vitaminlar sinflanishi, organizmdagi ahamiyati, yog’da eruvchan vitaminlar

PPTX 23 pages 1.9 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

vitaminlar sinflanishi, organizmdagi ahamiyati, yog’da eruvchan vitaminlar vitaminlar haqida umumiy tushunchalar vitaminlar - fermentlarning koferment qismini tashkil qilib, fermentativ jarayonlarni boshqarib turadi. vitaminlarning nasliy va orttirilgan yetishmasligi turli xil kasalliklar kelib chiqishiga, o'sish va rivojlanishdan ortda qolishiga, to'qimalar va hujayralar yangilanishi va regeneratsiyasining susayishiga olib keladi. shuning uchun bo'lajak umumamaliyot shifokorlari vitaminlar tuzilishi, ahamiyati, ta'sir mexanizmini bilishi kerak. k.funk tomonidan birinchi marotaba kristall holatda ajratib olingan, beri-beri kasalligining rivojlanishining oldini olgan modda organik modda bo'lgani va o'z tarkibida aminoguruhini saqlagani uchun k.funk bu noma'lum moddalarni vitaminlar deb atashni taklif etgan (lot. vita — hayot), ya'ni hayot aminlari. vitaminlar — ovqat omillari bo'lib, juda kam miqdorda saqlanadi va organizmdagi biokimyoviy, fiziologik jarayonlarning normal ketishida, butun organizmda modda almashinishning boshqarilishida qatnashadi. modda almashinuvining buzilishi ko'pincha organizmga vitaminlarning kam qabul qilinishi, ovqat tarkibida bo'lmasligi yoki ularning organizmda so'rilishining buzilishi bilan bog'liqdir. vitaminlarning fermentlar bilan bog'liqligini birinchi marotaba 1922-yilda akademik n.d.zelinskiy ko'rsatib bergan. uning …

2 / 23

iamin 2 vitamin b2 o’sish vitamini riboflavin 3 vitamin b6 antidermatit piridoksin 4 vitamin b12 antianemik kobalamin 5 vitamin pp antipellagrik nikotinamid 6 vitamin bc antianemik folat kislota 7 vitamin b3 antidermatit pantotenat kislota 8 vitamin h antiseborrey biotin 9 vitamin c kapillarlarni mustahkamlovchi askorbin kislota fiziologik ta'siri bo'yicha vitaminlarni quyidagi guruhlarga bo'lish mumkin: 1. organizmning umumiy rezistentligini oshiruvchi vitaminlar: b1, b2, pp, a, c. 2. antigemorragik vitaminlar: c, p, k. 3.antianemik vitaminlar: b12, folat kisłota. c. 4.antiinfeksion vitaminlar: a, c. 5.ko'rishni boshqaruvchi: a, b2, c. gipo-, giper- va avitaminozlar. organizamda vitamin balansi quyidagicha o'zgarishi mumkin: ‣ yetishmaslik (manfiy balans); ‣ ko'payishi (musbat balans); ‣ vitaminning qisman yetishmasligi — gipovitaminoz; ‣ vitaminning ko'p yetishmasligi — avitaminoz; ‣ bitta vitaminning yetishmasligi — monogipovitaminoz; ‣ bir necha vitaminlarning yetishmasligi — poligipovitaminoz; ‣ me'yordan oshib ketishi — gipervitaminoz. avitaminozlar— ovqat tarkibida qandaydir vitaminning bo’lmasligi yoki so'rilishining buzilishi natijasida kelib chiqadigan kasallik. gipovitaminozlar — …

3 / 23

ubstratni kimyoviy o'zgarish turiga javob beradi. bitta koferment bir-necha xil apofermentlar bilan bog'lanishi va substratning turli xil kimyoviy o'zgarishlarida qatnashishi mumkin. masalan, piridoksalfosfat qaysi apoferment bilan bog'lanishiga qarab transaminlanish yoki dekarboksillanish reaksiyalarida qatnashishi mumkin. kofermentlarning kimyoviy tabiati va fermentativ jarayonlardagi funksiyasi turlicha. asosan kofermentlik funksiyasini suvda eruvchi vitaminlar bajaradi. yog'da eruvchan vitaminlar ushbu sinf vitaminlariga a, d, e, k vitaminlar kiradi. vitamin a — retinol, antikseroftalmik vitamin. vitamin a karotin hosilalari guruhiga kiradi. vitamin a toza preparatlari — bu tiniq sariq rangli yopishqoq yog'lar yoki och sariq rangli ninasimon kristallar ko'rinishida bo'lib, organik erituvchilar va yog'larda yaxshi eriydi. vitamin ultrabinafsha nurlar ta'sirida parchalanadi va havo kislorodi bilan oksidlanadi. ularni oksidlashdan vitamin c va vitamin e saqlaydi. hayvolardan olingan oziqalarda ko'proq retinal—palmitat va retinol—asetat bo'lsa, o'simlik mahsulotlarida esa a provitaminlar (karotinsimonlar, asosan faol β karotin) bo'ladi. vitamin-a retinol retinal-palmitat retinol-asetat provitamin a ( β-karotin ) bu retinal ning palmitat kislotasi bilan …

4 / 23

ol o'zi a vitaminining faol shaklidir, va ko‘rish, immun tizimi, teri salomatligi va hujayra o‘sishini qo‘llab-quvvatlashda muhim rol o‘ynaydi. asetat shakli retinolning kimyoviy tarkibini o'zgartiradi va uning yog‘da eriydigan xususiyatini oshiradi, bu esa uni teriga surish uchun qulayroq qiladi. bu organizmda a vitaminiga aylanishi mumkin bo‘lgan moddadir. ular a vitamini kabi bevosita faol emas, lekin tanada kerakli fermentlar yordamida faol a vitaminiga (retinolga) aylantiriladi. provitamin a o‘simliklarda bo‘ladi. u organizmda ko‘rish, immunitet, va terining sog‘lomligi uchun zarur bo‘lgan retinolga aylanadi. provitamin a ni ortiqcha iste’mol qilish, a vitaminining o‘zi kabi toksik emas, chunki organizm kerakli miqdoridagina uni retinolga aylantiradi. hayvonlarda o’simliklarda vitamin a ga eng boy bo’lgan mahsulotlar vitamin a erkaklarda spermatogenezni, ayollarda esa homiladorlikni me'yorda o'tishi uchun zarurdir. shuningdek, vitamin a nuklein kislotalar va oqsillar sinteziga ta'sir ko'rsatadi. nuklein kisłotalar sintezining buzilishi oqsil sintezi sekinlashuviga olib keladi. vitamin a oqsillarning oshqozon-ichak yo'lidan so'rilishiga, tashilishiga, alohida fraksi yalarning qondagi miqdoriga …

5 / 23

; — keratomalyatsiya; — ko'payish funksiyasining buzilishi. follikulyar giperkeratoz — bu teri kasalligi bo‘lib, unda soch follikulalari atrofida keratin (teri oqsili) haddan tashqari ko‘payib, to‘siq hosil qiladi, natijada terida mayda, quruq, qattiq, toshma (nodular) paydo bo‘ladi. kseroftalmiya — bu ko‘zning qurishi bilan kechadigan kasallik bo‘lib, u a vitamini yetishmovchiligi tufayli yuzaga keladi. bu holatda ko‘zning shilliq qavati va shox pardasi namligini yo‘qotadi, natijada quruqlik, tirnalish, ko‘rishning yomonlashuvi yuz beradi. ko'payish funksiyasining buzilishi qorong'iga adaptasiyaning buzilishi va shapko'rlik; o'sishning susayishi keratomalyatsiya — bu a vitamini yetishmovchiligi natijasida yuzaga keladigan ko‘zning shox pardasining (kornea) yumshashi va erib ketishi bilan kechadigan og‘ir kasallikdir. bu holat kseroftalmiyaning og‘ir bosqichi hisoblanadi va doimiy ko‘rlikka olib kelishi mumkin. keratomalyatsiya — tezkor va xavfli holat. vaqtida aniqlanmasa, doimiy ko‘rlikka olib keladi. a vitamini yetishmasligidan kelib chiqadigan kasalliklar gipovitaminozlar vaziyatli masalalar masala: vitamin a — organizmda muhim moddalardan bo'lib biologik katalizatorlik vazifasini bajaradi. u organizmga boshqa modda sifatida …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vitaminlar sinflanishi, organizmdagi ahamiyati, yog’da eruvchan vitaminlar"

vitaminlar sinflanishi, organizmdagi ahamiyati, yog’da eruvchan vitaminlar vitaminlar haqida umumiy tushunchalar vitaminlar - fermentlarning koferment qismini tashkil qilib, fermentativ jarayonlarni boshqarib turadi. vitaminlarning nasliy va orttirilgan yetishmasligi turli xil kasalliklar kelib chiqishiga, o'sish va rivojlanishdan ortda qolishiga, to'qimalar va hujayralar yangilanishi va regeneratsiyasining susayishiga olib keladi. shuning uchun bo'lajak umumamaliyot shifokorlari vitaminlar tuzilishi, ahamiyati, ta'sir mexanizmini bilishi kerak. k.funk tomonidan birinchi marotaba kristall holatda ajratib olingan, beri-beri kasalligining rivojlanishining oldini olgan modda organik modda bo'lgani va o'z tarkibida aminoguruhini saqlagani uchun k.funk bu noma'lum moddalarni vitaminlar deb atas...

This file contains 23 pages in PPTX format (1.9 MB). To download "vitaminlar sinflanishi, organizmdagi ahamiyati, yog’da eruvchan vitaminlar", click the Telegram button on the left.

Tags: vitaminlar sinflanishi, organiz… PPTX 23 pages Free download Telegram