темир йўл транспортининг қисқача ривожланиш тарихи. ўзбекистонда темир йўл транспортининг ривожланиш ҳолати ва истиқболлари

DOC 1.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404814079_54713.doc темир йўл транспортининг қисқача ривожланиш тарихи. ўзбекистонда темир йўл транспортининг ривожланиш ҳолати ва истиқболлари режа: 1. темир йўл транспортининг пайдо бўлиши ва ривожланиш тарихи 2. россияда темир йўл транспортининг ривожланиш тарихи илк бор темир йўл сифатида металлургия заводи цехларида ва конларда ички технологик ташишлар учун изли йўллар қўлланган. ёғоч изли йўллар орқали арқон ва сув чархпалаги ёрдамида руда ортилган аравачалар (вагонетка) ҳаракатланган. кейинчалик ёғоч изларнинг устини темир ленталар билан қоплаб, ҳаракатни енгиллаштиришга эришилган. xviii аср охирида биринчи чўян изли йўллар пайдо бўлган ва аравачалар отли улов ёрдамида ҳаракатланган. аммо, улар саноатда ишлаб чиқаришнинг машиналаштирилиши давридаги талабларни қондира олмаган. россиялик ихтирочи п.п.ползунов ва инглиз ихтирочиси д.уатт томонидан буғ машинасининг яратилиши механиқ куч билан тортиш имконини берди. 1803-йилда инглиз ихтирочиси р. тревитик томонидан биринчи транспорт машинаси- паровоз яратилиб изли йўл бўйлаб буғ машинаси ёрдамида ҳаракатлантирилди (расм 2.1). аввалига ҳаракат буғ машинасидан ғилдиракларга тишли узатиш орқали берилди. расм 1. биринчи паровоз 1814-йилда …
2
темир йўлни қуриб, 1834-йил августида ишга туширдилар (расм 1.2). иккинчи паровоз 1835-йилда қурилиб, темир йўлларнинг узунлиги 3,5 километрга етказилди ва унда юклардан ташқари йўловчилар ҳам ташила бошланди. аммо черепановларнинг бу ихтироларига уларнинг тириклик чоғларида эътибор қилинмади. расм 2. паровоз фақат, 1834-йилда россияга келиб темир йўл қурилишини асослаб берган вена университетининг профессори ф.а.герстнернинг таклифи билан умумфойдаланиш учун россияда биринчи темир йўл с.петербургдан царское селогача 27 км узунликда қурилди. унда 42 та катта бўлмаган ёғоч кўприклар, беш станция қуриб битказилди ва 1837-йилнинг 11-ноябрида фойдаланиш учун расмий равишда ишга туширилди. царское село темир йўли россия учун темир йўлларнинг қанчалик катта аҳамиятга эга эканлигини исботлади. шундан кейинги даврда петербург ва москва шаҳарлари орасида 651 км узунликда бўлган икки йўллик мураккаб инженерлик ечимларига эга бўлган магистрал темир йўл қурилиб, 1851-йил 1-ноябрда расмий равишда ишга туширилди. бу йўлда 34 станция ва 184 кўприк қурилди. темир йўлнинг кенглиги 1524 мм қилиб белгиланди. биринчи поезд йўловчи поезди бўлиб, …
3
тидан бошланган. 1880-йил ахал-текин экспедициясидан сўнг каспий денгизидан қизил арватгача темир йўл қурилди. вазиятга кўра уни чоржўй ва самарқандгача давом эттириш шарт эди. расм 3. ўзбекистон темир йўллари ривожланиши тарихи ҳаритаси ўрта осиёда узунлиги 217 чақиримни ташкил этадиган биринчи темир йўл 10 ойда қуриб битказилди. 1881-йил 20-сентябрда михайлов қўлтиғидан қизил арватгача бўлган пўлат излар устидан поездлар қатнай бошлади. кейинчалик қизил арватдан самарқандгача темир йўл давом эттирилди, ҳамда иккинчи каспийорти темир йўл баталони ташкил этилди. 1895-йил май ойида муҳандис а.и.урусатьев бошчилигида темир йўлларни самарқанддан тошкент ва андижонгача давом эттиришга киришилиб, бу иш 4 йилдан сўнг ниҳоясига етказилди ва темир йўл узунлиги 2368 чақиримга етди. йўлнинг 1748 чақирими красноводск - тошкент йўналишига, 294 чақирими мурғоб, 306 чақирими андижон тармоғига, 12 чақирими когон – бухоро ва 8 чақирими горчаково (марғилон) – скобелев (фарғона) участкаларига тўғри келди. шунингдек, темир йўлларда 99 бекат, 96 кўприк, нефт ва сув таъминоти иншоотлари, кўплаб турар жойлар, устахоналар, билим …
4
сусий тадбиркорлар ва турли хил акционерлик жамиятлари ҳам фаол қатнаша бошладилар. 4. ўзбекистонда темир йўлларнинг ривожланиши, ҳозирги ҳолати ва истиқболлари чор россияси ва советлар даврида ўтган қарийб 130 йил давомида ўлкамиз бойликлари узлуксиз ташиб кетилган. «шу давр ичида халқимиз бошига не-не кулфатлар, балою-офатлар ёғилмади» дейилади юртбошимиз и.а.каримовнинг «тарихий хотирасиз келажак йўқ» асарида. темир йўл транспорти эндиликда мамлакатимиз иқтисодиёти учун фаолият кўрсатмоқда. ўз навбатида, давлатимиз ва ҳукуматимиз ҳам бу тармоққа катта эътибор қаратмоқда. саноқли йиллар ичида бир неча километрларда янги йўллар қурилиб, қудратли корхоналар бунёд этилди. расм 4 тошкент вокзалининг дастлабки кўриниши расм 5. тошкент вокзалининг ҳозирги кўриниши мустақилликка эришганимиздан кейин республикамизда катта ўзгаришлар бўлиб ўтмоқда, шу жумладан, темир йўл соҳасида ҳам. булардан бири учқудуқ-мискен-султонузақ темир йўл қурилишидир. янги темир йўл лойиҳаси 1993-йилиёқ тузилиб, кўплаб лойиҳалардан энг мақбули танлаб олиниб. ва 1996-йилдаёқ янги йўл қурилиши бошланган. бу темир йўл тўла ишга тушгандан сўнг қорақалпоғистон республикасига, хоразмга юк ташувчи ва йўловчи поездлари …
5
миқдордаги валюта ҳам тежалмоқда. расм 7 янги вагон таъмирлаш заводи расм 8 трасека транспорт йўлаги яна муҳим янгиликлардан бири трасека дастурининг лойиҳаланишидир. шунинг учун хх асрнинг 90-йиллари брюсселда ўтказилган ҳалқаро конферецияда транспорт йўлагини тузиш дастури қабул қилинди. транспорт йўлаги европадан, яъни /арбдан – шарққа қора денгизни кесиб ўтиб, сўнг кавказ ва каспий орқали марказий осиёга, ундан сўнг хитойга қадар давом этади ва бу дастур трасека номини олди. лойиҳа давлатлараро маҳсулот айрибошлаш ҳажмини ошириб давлат иқтисодини ривожлантиришга катта ҳисса қўшади. темир йўл транспортини истиқболли ривожлантириш дастурига мувофиқ устивор вазифалар қаторида қуйидагилар белгиланган: - янги темир йўл линияларини қуриш; - темир йўл участкаларини электрлаштириш; - мавжуд темир йўллар қувватини тиклаш; -ҳаракатдаги таркибларни таъмирлайдиган базаларни ривожлантириш; - вагон ва локомотивлар паркини замонавийлаштириш; - тезюрар транспорт коммуникацияларини ташкил этиш. трансафғон йўлагини барпо этишда янги /узор-бойсун-қумқўрғон темир йўл линиясининг қурилиши алоҳида аҳамиятга эга. учқудуқ 2-мискин, газўчоқ-мискин-қораўзак янги темир йўл линиясининг қуриб ишга туширилиши ўзбекистон темир …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "темир йўл транспортининг қисқача ривожланиш тарихи. ўзбекистонда темир йўл транспортининг ривожланиш ҳолати ва истиқболлари"

1404814079_54713.doc темир йўл транспортининг қисқача ривожланиш тарихи. ўзбекистонда темир йўл транспортининг ривожланиш ҳолати ва истиқболлари режа: 1. темир йўл транспортининг пайдо бўлиши ва ривожланиш тарихи 2. россияда темир йўл транспортининг ривожланиш тарихи илк бор темир йўл сифатида металлургия заводи цехларида ва конларда ички технологик ташишлар учун изли йўллар қўлланган. ёғоч изли йўллар орқали арқон ва сув чархпалаги ёрдамида руда ортилган аравачалар (вагонетка) ҳаракатланган. кейинчалик ёғоч изларнинг устини темир ленталар билан қоплаб, ҳаракатни енгиллаштиришга эришилган. xviii аср охирида биринчи чўян изли йўллар пайдо бўлган ва аравачалар отли улов ёрдамида ҳаракатланган. аммо, улар саноатда ишлаб чиқаришнинг машиналаштирилиши давридаги талабларни қондира олмаган. росси...

DOC format, 1.3 MB. To download "темир йўл транспортининг қисқача ривожланиш тарихи. ўзбекистонда темир йўл транспортининг ривожланиш ҳолати ва истиқболлари", click the Telegram button on the left.