plastidalarning o'simlik organizmdagi ahamiyati

DOCX 21 pages 41.0 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 41.0 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mavzu: yadro hujayrani boshqaruvchi markazi mavzu: plastidalarning o'simlik organizmdagi ahamiyat reja: 1. o`simlik hujayrasining tuzilishi. yadro. 2. plastidlar klassifikatsiyasi, ahamiyati. 3. xloroplast. 4. xromoplast. 5. leykoplast. 6. hujayradagi oziqli moddalar, ularni aniqlash reaksiyalari. 7. hujayra shirasi. 8. hujayra shirasidagi zaxarli moddalar. 9. hujayra pigmentlari. 10. kristallar, ularning ahamiyati. 11. hujayra po`sti. hujayra yadrosi. yadro - «nukleus» grekcha «karion». yadro protoplazmaga o`xshash hujayraning eng asosiy qismlaridan biri bo`lib, hisoblanadi. protoplazma yadrosiz, yadro esa protoplazmasiz yashay olmaydi. rus olimi gerasimovning ko`rsatishicha hujayradagi hamma protsesslarda yadro ishtirok etadi. yadrosiz hujayra bo`lishi mumkin emasligini ko`rsatadi. 1890 yilda gerasimov spirogira suv o`ti hujayrasidan yadroni ajratib oladi. yadrosi bor hujayra normal yashagan. yadrosi olib tashlangan hujayra esa 42 kundan so`ng o`lgan. yadroni birinchi marta 1831 yilda ingliz olimi botanik robert broun orxideya deb atalgan o`simlik hujayrasida ko`radi. yadroning shakli yumaloq yoki elepssimon, ba`zan cho`ziq va yulduzsimon yadrolar ham uchraydi. yadroning katta kichikligi o`rtacha hisobda 4-36 m …

2 / 21

da uchraydi. yosh hujayralarda yadro hujayraning 1/3 qismini tashkil etadi. bunda yadro hujayraning markazida joylashgan. qari hujayralarda esa yadro hujayraning chetida joylashgan bo`ladi. yadro rangsiz, tiniq, protoplazmaga nisbatan qat-tiq kolloid modda. yadro protoplazmadan o`zining yupqa oq pardasi bilan ajralib turadi. yadroda ikki xil, ya`ni ichki va tashqi po`sti bor. tashqi po`stining teshikchasi bor. yadro ichida yadro suyuqligi joylashgan. yadro suyuqligi kariolimfa deb ataladi. kariolimfa 2 xil bo`ladi. 1. xromatin (bo`yaladigan) 2. axromatin (bo`yalmaydigan). yadro protoplazmaga o`xshash oqsil moddadan tashkil topgan. yadro oqsilida s,n,o lardantashqari fe,p ham bor. shuning uchun ham yadro oqsilini nukleoproteid deb yuritiladi. bu oqsil oshqozonda hazm bo`lmasligi bilan boshqa oqsillardan farq qiladi. xromatin nukleoproteiddan tuzilgan. yadro tarkibida timonuklein kislota bor. nukleproteidlarning reaksiyasi kislotali bo`ladi, ya`ni ko`k lakmusni qizartiradi. yadro tarkibida yadrochalar bor. yadrolarning tarkibi va vazifasi to`liq o`rganilmagan. yadro harakatlanib turadi. birinchi harakati protoplazma bilan birgalikda. bu harakatni sekin harakatlanish deyiladi. ikkinchi harakati protoplazmasiz o`zi harakat qiladi. …

3 / 21

g kattaligi o`rta hisobda 1-12 m bo`ladi. bitta hujayrada 20 tadan 100 tagacha uchraydi. plastidlar 2 ta gruppaga bo`linadi: 1. leykoplastlar - rangsiz plastidlar. 2. xromotoformlar - rangli plastidlar. xromatoformlar o`z navbatida 2 ga bo`linadi: 1. xloroplast 2. xromoplast. xloroplast xromoplast xloroplast - xloro - yashil rang ma`nosini bildiradi. xloroplast tarkibida yashil rang beruvchi xlorofil pigmentini saqlaydi. xloroplast o`simliklarning yer ustki qismida uchraydi. xloroplastni birinchi marta fransuz farmatsevt plyatye m.s. o`tgan asrning 90 - yillarida yashil rang beruvchi xlorofil pigmenti 2 ta pigmentdan tashkil topganligini ko`rsatadi: 1. xlorofil «a» s55n72o5 4m 2. xlorofil «b» s55n70o6 4m xlorofil «a» to`q yashil, xlorofil «b» sarg`ish yashil rang beradi. xlorofil murakkab efirga kiradi. xlorofil gulli o`simliklarda yumaloq doira shaklida bo`lganligi uchun xlorofil donachalari deb yuritiladi. xlorofillning kattaligi o`rta xisobda 3-10 m gacha bo`ladi. har xil o`simlikning hujayrasida xlorofil donachalarining soni turlicha bo`ladi. xlorofil donachalari hujayrada 20,40,60 ba`zan 100 tagacha bo`lishi mumkin. xlorofil faqat …

4 / 21

bilan qo`shilib bir molekula glukoza hosil qiladi. 6 so2 + 6n2o + 674 kkal ___ snon xlorofil snon donachalarining + 6o2 ichida snon s6n12o6 suv o`tlarida plastidlarni xromotofor deb yuritila-di.chunki bu o`simliklarda plastidlar shakl jixatidan boshqa o`simliklardan farq qiladi. masalan: spiralga, yulduzga va boshqa shakllarga o`xshash bo`ladi. xromoplast. xromo-bo`yoq rang ma`nosini bildiradi. xromaplast o`simliklarning yer osti va yer ustki organlarida uchraydi. shakli turlicha bo`ladi. ba`zi o`simliklarida yumaloq, boshqalarida esa uch qirrali yoki ninasimon shakllarida bo`ladi. xromoplastda zapas oziq moddalar to`planadi. xromoplastda rang beruchi pigmentlar ya`ni karotinoidlar bor. o`simliklarga sariq ,qizil,qo`ng`ir rang beradi. xromoplast pigmentlaridan karotin-s40n56 qizil rang beradi. ksantofill-s40n56o2 sariq rang beradi. qo`ng`ir rang beruvchilarning pigmentini fukotsiantin- s40n56o6 deyiladi. odam organizmida karotinoidlar oksidlanib vitamin a ni vujudga keltiradi. xromoplastlarning katta kichikligi o`rta xisobda 4-24 m bo`ladi. xromoplastlar o`simliklar dunyosini yer yuzida tarqalishida katta ahamiyatga ega. chunki xromoplast o`simliklarini gulida va mevasida uchraydi. meva o`zining chiroyli rangi bilan qushlarni, hayvonlarni o`ziga …

5 / 21

lastga (kartoshka tuganagi yer betiga chiqib qolsa ko`karib qoladi). xloroplast xromoplastga (yashil bargning sarg`ayishi, mevalarning pishishi). qaysi bir o`simlikda xloroplast bo`lsa bunday o`simliklar autotrof o`simliklarga kiradi. xloroplas-ti bo`lmagan o`simliklarni geteratrof o`simliklarga kiritiladi. hujayrada uchraydigan moddalar hujayrada uchraydigan moddalarni hujayraning proplasti ishlab chiqaradi. hujayrada zapas oziq moddalar va qisman chiqindi moddalar uchraydi. hujayradagi zapas oziq moddalarga kraxmal, yog`, oqsil moddalar, tashlandiq moddalarga esa kristallar kiradi. kraxmal birinchi marotaba assimilyatsiya protsessi natijasida xlorofil donachalari ichida hosil bo`ladi. xlorofil donachalari ichida hosil bo`lgan kraxmalni birlamchi yoki assimilyatsion kraxmal deyiladi. birlamchi kraxmal xlorofil donachalari ichida uzoq muddat saqlanmaydi. kraxmalning bir qismi nafas olishga sarf bo`ladi, bir qismi o`simlikni boshqa organlariga o`tadi, yana bir qismi shakarga aylanadi. o`simlik organlariga tarqaluvchi kraxmalni tranzitor kraxmal deyiladi. zapas oziq modda sifatida to`planadigan kraxmalni zapas kraxmal yoki ikkilamchi kraxmal deb yuritiladi. kraxmal zapas oziq modda sifatida o`simlik urug`larida va yer osti qismlarida to`planadi. masalan bug`doyda 54-75%, guruchda 62-86%, dukkakli …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "plastidalarning o'simlik organizmdagi ahamiyati"

mavzu: yadro hujayrani boshqaruvchi markazi mavzu: plastidalarning o'simlik organizmdagi ahamiyat reja: 1. o`simlik hujayrasining tuzilishi. yadro. 2. plastidlar klassifikatsiyasi, ahamiyati. 3. xloroplast. 4. xromoplast. 5. leykoplast. 6. hujayradagi oziqli moddalar, ularni aniqlash reaksiyalari. 7. hujayra shirasi. 8. hujayra shirasidagi zaxarli moddalar. 9. hujayra pigmentlari. 10. kristallar, ularning ahamiyati. 11. hujayra po`sti. hujayra yadrosi. yadro - «nukleus» grekcha «karion». yadro protoplazmaga o`xshash hujayraning eng asosiy qismlaridan biri bo`lib, hisoblanadi. protoplazma yadrosiz, yadro esa protoplazmasiz yashay olmaydi. rus olimi gerasimovning ko`rsatishicha hujayradagi hamma protsesslarda yadro ishtirok etadi. yadrosiz hujayra bo`lishi mumkin emasligini ko`rsatadi. 1890 ...

This file contains 21 pages in DOCX format (41.0 KB). To download "plastidalarning o'simlik organizmdagi ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: plastidalarning o'simlik organi… DOCX 21 pages Free download Telegram