темир йўл транспортининг пайдо бўлиши ва қисқача ривожланиш тарихи

DOCX 3 pages 213.4 KB Free download

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇
1 / 3
2-mavzu: темир йўл транспортининг пайдо бўлиши ва қисқача ривожланиш тарихи режа: 1. темир йўл транспортининг пайдо бўлиши ва қисқача ривожланиш тарихи 2. россияда темир йўл транспортининг ривожланиш тарихи 3. ўрта осиёга темир йўл транспортининг кириб келиши илк бор темир йўл сифатида металлургия заводи цехларида ва конларда ички технологик ташишлар учун изли йўллар қўлланган. ёғоч изли йўллар орқали арқон ва сув чархпалаги ёрдамида руда ортилган аравачалар (вагонетка) ҳаракатланган. кейинчалик ёғоч изларнинг устини темир ленталар билан қоплаб, ҳаракатни енгиллаштиришга эришилган. xviii аср охирида биринчи чўян изли йўллар пайдо бўлган ва аравачалар отли улов ёрдамида ҳаракатланган. аммо улар саноатда ишлаб чиқаришнинг машиналаштирилиш давридаги талабларини қондира олмаган. россиялик ихтирочи п.п. ползунов (1728-1766) ва инглиз ихтирочиси д. уатт (1736-1819) томонидан яратилган буғ машинаси, унинг механиқ кучини транспортда тортиш эхтиёжларига қўллаш имконини берди. 2.1-расм. биринчи паровоз 1803-йилда инглиз ихтирочиси р. тревитик томонидан биринчи транспорт машинаси паровоз яратилиб буғ машинаси ёрдамида изли йўл бўйлаб ҳаракатлантирилди (2.1-расм). аввалига …
2 / 3
ва биринчи темир йўлни 1834-йил августида нижний тагиль металлургия заводида қуриб ишга туширдилар. иккинчи паровоз 1835-йилда қурилиб, темир йўлларнинг узунлиги 3,5 километрга етказилди ва унда юклардан ташқари йўловчилар ҳам ташила бошланди. аммо черепановларнинг бу ихтироларига уларнинг тириклик чоғларида эътибор қилинмади. 2-расм. паровоз фақат, 1834-йилда умумфойдаланиш учун россияда биринчи темир йўл с.петербургдан царское селогача 27 км узунликда қурилиб битказилди. унда 42 та катта бўлмаган ёғоч кўприклар, беш станция қуриб битказилди ва 1837-йилнинг 11-ноябрида фойдаланиш учун расмий равишда ишга туширилди. царское село темир йўли россия учун темир йўлларнинг қанчалик катта аҳамиятга эга эканлигини исботлади. шундан кейинги даврда петербург ва москва шаҳарлари орасида 651 км узунликда мураккаб инженерлик ечимларига эга бўлган икки йўллик магистрал темир йўл қурилиб, 1851-йил 1-ноябрда расмий равишда ишга туширилди. бу йўлда 34 станция ва 184 кўприк қурилди. темир йўлнинг кенглиги 1524 мм қилиб белгиланди. биринчи поезд йўловчи поезди бўлиб, москвага 27 соат ичида етиб келди. кейинги темир йўллар қурилиши …
3 / 3
зил арватгача темир йўл қурилди. вазиятга кўра уни чоржўй ва самарқандгача давом эттириш шарт эди. 3-расм. ўзбекистонда темир йўлларнинг ривожланиш тарихи ҳаритаси ўрта осиёда узунлиги 217 чақиримни ташкил этадиган биринчи темир йўл 10 ойда қуриб битказилди. 1881-йил 20-сентябрда михайлов қўлтиғидан қизил арватгача бўлган пўлат излар устидан поездлар қатнай бошлади. кейинчалик қизил арватдан самарқандгача темир йўл давом эттирилди, ҳамда иккинчи каспийорти темир йўл баталони ташкил этилди. 1895-йил май ойида муҳандис а.и.урусатьев бошчилигида темир йўлларни самарқанддан тошкент ва андижонгача давом эттиришга киришилиб, темир йўл узунлиги 2368 чақиримга етди. йўлнинг 1748 чақирими красноводск - тошкент йўналишига, 294 чақирими мурғоб, 306 чақирими андижон тармоғига, 12 чақирими когон – бухоро ва 8 чақирими горчаково (марғилон) – скобелев (фарғона) участкаларига тўғри келди. темир йўлларда 99 бекат, 96 кўприк, кўплаб турар жойлар, устахоналар, билим юртлари бунёд этилди. йўлнинг поезд ўтказиш имконияти 1903 йилда бир кеча-кундузда 17 жуфтга етди. россия 1900-йил кузида оренбург – тошкент темир йўл қурилишини …

Want to read more?

Download all 3 pages for free via Telegram.

Download full file

About "темир йўл транспортининг пайдо бўлиши ва қисқача ривожланиш тарихи"

2-mavzu: темир йўл транспортининг пайдо бўлиши ва қисқача ривожланиш тарихи режа: 1. темир йўл транспортининг пайдо бўлиши ва қисқача ривожланиш тарихи 2. россияда темир йўл транспортининг ривожланиш тарихи 3. ўрта осиёга темир йўл транспортининг кириб келиши илк бор темир йўл сифатида металлургия заводи цехларида ва конларда ички технологик ташишлар учун изли йўллар қўлланган. ёғоч изли йўллар орқали арқон ва сув чархпалаги ёрдамида руда ортилган аравачалар (вагонетка) ҳаракатланган. кейинчалик ёғоч изларнинг устини темир ленталар билан қоплаб, ҳаракатни енгиллаштиришга эришилган. xviii аср охирида биринчи чўян изли йўллар пайдо бўлган ва аравачалар отли улов ёрдамида ҳаракатланган. аммо улар саноатда ишлаб чиқаришнинг машиналаштирилиш давридаги талабларини қондира олмаган. россиялик ихти...

This file contains 3 pages in DOCX format (213.4 KB). To download "темир йўл транспортининг пайдо бўлиши ва қисқача ривожланиш тарихи", click the Telegram button on the left.