ovqat hazm qilish o‘rganlarining tuzilishi va ularning shakllanishi

PPT 36 pages 13.7 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 13.7 MB

File type PPT

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

6-mavzu: оvqаt хаzm qilish оrgаnlаrining yoshgа хоs хususiyatlаri. 2-mavzu: ovqat hazm qilish оrgаnlаrining tuzilishi va ularning shakllanishi reja: 1. og’iz va unda joylashgan a’zolarining tuzilishi. 2. qizilo’ngachning tuzilishi. 3. oshqozonning tuzilishi. 4. ingichka ichak va yo’g’on ichakning tuzilishi. 5. jigar va oshqozon osti bezining tuzilishi. splanxnologiya-ichki a’zolar haqidagi bo’lim ichki a’zolar deb, odam organizmining ko’krak, qorin, chanoq bo’shliqlarida joylashgan a’zolarga aytiladi. bu bo’shliqlarda ovqat hazm qilish a’zolari, nafas tizimi a’zolari, siydik chiqarish va jinsiy a’zolar joylashgan. ichki a’zolar bo’shliqlarda joylashsa ham, tashqi muhit bilan o’z aloqasini saqlab qoladi. ichki a’zolarni tuzilishiga ko’ra naysimon va parenximatoz a’zolarga bolish mumkin. parenximatoz a’zolar o’z vazifasini bajaradigan maxsus to’qimalardan hosil bo’ladi. parenximatoz a’zolar guruhiga jigar, oshqozon osti bezi, o’pka va buyrak kiradi. naysimon a’zolar turli hajmdagi bo’shliqlardan tashkil topgan bolib, ularning devori 4 qavat bo’ladi. ko’krak, qorin va chanoq bo’shlig’ining ichki yuzasi va shu bo’shliqlardagi a’zolarning tashqi yuzasi seroz pardalar- tunica serosa bilan qoplangan. …

2 / 36

shganligidan og’iz bo’shlig’i sohasidan to’g’ri ichak tarafiga harakatlanadi. ko’pgina hazm qilish a’zolarining devori to’rt qavatdan tashkil topadi: 1) ichki - shilliq qavat; 2) shilliq osti qavati; 3) mushak qavati; 4) tashqi - seroz parda qavati. a’zo devoridagi har bir qavat hosilaning qalinligi, shu a’zoning vazifasiga bog’liq bo’ladi. ba’zi a’zoda mushak qavati yaxshi taraqqiy etgan bo’lsa (me’da), boshqa a’zolarda shilliq qavat rivojlangan (ingichka ichak) bo’ladi. og’iz bo’shlig’i. og’iz bo’shlig’i (cavum oris) ovqat hazm qilish kanalining boshlang’ich qismidir. u og’iz teshigidan boshlanadi. og’iz teshigi esa pastki va yuqori lab bilan o’ralgan bo’ladi. lablar muskul-teri tuzilmasidan iborat bo’lib, tashqi tomondan teri, ichki tomondan shilliq parda bilan o’ralgan. teri ostida kapillyar qon tomirlari ko’rinib turadi. shuning uchun ham lablar pushti rangda bo’ladi. labning bu qismida tuk, shilimshiq bezlar bo’lmay, kam miqdorda er bezlari bor. lunjlarning ichki sathi bilan tishlar o’rtasida yoysimon, torgina og’iz dahlizi bor. og’iz bo’shlig’i yuqoridan qattiq va yumshoq tanglay, pastdan jag’-til …

3 / 36

kuli pastki jag’ning iyak do’ngchasidan boshlanib, tilda tugaydi. u qisqarganda tilni pastga va oldinga tortadi. tilning ustki qismidagi shilimshiq qavatda to’rt xil kichik so’rg’ich joylashgan. uning tanasi bilan oldingi tomonida ipsimon so’rg’ichlar, ularning orasida qo’zi-qorinsimon so’rg’ichlar joylashgan. til ildiziga yaqinroqda, uning chetlarida bargsimon, o’rtasida novsimon so’rg’ichlar joylashgan. bu so’rg’ichlarda tam bilish reseptorlari joylashgan. tilning uchki qismi shirinni, ikki yoni nordon va sho’rni, orqa qismi ko’proq achchiqni sezadi. tilning tagidagi shilimshiq qavatda so’rg’ichlar bo’lmaydi. u erda limfa pufaklari joylashgan. til tagida shilimshiq pardadan tuzilgan til tutqichi bo’lib, u tilni pastga tortib turadi. til tutqichi asosining ikki yonida jag’ osti va til osti so’lak bezlarining yo’li ochiladi. oshqozon (me’da) me’da (gaster) ovqat hazm qilish organlarining eng keng qismi bo’lib, chap tomonda qovurg’alar ostida, diafragmaning tagida, 1/4 qismi ungda yotadi. me’daning shakli ovqat bilan to’lishiga qarab, shoxsimon, noksimon bo’ladi yoki retorta kolbasiga o’xshaydi. uning hajmi ham ovqat bilan to’lishiga qarab o’zgarib turadi. katta …

4 / 36

hda) davom etadi va qonga so’riladigan holdagi eritma hosil qiladi. ichaklar bir necha xil: ingichka ichak, yo’g’on ichak, ko’richak, o’nikki barmoq ichak va xakozo bo’ladi. eng uzuni ingichka ichak bo’lib, uzunligi 5-6 m ga etadi. yo’g’on ichak 1,3-1,5 m uzunlikda bo’ladi. i n g i ch k a i cha k ingichka ichak (intestinu tenue) 3 qismga: o’nikki barmoq ichak (25 sm), och ichak (taxminan 2,5-3 m) va yonbosh ichak (3-3,5 m) ga bo’linadn. ingichka ichakning diametri 2,5-3 sm bo’ladn. o’nikki barmoq, ichak (duodenum) eng kalta qism bo’lib, taqa shaklida, u qorin bo’shlig’ining orqa kismida joylashgan, oldingi qorin pardasi bilan o’ralgan bo’ladi. o’nikki barmoq ichakning i bel umurtqasi oldida joylashgan yuqori ko’ndalang qismi, iii bel umurtqasmi oldida tushuvchi qismi va pastki ko’ndalang qismi ajratiladi. o’nikki barmoq ichak ovqat hazm qilish kanalining eng muhim qismidir. bu ichakka oshqozon osti bezining shira yo’li, jigarning o’t yo’li ochiladi. y o’ g’ o n …

5 / 36

rab turadi. me’da osti bezining yo’li o’nikki barmoq ichakning orqa devoridagi umumiy o’t yo’li bilan birgalikda ochiladi. jigar jigar (herag) organizmdagi eng yirik bez bo’lib, vazni 1,5 kg ga etadi. u tuq qo’ng’ir rangli, zich hujayralardan tuzilgan. jigarning kattaligi o’ngdan chapga 20-22 sm, oldidan orqaga 30-36 sm bo’lib, katta qismi o’ng qovurg’alar tagida, kichik bo’lagigina qorin bo’shlig’ining chap qismida joylash¬gan. uning yuqori cheti o’ngda iv qovurg’aga tegib, chapda v qovurg’alar oralig’ida turadi. tashqi tomondan jigarni maxsus biriktiruvchi to’qima kapsulasi o’rab turadi. bu kapsulannng usti, orqa chetidan tashqari, qorin pardasi - diafragma bilan o’ralib turadi. jigar diafragmaga o’roq-simon bog’lag’ich, tosh bog’lag’ich bilan birikib turadn. o’roqsimon bog’lag’ich jigarni katta o’ng va kichik chap pallaga ajratadi. mustahkamlash uchun savollar: 1. planxnologiya nimani o’rganadi? 2. parenximatoz a’zolar qaysilar? 3. og’iz bo’shlig’ini tuzilishini tushuntiring? 4. sut tishlari va doimiy tishlar tuzilishini taqqoslang? 5. me’daning tuzilishini tushuntiring. 6. ingichka ichaklarning tuzilishi va funksiyasini tushuntiring

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ovqat hazm qilish o‘rganlarining tuzilishi va ularning shakllanishi"

6-mavzu: оvqаt хаzm qilish оrgаnlаrining yoshgа хоs хususiyatlаri. 2-mavzu: ovqat hazm qilish оrgаnlаrining tuzilishi va ularning shakllanishi reja: 1. og’iz va unda joylashgan a’zolarining tuzilishi. 2. qizilo’ngachning tuzilishi. 3. oshqozonning tuzilishi. 4. ingichka ichak va yo’g’on ichakning tuzilishi. 5. jigar va oshqozon osti bezining tuzilishi. splanxnologiya-ichki a’zolar haqidagi bo’lim ichki a’zolar deb, odam organizmining ko’krak, qorin, chanoq bo’shliqlarida joylashgan a’zolarga aytiladi. bu bo’shliqlarda ovqat hazm qilish a’zolari, nafas tizimi a’zolari, siydik chiqarish va jinsiy a’zolar joylashgan. ichki a’zolar bo’shliqlarda joylashsa ham, tashqi muhit bilan o’z aloqasini saqlab qoladi. ichki a’zolarni tuzilishiga ko’ra naysimon va parenximatoz a’zolarga bolish mumkin. par...

This file contains 36 pages in PPT format (13.7 MB). To download "ovqat hazm qilish o‘rganlarining tuzilishi va ularning shakllanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ovqat hazm qilish o‘rganlarinin… PPT 36 pages Free download Telegram