hazm sistemasi (systema gigestorium)

DOCX 224.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1538821276_72662.docx hazm sistemasi (systema gigestorium) reja: 1. hazm yullari devori tuzilishi 2. hazm qilish sistemasining oldingi bulagi 3. og’iz bushlig’i hazm sistemasi (systema gigestorium) hazm sistemasiga kiruvchi a’zolar oziqa moddalarni mexanik va ximiyaviy yo’l bilan parchalash va parchalangan moddalarni qon va limfa tomirlariga o’tkazib bvrish kabi muhim vazifalarni bajaradi. bulardan tashqari, hazm yo’llari bo’ylab joylashgan ko’pgina hujayralar hisobiga endokrin vazifalarni ham bajaradi. hazm sistemasi og’iz bo’shlig’idan boshlanib, hazm yo’llari va bezlardan tashkil topgan. bezlar hazm yo’llariga o’z suyuqlikla-rini chiqarib, oziq moddalarni ximiyaviy jihatdan parchalashda ishtirok etadi. hazm yo’llari uzunligi 8-10 m bo’lib, umumiy tuzilishga ega bo’lsada, ayrim bo’limlari o’ziga xos tuzilgan. morfologik jihatdan esa hazm yo’llari turli bo’limlarga: ol-dingi, o’rta va orqa bo’limlarga bo’linadi. oldingi bo’limda og’iz bo’shlig’i, yutqin va qizilo’ngach kiradi. oldingi bo’limda oziq modda asosan mexanik maydalanadi. urta bo’limga me’da, ingich-ka va yo’g’on ichak, jigar va me’da osti bezi kiradi. xazm siste-masining bu bo’limida oziq moddalarning ximiyaviy parchalanishi …

i va orqa qismi teri ekto-dermasiga tegib turadi. ektodermaning ichak nayiga tutashgan oldingi qismidan yutqin va orqa qismidan esa kloakal membranalar hosil bo’ladi. entoderma mezodermaning vistceral varag’i bilan uzviy bog’langan bo’lib, uni splanxnoplevra deb ataladi. bu varaqlar orasiga mezenxima o’sib kiradi. entodermadan ichak epiteliysi va uning bezlari rivojlanadi, mezenximadan biriktiruvchi to’qima, qon tomirlar va mushak qavatlari, mezodermaning ichki varag’idan esa ichak yo’lining seroz pardasi rivojlanadi. uchinchi haf-taning ohiriga kelib og’izning yutqin membranasi ochiladi va shu bilan oldingi ichak tashqi muhit bilan aloqada bo’ladi. key-inchalik orqa ichakdagi kloakal membrana ham ochilib, ichak kloakal bo’shlig’i bilan bog’lanadi. shu davrdan boshlab ichak nayi 3 qismga bo’linadi: 1. bosh ichak - undan yutqin va qizilo’ngachning yuqori qismi rivojlanadi. 2. tana ichagi (o’rta ichak) 3 ga bo’linadi: a) oldingi bo’lak -undan qizilo’ngachning qolgan qismi takomillashadi; b) o’rta bo’lak - bundan me’da, ingichka ichak va uning hosilasi bo’lmish jigar, me’da osti bezi rivojlanadi; v) orqa bo’lak …

to’qimadan tuzilgan. bu erda qon va limfatik tomirlar, limfoid to’qima, nerv chigallari va bezlar joylashadi. mushak plastinkasi xususiy qatlam va shilliq osti qavati orasida yota-di. mushak plastinkasi 2-3 qavatdan iborat silliq mushak hu-jayralaridan tuzilgan. shilliq osti parbasi siyrak tolali shakllanmagan birikti-ruvchi to’qimadan iborat. bu qavat ichakning harakatchanligipi ta’minlab, ichak yuzasining shaklini belgilaydi. shilliq osti pardasida meysner nerv chigali ham yotadi. qizilo’ngach va o’n ikki barmoq ichakda shilliq osti pardada xususiy bezlar yotadi. mushak parda. ichak nayining oldingi va orqa qismi mushak parda ko’ndalang-targ’il, o’rta bo’lagida silliq mushaklardan iborat. mushak pardada ichki - tcirkulyar, tashqi - bo’ylama yotgan mushaklar bo’lib, ular orasidagi biriktiruvchi to’qimada auer-bax nerv chigallar, qon va limfa tomirlar joylashadi. tashqi-seroz yoki adventitcial parda. me’da-ichak nayining asosiy qismi mana shu seroz parda - qorin pardaning vistceral varag’i bilan o’ralgan. seroz pardaning asosi qon tomirlar va nerv tolalari tutgan siyrak tolali shakllanmagan biriktiruvchi to’qimadan iborat bo’lib, tashqaridan - bir qavatli …

ng limfoepitelial halqasi yotadi. ular organizmni himoya qiluvchi murtaklardan iborat. og’iz bushlig’i og’iz bo’shlig’ining takomillashishi juda murakkab bo’lib, bu jarayonda uchala embrion varag’ining hujayralari qatnashadi. oldingi ichakning teri ektodermasiga tutashgan erida og’iz chu-qurchasi hosil bo’ladi. og’iz chuqurchasi 5 ta bolish bilan chegara-lanadi: frontal qismi, ikkita yuqori jag’ va ikkita pastki jag’ qismidan iborat. yuqori va pastki jag’ bolishlari rivojlanish jarayonida o’zaro qo’shiladi va jag’larni hosil qiladi. yuqori jag’ bolishlari yuzasida tanglay o’simtalari hosil bo’ladi, bu o’z navbatida og’iz va burun bo’shlig’ini ajratadi. birlamchi og’iz bo’shlig’i epiteliysi mezenximaga botib kirib plastinka hosil qiladi. buning natijasida og’iz bo’shlig’ining old teshigi hosil bo’lishiga sabab bo’ladi. og’iz bo’shlig’ining shilliq iardasi o’ziga xos xususiyatga ega. shilliq parda ko’p qavatli yassi epiteliy bilan qoplangan. shilliq pardaning muskul qatlami esa kam rivojlangan yoki butun-lay bo’lmaydi. og’iz bo’shlig’i epiteliysi tomirlarga va hujayra elementlariga boy bo’lgan biriktiruvchi to’qimadan iborat xusu-siy qavatning ustida yotadi. epiteliy hujayralari doimo tushib, almashinib turadi …

zmasi turli moddalarga, jumladan, mukopolisaxarid va rnq ga boy. tcilindrsimon hujayralar bo’linish xususiyatiga ega va shu qavat hisobiga yuqoridagi hujayralar tiklanib turadi. 2. tikansimon hujayralar qavati. bu hujayralar yon o’simta-lari bilan bir-biriga tutashib, desmosomalar orqali bog’langan-dir. bu qavat hujayralari ham bazal qavat kabi bo’linish xusu-siyatiga ega bo’lib, o’zidan keyingi qavat epiteliy hujayralarni tiklab turadi. 3. yuza qavat 2-4 qatlam yassi hujayralardan iborat. eng yuza hujayralarida yadrolar bo’lmasligi mumkin. lab. labda 3 qism - teri (pars cutanea), oraliq (pars intefmedia) va shilliq (pars mucosa) qismlar tafovut etiladi. lab o’zida ko’ndalang-targ’il mushak tutadi. labning teri qismi. xuddi teri kabi tuzilishga ega bo’lib, ko’p qavatli yassi muguzlanuvchi epiteliy bilan qoplangan (182-rasm, a). bu qismda ter va yog’ bezlari, sochlar bo’ladi. labning oraliq (pushti) qismi o’z navbatida ikki: tash-qi silliq va ichki so’rg’ichli zonadan iborat (182-rasm, a). tashqi zona epiteliysida muguz qavat bo’lsa-da, u tiniq va o’ta yupqadir. epiteliy osti so’rg’ichlari unchalik bo’ychan bo’lmaydi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "hazm sistemasi (systema gigestorium)"

1538821276_72662.docx hazm sistemasi (systema gigestorium) reja: 1. hazm yullari devori tuzilishi 2. hazm qilish sistemasining oldingi bulagi 3. og’iz bushlig’i hazm sistemasi (systema gigestorium) hazm sistemasiga kiruvchi a’zolar oziqa moddalarni mexanik va ximiyaviy yo’l bilan parchalash va parchalangan moddalarni qon va limfa tomirlariga o’tkazib bvrish kabi muhim vazifalarni bajaradi. bulardan tashqari, hazm yo’llari bo’ylab joylashgan ko’pgina hujayralar hisobiga endokrin vazifalarni ham bajaradi. hazm sistemasi og’iz bo’shlig’idan boshlanib, hazm yo’llari va bezlardan tashkil topgan. bezlar hazm yo’llariga o’z suyuqlikla-rini chiqarib, oziq moddalarni ximiyaviy jihatdan parchalashda ishtirok etadi. hazm yo’llari uzunligi 8-10 m bo’lib, umumiy tuzilishga ega bo’lsada, ayrim bo’limlar...

DOCX format, 224.9 KB. To download "hazm sistemasi (systema gigestorium)", click the Telegram button on the left.

Tags: hazm sistemasi (systema gigesto… DOCX Free download Telegram