xotira turlari va xususiyatlari

DOCX 26 pages 35.7 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 35.7 KB

File type DOCX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

mavzu: xotira turlari va xususiyatlari reja: 1. xotira haqida tushuncha va uning nerv fiziologik asoslari. 2. xotiraning psixologik nazariyalari. 3 xotira jarayonlari va turlari. 4. xotirani o`rganish metodlari va amaliy tavsiyalar. xotira – shaxs psixik hayotini belgilab beruvchi xususiyat. uning ahamiyati o‘tmish voqealarini qayd etish bilan cheklanmaydi. axir hozirgi zamondagi hech qanday harakatni jarayonlardan tashqarida tasavvur qilib bo‘lmaydi; eng oddiy psixik aktning sodir bo‘lishida har bir elementni keyingisiga bog‘lash uchun esda saqlab qolish katta ahamiyatga ega. bunday bog‘lanishga layoqatsiz bo‘lgan insonning rivojlanishi mumkin emas. faqat xotira insoniylik madaniyatining yo‘qolib ketmasligiga, tafakkurimizning tadbiq etilishiga va tuyg‘ularimizning kechishiga ko‘mak beradi. bosh miya po‘stlog‘ida paydo bo‘ladigan tashqi olam obrazlariizsiz yo‘qolib ketmaydi. ular uzoq vaqt davomida saqlanib qoladigan iz qoldiradilar. psixikamizdagi xotira ularning zahirasi bo‘lib xizmat qiladi. unda kechadigan barcha jarayonlar mnemik jarayonlar deb ataladi (yunonchadan «mnema» - xotira). shunday qilib, xotira – bu inson tomonidan o‘tmish tajribasini esda olib qolish, saqlash va keyinchalik …

2 / 26

ijasida turli esda olib qoluvchi apparatlarga bo’lgan ehtiyoj benihoya ko’payib ketganligini ta’kidlash joiz. bu o’z navbatida xotiraning nerv-fiziologik mexanizmlarini psixolog va fiziologlardan tashqari injenerlar, bioximiklar, genetiklar hamda kibernetiklar tomonidan o’rganilishiga olib keldi. natijada xotiraning nerv fiziologik mexanizmlarini tushuntiruvchi bir qancha yangi nazariyalar maydonga keldi. ana shunday nazariyalardan eng muhimi molekulalarning o’zgarishi bilan bog’liq bo’lgan bioximik nazariyadir. bu nazariyaga ko’ra biror narsani esda olib qolish va esda saqlab turish maxsus tuzilishni o’zgarishi bilan bog’liqdir. o’tkazilgan tekshirishlarga ko’ra, biror narsa esda olib qolinganda, asosan nerv hujayralarining (neyronlarning) dendrit shoxlari tarkibida o’zgarish yuzaga keladi. ular qandaydir boshqacharoq tuzilishga kirib oladilar. dendritlar tuzilishidagi hosil bo’lgan o’zgarish darrov o’tib ketadigan bo’lmay, ancha mustahkam bo’ladi. shu sababli esda olib qolgan narsa uzoq vaqt xotirada saqlanib turadi. xotiraning psixik jarayon sifatida o‘ziga xos xususiyati uning atrof-olamni bevosita aks ettirishga yo‘nalmaganligi, moddiy jismlar va hodisalar bilan ish eritmasligidan iborat. jismlar olamini aks ettirish idrok va tafakkurda amalga oshiriladi. …

3 / 26

kelajakka xizmat qilishidir. o‘tmishni aks ettirish kelajakda natijaga erishishning vositasi sifatida namoyon bo‘ladi. xotira xususiyatlarining orasida uning quyidagi tabiiy xossalari ajratiladi: - yodda saqlash tezligi – axborotni xotirada saqlab qolish uchun zarur bo‘lgan takrorlashlar soni; - unutish tezligi – esda qolganlarning xotirada saqlanish muddati; - yodda saqlash hajmi – insonning ma’lum vaqt ichida esda olib qolishga qodir bo‘lgan jismlar yoki dalillar soni; - o‘zlashtirilganlarni yodda saqlash davomiyligi – insonning zarur axborotni ma’lum vaqt oralig‘ida yodda olib qolish qobiliyati; - qayta tiklash aniqligi insonning xotirada saqlanib qolgan axborotni aniq saqlash, asosiysi esa, aniq ishlab chiqish qobiliyati; - xotira shayligi – talab etilganlarni darhol esga tushirish malakasi. xotira qaerda saqlanadi? ming yillar davomida tibbiyot xodimlari xotiraning saqlanish joyi – bosh miya ekanligiga ishonar edilar. o‘tgan asrda avval xotiradan ko‘tarilgan voqealar haqidagi axborotni o‘timish qa’ridan yuzaga chiqarish qobiliyati uchun javobgar bo‘lgan bosh miya nuqtalarini izlash ishlari boshlab yuborilgan edi. lekin miya qutisi qancha …

4 / 26

di. ular uzoq vaqt davomida saqlanib qoladigan iz qoldiradilar. psixikamizdagi xotira ularning zahirasi bo‘lib xizmat qiladi. unda kechadigan barcha jarayonlar mnemik jarayonlar deb ataladi (yunonchadan «mnema» - xotira). shunday qilib, xotira – bu inson tomonidan o‘tmish tajribasini esda olib qolish, saqlash va keyinchalik eslashning psixik jarayoni. inson hayotida xotiraning o‘rni beqiyosdir. biz xotiramizning mavjudligiga shukronalar aytmog‘imiz lozim . u bizni noto‘g‘ri ishlashdan qaytarishdan tashqari, berilgan vaqtimizni to‘g‘ri taqsimlashga, hayotimizni to‘g‘ri belgilab olishimizga yordam beradi. oilamizni tanish, o‘zimizning tilda gapirish, uyimizni topib kelish va oziq-ovqat va suv topish imkonini beradigan jarayon, bizning xotira hisoblanadi. u tajribalarimizdan bahramand bo‘lishga,tajribalarni xayotga tatbiq qilishga va yana qayta undan zavq olishga imkon beradigan jarayon albatta bizning xotira hisoblanadi kimlarningdir yomonliklarini unutishimizga qarshilik ko‘rsatadigan xam bizning xotiralar hisoblanadi. sizning esda olib qolganingizjuda katta rol o‘ynaydi. sizning to‘plagan bilim omboringiz, o‘tgan quvonch, g‘azab tufayli alamli xotiralar, yoki aybdorlik xisi xotira jarayonisiz mavjud bo‘lmagan bo‘lar edi. memory be …

5 / 26

every lan¬guage foreign, every task—dressing, cooking, biking—a new challenge. you would even be a stranger to yourself, lacking that continu¬ous sense of self that extends from your distant past to your momentary present. tokio universiteti professori yasudzi miyasito rahbarligidagi tadqiqotchilar guruhi xotira mexanizmi bosh miya kul rang moddasining chakka qismida jamlanganini isbotladi. xotira faoliyati chizmasini kashf etgan yaponiyalik olimlar dunyoga mashhur bo‘lgan akademik va neyrofiziolog n.p. bextereva tasdiqlangan fikrlarni isbotladilar: miya hayotimizning har bir soniyasini esda saqlaydi, lekin bizga ayni damda u yoki bu masalalarni hal etishda zarur bo‘lganlarni yuzaga chiqaradi, xolos. va, faqat ba’zi vaziyatlarda, masalan, cho‘kayotgan odamning ongida oxirgi daqiqalarda uning ko‘z o‘ngida butun hayoti yashin tezligida uchib o‘tadi; bunda miya unga so‘nggi imkoniyatni beradi: balki, avval senda shunga o‘xshash vaziyat bo‘lgandir, o‘sha usulni qo‘llab, omon qolishing mumkin. xotiraga tegishli bo‘lgan fizikaviy, kimyviy, biokimyoviy, fiziologik, axborotli-kibernetikaviy nazariyalar, shuningdek, psixologik nazariyalar guruhlarii mavjud. bunday nazariyalar ichida xotira faoliyati qonuniyatlarini …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xotira turlari va xususiyatlari"

mavzu: xotira turlari va xususiyatlari reja: 1. xotira haqida tushuncha va uning nerv fiziologik asoslari. 2. xotiraning psixologik nazariyalari. 3 xotira jarayonlari va turlari. 4. xotirani o`rganish metodlari va amaliy tavsiyalar. xotira – shaxs psixik hayotini belgilab beruvchi xususiyat. uning ahamiyati o‘tmish voqealarini qayd etish bilan cheklanmaydi. axir hozirgi zamondagi hech qanday harakatni jarayonlardan tashqarida tasavvur qilib bo‘lmaydi; eng oddiy psixik aktning sodir bo‘lishida har bir elementni keyingisiga bog‘lash uchun esda saqlab qolish katta ahamiyatga ega. bunday bog‘lanishga layoqatsiz bo‘lgan insonning rivojlanishi mumkin emas. faqat xotira insoniylik madaniyatining yo‘qolib ketmasligiga, tafakkurimizning tadbiq etilishiga va tuyg‘ularimizning kechishiga ko‘mak berad...

This file contains 26 pages in DOCX format (35.7 KB). To download "xotira turlari va xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: xotira turlari va xususiyatlari DOCX 26 pages Free download Telegram