sinfdan tashqari o‘qish mashg‘ulotlarini tashkil etish usullari

DOCX 9 pages 21.9 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.9 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

sinfdan tashqari o‘qish mashg‘ulotlarini tashkil etish usullari reja 1.kirish: a) mashg‘ulotning maqsadi; b)sinfdan tashqari o‘qish mashg‘ulotlari (sto‘m) ning maqsad va vazifalari. 2.sto‘m ga qo‘yilgan dastur talablari. 3.sto‘m ni tashkil etish usullari. 4.sto‘m qo‘llanmalari va badiiy adabiyotlar tahlili. 5.sinf, maktab va oila kutubxonalaridan foydalanish. yurtboshimiz islom abdug‘aniyevich karimov boshlang‘ich sinflarda “bolaning dunyoqarashi, didi, salohiyati shakllanadi”(1; 7-b), deb juda to‘g‘ri fikr aytib o‘tganlar. o‘quvchining bu xususiyatlarining paydo bo‘lib, rivojlanishida sinfdan tashqari o‘qish mashg‘ulotlarining ahamiyati katta. “o‘qish” fani ikki qismga - ,,sinfda o‘qish” va ,,sinfdan tashqari o‘qish” ga bo‘linadi. boshlang‘ich sinflarda sto‘m ga o‘quvchilarni milliy istiqlol g‘oyalari ruhida, axloqiy-estetik tarbiyalashning muhim vositasi sufatida qaraladi. ,,sto‘ ning maqsadi kichik maktab yoshidagi o‘quvchilarni bolalar adabiyoti va xalq og‘zaki ijodining xilma-xil namunalari bilan tanishtirish, ularda kitobxonlik madaniyatini tarkib toptirish” (2;78-b) sto‘ dasturining mazmuniga ko‘ra ta’limning har bir bosqichida ikki asosiy bo‘lim ajratiladi. birinchi bosqichda o‘qish doirasi, ya’ni o‘qitiladigan kitoblar va ularni qaysi tartibda o‘qish bilan tanishtirish …

2 / 9

arlar tavsiya etiladi. jumladan, o‘quv materiali sifati sarguzashtlarga boy asarlar, ona tabiat saxovati, kishilarning o‘zaro mehr-muruvvati tarannum etilgan, buyuk ajdodlarimizning olamshumul faoliyatlari ko‘rsatilgan axloqiy-ma’rifiy hikoyalar, tarixiy rivoyatlar, istiqlol to‘g‘risidagi ilmiy-ommabop maqolalar bilan tanishishga ahamiyat beriladi. o‘quvchilarning bolalar kitobi, gazetasi va jurnallari bilan mustaqil ishlashga sinf va maktab kutubxonasi bilan hamkorlikni to‘g‘ri yo‘lga qo‘yish sto‘m ning samaradorligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. birinchi sinf o‘quvchilarining kitob bilan mustaqil faoliyatini shakllantirish uchun sinf kutubxonasida hafta davomida kitoblar ko‘rgazmasi tashkil etib boriladi. ikkinchi sinfda esa kitoblar ko‘rgazmasi mavzular asosida tashkil etiladi. masalan, vatan, istiqlol, tabiat, axloqiy-ma’naviy qadriyatlar, buyuk ajdodlarimizning qahramonona jasoratlari kabi mavzular shular jumlasidandir. bunday kitob ko‘rgazmalari hamda tavsiya etilayotgan kitoblar ro‘yxati o‘quvchilar saviyalariga mos asarlarni tanlab o‘qishlariga yordam berishi kerak. uchinchi sinf kitoblar ko‘rgazmasida kitoblar mualliflariga qarab tartiblanadi. masalan, q.muhammadiy, p.mo‘min, g‘. g‘ulom, z.diyor, a.obidjon, s.barnoyev, t.adashboyev asarlari kabi. shuningdek, tavsiya etiladigan kitoblar ro‘yxati va kitob ustida mustaqil ishlash uchun mavzular bo‘yicha kartotekalar …

3 / 9

riga yordam beradigan adabiy ertaliklar, badiiy o‘qish kabi tadbirlarni o‘tkazish ko‘zda tutiladi. sinfda va sinfdan tashqari o‘qish boshlang‘ich sinflarda o‘qitiladigan barcha fan dasturlarining bo‘limlari bilan bevosita bog‘liq. o‘z navbatida, grammatika va to‘g‘ri yozuv, tabiatshunoslik (atrofimizdagi olam), tasviriy san’at va musiqani o‘rganishda olingan bilim va hosil qilingan ko‘nikmalar o‘qish darslari va sto‘m da foydalaniladi. sto‘m 1-sinfda o‘quv yilining boshidan, ya’ni sentabr oyining birinchi haftasidan haftada bir marta savod o‘rgatish davri “o‘qishga o‘rgatish” darslarining 20 daqiqasida tashkil etib boriladi. 1-sinfda sto‘m ning maqsadi o‘quvchilarda “kitobga mehr uyg‘otish, mustaqil uquvlarini paydo qilishdir”(2; 93-b) aksariyat o‘qituvchlarimiz sto‘m ning dastur talablari hamda metodikasini yaxshi o‘rganmaganliklari bois, 1-sinfda bu mashg‘ulotlarni ikkinchi yarimyillikdan boshlab o‘tadilar. emishki, birinchi yarimyillikda o‘quvchilar hali o‘qishni bilmaydilar, mustaqil kitob bilan ishlay olmaydilar. ha, to‘g‘ri, o‘qishni bilmaydilar, lekin sto‘m metodikasi (3; 4-b) da ta’kidlanishicha, 1-sinfning birinchi yarimyilligida o‘quvchilarga ularning oila a’zolari o‘qib beradilar. ana shundan so‘ng, o‘quvchi mashg‘ulot davomida oila a’zolari tomonidan o‘qib …

4 / 9

atish tavsiya qilinadi; -sinf, maktab va oila kutubxonalaridan olinib, hikoya qilib berishga tayyorlab kelingan badiiy matnlar muhokama qilinadi. bu qismga ham 7-8 daqiqa belgilash mumkin; -yangi badiiy adabiyot bilan tanishtiriladi (2; 101-b), bunga 3 daqiqa vaqt sarflanishi ko‘zda tutiladi; -xulosalash, ballash va uyga vazifa berish (2 daqiqa). 1-sinf sto‘m ning o‘ziga xos xususiyatlaridan yana biri shundaki, bu mashg‘ulotlar savod o‘rgatish davri o‘qishga o‘rgatish darslarining ikkinchi yarmida o‘tkaziladi, ya’ni bu mashg‘ulotga to‘liq bir soat ajratilmaydi. buning uchun, o‘qituvchi bir soat dars davomida ikkita tadbir, ya’ni “alifbe” darsligi bo‘yicha “o‘qishga o‘rgatish” darsini (25 daqiqa) hamda “sinfdan tashqari o‘qish mashg‘ulotini” (20 daqiqa) tashkil etishi talab etiladi. demak, ikkita ishlanma (konspekt) tuziladi. boshlang‘ich ta’limning 1-sinfida jami 33 marta 20 daqiqali sto‘m tashkil etiladi. buni to‘liq dars soatiga aylantirsak, 14,6 soatni tashkil qiladi. 2-, 3-, 4- sinflarda sto‘m ga bir xil – 17 soatdan vaqt dastur bo‘yicha ajratilgan. agarda, bir o‘quv yilimizda bu sinflarda 34 …

5 / 9

tasi ortib qoladi yoki bir bo‘limning ichida 2 ta sto‘m belgilashga to‘g‘ri keladi. bu esa ta’limdagi, bizning misolda, “o‘qish” fanidagi uzviylikni ta’minlashga xalaqit beradi. ayniqsa, sto‘m msti lardan keyin o‘tkaziladigan bo‘lsa, unda bu salbiy holat yanada kuchayadi (taqqoslang: 4; 35-62-b.). shuning uchun, sto‘m ni ikki haftada bir marta qat’iy jadval, reja asosida o‘tkazishni tavsiya qilamiz. 2-, 3-, 4-sinflarda sto‘m yuqorida 1- sinf uchun sanab o‘tilgan mashg‘ulot qismlaridan foydalangan holda tashkil etiladi. faqat, bu sinflarda sto‘m to‘liq 1soat olib borilishi bois, mashg‘ulotning har bir qismiga ajratilgan vaqt o‘zgaradi va quyidagicha belgilanishi mumkin: -“kitobim-oftobim” yoki “sirli xazina” nomli sto‘m ga mo‘ljallangan qo‘llanmalardan har bir mashg‘ulot uchun berilgan matnlarni tahlil qilishga 20 daqiqa; -sinf, maktab va oila kutubxonalaridan o‘qilgan badiiy adabiyotlar muhokamasiga 18 daqiqa; - yangi badiiy adabiyot bilan tanishtirish qismiga 5 daqiqa; - xulosalash, ballash va uyga vazifa berishga 2 daqiqa. sto‘m ning har bir qismi ta’limning eng yangi, noan’naviy usullaridan foydalanib …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sinfdan tashqari o‘qish mashg‘ulotlarini tashkil etish usullari"

sinfdan tashqari o‘qish mashg‘ulotlarini tashkil etish usullari reja 1.kirish: a) mashg‘ulotning maqsadi; b)sinfdan tashqari o‘qish mashg‘ulotlari (sto‘m) ning maqsad va vazifalari. 2.sto‘m ga qo‘yilgan dastur talablari. 3.sto‘m ni tashkil etish usullari. 4.sto‘m qo‘llanmalari va badiiy adabiyotlar tahlili. 5.sinf, maktab va oila kutubxonalaridan foydalanish. yurtboshimiz islom abdug‘aniyevich karimov boshlang‘ich sinflarda “bolaning dunyoqarashi, didi, salohiyati shakllanadi”(1; 7-b), deb juda to‘g‘ri fikr aytib o‘tganlar. o‘quvchining bu xususiyatlarining paydo bo‘lib, rivojlanishida sinfdan tashqari o‘qish mashg‘ulotlarining ahamiyati katta. “o‘qish” fani ikki qismga - ,,sinfda o‘qish” va ,,sinfdan tashqari o‘qish” ga bo‘linadi. boshlang‘ich sinflarda sto‘m ga o‘quvchilarni milliy istiq...

This file contains 9 pages in DOCX format (21.9 KB). To download "sinfdan tashqari o‘qish mashg‘ulotlarini tashkil etish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: sinfdan tashqari o‘qish mashg‘u… DOCX 9 pages Free download Telegram