o‘tkan kunlar romanida milliy va umuminsoniy qadriyatlarning badiiy talqini

DOCX 30 pages 55.3 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 55.3 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti filologiya va tarix fakulteti “o‘zbek va rus tili adabiyoti” kafedrasi “o‘zbek adabiyoti” fanidan kurs ishi mavzu: “o‘tkan kunlar romanida milliy va umuminsoniy qadriyatlarning badiiy talqini” 60111400-o‘zbek tili va adabiyoti urganch 2025 mundarija kirish……………………………………………………………………..2 i.bob “o‘tkan kunlar”romani haqida va romanning ma’naviy hayotda tutgan o‘rni. 1.1 asardagi tarixiy shaxs va tarixiy voqelik haqida…………………..5 1.2 “o‘tkan kunlar” romanining ma’no –mundarija doirasi…………....9 1.3 romanning milliylik va umuminsoniylik ruhi………………………15 1.4 asarning badiiy tarixiy,tarbiyaviy ahamiyati……………………….22 xulosa…………………………………………………………………….26 foydalangan adabiyotlar……………………………………………….27 kirish mavzuning dolzarbligi.o‘zbekistonning birinchi romanlaridan biri sifatida “o‘tkan kunlar” o‘zbek adabiyoti tarixida alohida o‘rin tutadi. abdulla qodiriy ushbu asar orqali milliy va umuminsoniy qadriyatlarni yuksak badiiylik bilan talqin etgan. roman o‘zbek xalqining tarixi, madaniyati va ichki dunyosini chuqurroq anglash uchun ulkan ahamiyatga ega. milliy qadriyatlar an’anaviy turmush tarzi va oilaviy munosabatlarda yoritilgan bo‘lsa, umuminsoniy qadriyatlar sevgi, sadoqat va adolat mavzularida ifodalangan. ushbu kurs ishida romandagi qadriyatlarning …

2 / 30

i, romandagi yovuzlik va adolatsizlikka qarshi kurashish motivlari umuminsoniy g‘oyalar bilan uyg‘unlashgan. “o‘tkan kunlar” milliy va umuminsoniy qadriyatlarning uyg‘un talqinini namoyon etadi. abdulla qodiriy milliy qadriyatlarni umuminsoniy g‘oyalar bilan uyg‘unlashtirib, o‘z davri uchun ham, bugungi kun uchun ham ahamiyatli bo‘lgan asarni yaratgan. otabekning halolligi va vatanparvarligi xalq qahramoni timsolini yaratadi.[footnoteref:1] [1: . a.qodiriy. o‘tkan kunlar. - t.:”navro‘z”, 2019. - 386 b.] abdulla qodiriyning “o‘tkan kunlar” romani ham tarixiy roman hisoblanib, o‘zbek tilida yozilgan birinchi roman bo‘lib, joriy yilda uning dastlabki boblari yozila boshlanganligiga 100 yil to‘ladi. asarda otabek va kumush muhabbati xix asr o‘rtalarida mamlakatimizda yuz bergan ijtimoiy-siyosiy voqealar fonida ko‘rsatib berilgan. ayni paytga qadar asar rus, nemis, turk, tojik, qozoq, turkman va boshqa ko‘pgina tillarga tarjima qilingan. bir necha yillardan beri asarning o‘zbek tilidan ingliz tiliga tarjimasi bilan i.to‘xtasinov va uning jamoasi shug’ullanib kelmoqda. asarning rus tilidan tarjimasi angliyalik tarjimon va adabiyotshunos kerol ermakova tomonidan ingliz tiliga o‘girilgan. bundan …

3 / 30

hr etish jarayoni o‘zbekistonning aqshdagi elchixonasi, yurtdoshlarimiz va o‘zbekistonlik mutaxassislarning faol ko‘magi bilan sezilarli darajada tezlashdi. kitobning tarjimasi 660 betni tashkil qilgan. nashr abdulla qodiriy tomonidan “o‘tkan kunlar”da ishlatilgan turli atama va frazeologizmlar bo‘yicha 400 dan ortiq izoh, o‘zbek xalqining xix asr birinchi yarmidagi madaniyati, an’analari, urf-odatlari va hayotining o‘ziga xos xususiyatlari haqidagi sharhlarni ham o‘z ichiga oladi. tarjimon fikricha, a.qodiriy o‘z asarini o‘sha davrda ushbu tarixiy roman qahramonlari kabi hayotiy qiyinchiliklarni boshdan kechirayotgan o‘quvchilar uchun bitgan. “yozuvchi o‘tmish saboqlarini 1917 yilgi voqealardan keyin keskin siyosiy davrni boshdan kechirayotgan zamondoshlariga ogohlantirish sifatida taqdim etgan. kitobda ko‘tarilgan mavzular jamiyatning bugungi muammolariga ham tegishli, o‘zbekistondagi dolzarb masalalarni hal qilishda fuqarolik jamiyati institutlarini faol bo‘lishga chaqiradi”, -deydi m.riz. shuni ta’kidlash joizki, adabiy asarlar ayniqsa romanlarni tarjima qilishning o‘ziga xos xususiyati shundan iboratki, ular boshqa adabiy asarlardan farq qilgan holda asl nusxasining o‘rnini bosolmaydi va asar matni to‘liqligicha tarjima qilinmaydi. romanning kerol ermakova (“days …

4 / 30

. roman 1920-yillar boshida yozilgan boʻlib, 1922-yil ilk bor „inqilob“ jurnalida chop etilgan va 1926-yilda alohida kitob holida nashr etilgan. roman xix asr voqealarini oʻz ichiga olgan. murakkab tarixiy hodisalar romanning bosh qahramonlari otabek va kumushbibining fojiaviy sevgi qissasi atrofida ifodalangan. voqealar rivoji mahalliy hukmdorlarning hokimiyat uchun qonli kurashlari muhitida kechadi. boshqa yirik epik asarlardagi kabi „oʻtkan kunlar“da ham hikoyanavislikning koʻp planliligi, ikkilamchi sujetlar mavjudligi, ketma-ket avj oluvchi va fojiali yakun topuvchi voqealar mavjud.ilgʻor fikrlarni olgʻa suruvchi otabek obrazi romanning gʻoyaviy va kompozitsion markazi hisoblanadi. u savdodagi eskirgan iqtisodiy munosabatlarga qarshi chiqib, oila va turmush muammolariga yangi qarashga amal qiladi. adabiyotshunoslar abdulla qodiriy oʻz qahramoni nomidan oʻzining shaxsiy oʻy-fikrlarini soʻzlagan, deb bilishadi. yozuvchi bir vaqtning oʻzida oʻzbek ayolining taqdirini ham kuzatib boradi. ayrim anʼanalar, jumladan, koʻpxotinlik, kumush va zaynabning oʻrtasida oʻlimga olib boruvchi xusumatga sabab boʻladi. yozuvchi goʻzal, otabekka boʻlgan sevgi bilan ayrim qiyinchiliklarni yengib oʻtuvchi kumush obrazini yaratadi. biroq …

5 / 30

t qoldirgan va ilhom bagʻishlagan. shundan keyin menda turkman xalqining oʻtmishi haqida roman yozish ishtiyoqi tugʻildi. katta niyat bilan „qismat“ romanim ustida ish boshladim. „oʻtkan kunlar“ romani xalq tomonidan yaxshi kutib olingan biroq shoʻro hukumati ideologlari, kommunistik partiyaga moyil kishilar, shoʻroviy adabiy tanqidchilar tomonidan qattiq qoralangan. tanqidlarning asosini asarning markscha-lenincha gʻoyalarga qarshi ekanligi, asarda burjua sinfiy kurashi, boylar tomonidan kambagʻallarni kamsitish sahnalari koʻrsatilmaganligi, oʻzbekning oʻtmishi bezab koʻrsatilganligi va bu bezaklar sovetlar qoralayotgan inqilobgacha boʻlgan davrni odamlar koʻziga juda chiroyli qilib koʻrsatishi kabi iddaolar tashkil etadi.1928-yilda rus tanqidchisi mixail sheverdin „oʻtkan kunlar“ asari haqidagi tanqidiy maqolasiga xulosa oʻrnida shunday yozadi: romanni rus tilida chop etish kerakmi? – bizningcha, kerak. masala – qanday chop etishda. uni ekzotik tipdagi qiziqarli asar sifatida chop etishga qarshi kurashmoq kerak. u bizga oʻzbeklarning turmushi, qiziqishlari va oʻsib kelayotgan oʻzbek adabiyoti bilan tanishish vositasi sifatida kerak. lekin bu nashrni oʻzbek tilidagi qayta nashr kabi biroz boshqacharoq tarzda …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘tkan kunlar romanida milliy va umuminsoniy qadriyatlarning badiiy talqini"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti filologiya va tarix fakulteti “o‘zbek va rus tili adabiyoti” kafedrasi “o‘zbek adabiyoti” fanidan kurs ishi mavzu: “o‘tkan kunlar romanida milliy va umuminsoniy qadriyatlarning badiiy talqini” 60111400-o‘zbek tili va adabiyoti urganch 2025 mundarija kirish……………………………………………………………………..2 i.bob “o‘tkan kunlar”romani haqida va romanning ma’naviy hayotda tutgan o‘rni. 1.1 asardagi tarixiy shaxs va tarixiy voqelik haqida…………………..5 1.2 “o‘tkan kunlar” romanining ma’no –mundarija doirasi…………....9 1.3 romanning milliylik va umuminsoniylik ruhi………………………15 1.4 asarning badiiy tarixiy,tarbiyaviy ahamiyati……………………….22 xulosa…………………………………………………………………….26 foydalangan adabiyotlar……………………………………………….27 k...

This file contains 30 pages in DOCX format (55.3 KB). To download "o‘tkan kunlar romanida milliy va umuminsoniy qadriyatlarning badiiy talqini", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘tkan kunlar romanida milliy v… DOCX 30 pages Free download Telegram