moliyaviy bozorlar

PDF 18 pages 1.1 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PDF

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

13-mavzu: moliyaviy bozorlar reja: 1. moliyaviy bozorining mazmun-mohiyati va ahamiyati 2. moliya bozorining iqtisodiyotdagi ahamiyati va o‘rni 3. moliyaviy bozorlarning tarkibiy qismlari 1. moliyaviy bozorining mazmun-mohiyati va ahamiyati iqtisodiyotning keng mazmuni – shaxslarning maqsadli nafsiy hohish-istaklari talabi rivoji ila bozor ta’siri ostida rejali shakllananuvchi va amalga oshiriluvchi ho‘jalik yuritish jarayoni bo‘lib, unda alloh tomonidan avvaldan vaqt va miqdor o‘lchamlari bilan me’yorlanib shaxslar ihtiyoriga berilgan moddiy va nomoddiy boyliklar bozor qonunlari asosida ob’ektiv taqsimlanadi va qayta taqsimlanadi. bozor esa iqtisodiyotda shaxslarning maqsadli nafsiy hohish-istaklari ila naf va manfaatlari sari yetaklovchi (chorlovchi) imkoniyatlari doirasida tartiblashtirilgan refleksiv harakatlari evaziga turli (ijobiy yoki salbiy) samara darajasida ob’ektiv sodir bo‘luvchi bozor tovarlari bo‘yicha iqtisodiy-xuquqiy munosabatlari muhiti bo‘lib, unda taraflarning nafiy manfaatlari talab va taklif asosida shakllanadigan ob’ektiv narhlarda (baholarda) qondiriladi. bu muhit allohning hohishi ila vujudga keladi va unga mos ravishda iqtisodiyot sub’ektlari tomonidan turli omillar ta’siri ostida rivoji shakllanuvchi iqtisodiy-xuquqiy mexanizm bilan ta’minlanadi va …

2 / 18

ar sifatida maqsadli va o‘zaro manfaatli tarzda oddiy almashinuvi jarayonidan boshlangan. hozirga kelib bozor alohida nazariyasiga va faoliyat mexanizmiga ega, yuqori darajada tartiblashgan murakkab infratuzilma shaklida namoyon bo‘luvchi dinamik muhitga aylangan bo‘lib, zamonaviy iqtisodiyot rivojini ob’ektiv belgilaydi. bozorning dinamik muhit ekanligi unda tovarlar hajmi va ularning bahosi vaqt birligi ichida talab va taklif asosida uzluksiz jarayon sifatida o‘zgarib borib shakllanishi bilan belgilanadi. bozorning eng yuqori darajada rivojlangan turi moliya bozori hisoblanadi. iqtisodiyotning rivojlanishi tarixiga nazar tashlansa, moliya bozorini insoniyat jamiyatida pulning paydo bo‘lishi va u bilan bog‘liq bozor munosabatlari amalga oshirila boshlashidan shakllanishini ko‘rish mumkin. asrlar davomida moliya bozori, uning mazmuni va unga oid tushunchalar shakllanib va uzluksiz rivojlanib kelmoqda. bunga sabab, inson sivilizatsiyasining moliya sohasidagi tajribasini boyishi, unda shaxslarning (yuridik va jismoniy) moliyaviy munosabatlari va qiziqishlari kengayib, maqsadlari va faoliyat turlari ortib, manfaatlari tobora o‘sib, ularning xaq-xuquqlari borgan sari mustahkamlanib va ta’minlanib borishidadir. hozirda moliya bozori yuqori darajada tashkillashgan …

3 / 18

i, iqtisodiyot sub’ektlari uchun zaruriy bozor sharoitlarini yaratib beruvchi majmua sifatida namoyon bo‘luvchi tizim. ushbu tizim mexanizmi iqtisodiyotning barcha sub’ektlari tomonidan ularni har birining alohida manfaatli maqsadlari doirasida harakatga keltiriladi. bu ma’noda, umuman olganda, moliya bozori tushunchasi tovarlarning boshqa turlari (masalan, neft, oltin va boshqa turdagi hom-ashyolar, hizmatlar, ko‘chmas mulk va boshqalar) bozorlar tushunchasi o‘rtasida o‘xshashlikni sezish mumkin. lekin har qanday bozorni u yoki bu belgi asosida tasniflanishining mazmuni uning tovari hususiyatlari bilan bog‘liq holda amaliy ahamiyati bilan belgilanishini hisobga olsak hamda, agar ko‘rilalayotgan bozor turlaridagi tovarlarni hususiyati, kelib chiqishi va ularning bozor muomalasini bir-biri bilan taqqoslaydigan bo‘lsak, albatta sezilarli farq namoyon bo‘ladi. masalan, ishlab chiqariladigan tovarlar muomalasi uchun ularga hos bo‘lgan bozor zarur, qimmatli qog‘ozlar uchun esa faqat fond bozori, pul (valyuta) va kreditlar uchun – mos ravishda pul bozori va kreditlar bozori bo‘lishi kerak va h.k. bunda real tovar, moliya instrumentlaridan farqli, bir yoki bir necha marotaba oldi-sotti …

4 / 18

har qanday bozor – bir vaqtning o‘zida kapitallarga qo‘yilmalar uchun muljallangan bozor hamdir. pul mablag‘lari tovarning har qanday turiga (jumladan qimmatli qog‘ozlarga) qo‘yilishi (yo‘naltirilishi) mumkin. buning barcha holatlarida yo‘naltirilgan pul mablag‘lari vaqt mobaynida o‘z orttirmasiga (yoki zarariga) ega bo‘lishi, ya’ni foyda yoki zarar keltirishi mumkin. ammo, bu holatlarning barchasida boshlang‘ich pul mablag‘ini jamg‘arish yoki topish jarayoni mavjud emas, har qanday kapitalga pul mablag‘ini qo‘yish uchun boshlang‘ich jamg‘armaga ega bo‘lish yoki topish imkoniyatini bermaydi. boshqa sohalardan farqli moliya bozori esa ushbu imkoniyatni beruvchi, uning uchun zaruriy shart-sharoitlarni yaratuvchi muhit, alohida iqtisodiy-xuquqiy mexanizm bilan ta’minlangan, institutlari (qatnashchilari) va ularning moliyaviy instrumentlar bilan bog‘liq munosabatlari majmuasi sifatida namoyon bo‘luvchi tizimdir. aynan shu va yuqorida aytilganlar bilan moliya bozori boshqa turdagi bozorlardan keskin farq qiladi. sh.shoxa’zamiyning fikricha moliya bozori o‘z ichiga quyidagi segmentlarni (hususiy bozorlarni) oladi: -pul-kredit (bank va boshqa kredit tashkilotlari kapitallari) bozori; -qimmatli qog‘ozlar (fond, kapitallar) bozori; -valyuta va unga tenglashtirilgan avuarlar …

5 / 18

aviy resurslar jarg‘armachilardan iste’molchilarga tomon va aksincha yo‘nalishda harakat qiladi. bunda jamg‘armalar investitsiyalarga transformatsiyalanadi (aylanadi). moliya bozorida resurslar harakati quyidagi omillarga bog‘liq: - bozorning daromadlilik darajasi; - bozorni soliqqa tortish shart-sharoitlari; - kapitalni yo‘qotish yoki nazarda tutilgan foydani ololmaslik riski; 1 ernando de soto. sekret kapitala. pochemu kapitalizm torjestvuet na zapade i terpit porajenie vo vsem ostalnom mire./per. s angl.-m.: olimp-biznes, 2001.-272 s. - bozorni samarali institutsional va funksional tashkillashgani; - bozorni samarali muvofiqlashtirilganligi va nazorat qilinishi; - moliyaviy instrumentlarning real bazis bilan ta’minlanganligi va shu asosda iqtisodiyot va moliya bozorini ekvivalentligi; - jamiyatning mentaliteti va tanlab olgan rivojlanish modeli; - makro va mikroiqtisodiy barqarorlik; - tashqi kuchlar va hodisalarning bozorga ta’siri va boshqalar. ushbu omillar (tashqi va ichki fundamental omillar) moliya bozoridagi voqeliklar (jarayonlar, hodisalar) rivojini shakllantiradi. samarali (effekiv) moliya bozori bo‘sh kapitalning adekvat hajmini va mamlakatning iqtisodiy o‘sishini ta’minlash uchun zarurdir. agarda, puldan boshqa moliyaviy resurslar bo‘lmaganda edi, …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "moliyaviy bozorlar"

13-mavzu: moliyaviy bozorlar reja: 1. moliyaviy bozorining mazmun-mohiyati va ahamiyati 2. moliya bozorining iqtisodiyotdagi ahamiyati va o‘rni 3. moliyaviy bozorlarning tarkibiy qismlari 1. moliyaviy bozorining mazmun-mohiyati va ahamiyati iqtisodiyotning keng mazmuni – shaxslarning maqsadli nafsiy hohish-istaklari talabi rivoji ila bozor ta’siri ostida rejali shakllananuvchi va amalga oshiriluvchi ho‘jalik yuritish jarayoni bo‘lib, unda alloh tomonidan avvaldan vaqt va miqdor o‘lchamlari bilan me’yorlanib shaxslar ihtiyoriga berilgan moddiy va nomoddiy boyliklar bozor qonunlari asosida ob’ektiv taqsimlanadi va qayta taqsimlanadi. bozor esa iqtisodiyotda shaxslarning maqsadli nafsiy hohish-istaklari ila naf va manfaatlari sari yetaklovchi (chorlovchi) imkoniyatlari doirasida tartiblashtir...

This file contains 18 pages in PDF format (1.1 MB). To download "moliyaviy bozorlar", click the Telegram button on the left.

Tags: moliyaviy bozorlar PDF 18 pages Free download Telegram