uzbekistan 111 www.ares.uz darajasida egallaydigan darajada bilimni egallab oldim. aristotelning “metafizika”sini “qirq bir marta qayta o‟qidim”. u menga hatto yod bo‟lib ham qoldi. lekin shunday bo‟lishiga qaramay, men uni va uning maqsadlarini tushuna olmasdim”, - deb yozadi u tarjimai holida. ibn sino bu muammoni farobiyning aristotel “metazifika”siga yozgan sharhini o‟qib hal qiladi. ix-xii asrlar ma‟naviyati va ma‟rifati rivojida xi asrning ko‟zga ko‟ringan shoiri yusuf xos hojib ham katta o‟rin tutadi. yusuf xos hojib o‟zining yagona dostoni bo‟lmish “qutadg‟u bilig” bilan mashhurdir. bu asar 1069 yilda yozilgan bo‟lib, uni shoir qashg‟ar hokimi sulaymon asrlon qoraxonga bag‟ishlagan. shu asari uchun unga xos hojib, ya‟ni buyuk xonning maxsus maslahatchisi unvoni berilgan. doston qahramonlari – hokim kuntug’di adolat ramzi, vazir oyto’ldi baxt ramzi sifatida, vazirning o’g’li o’gdulmish aql ramzi sifatida tasvirlanadi. mutafakkir inson faqat jamiyatda, boshqa kishilar bilan muloqotda va foydali …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yuksak ma'naviyatli yoshlarni tarbiyalashda o'rta osiyo allomalarining ilmiy meroslarining o'rni"

academic research in educational sciences volume 2 | issue 6 | 2021 issn: 2181-1385 scientific journal impact factor (sjif) 2021: 5.723 doi: 10.24412/2181-1385-2021-6-108-113 academic research, uzbekistan 108 www.ares.uz yuksak ma'naviyatli yoshlarni tarbiyalashda o'rta osiyo allomalarining ilmiy meroslarining o'rni gulruh baxodir qizi vafoeva toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti talabasi annotatsiya o‟rta osiyo tarixiy voqealarga g‟oyat boy o‟lka bo‟lishi bilan birga azaldan ilm-fan, madaniyat va ma‟naviyatning markazlaridan biri bo‟lib kelgan. bu o‟lka dunyoga ma‟naviyat va ma‟rifatning barcha sohalarida yuzlab, minglab jahonshumul ulug‟ zotlar, davlat arboblarini tarbiyalab bergan. umumbashariyat ma‟rifatparvarligini yaratishda buyuk ajdodlarimiz bevosita ishtirok etga...

This file contains 6 pages in PDF format (241.5 KB). To download "yuksak ma'naviyatli yoshlarni tarbiyalashda o'rta osiyo allomalarining ilmiy meroslarining o'rni", click the Telegram button on the left.

Tags: yuksak ma'naviyatli yoshlarni t… PDF 6 pages Free download Telegram