миллий хунармандчилик сохалари хамда уларда ижодкорлик элементлари.doc

DOC 76.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403619036_46149.doc миллий хунармандчилик сохалари хамда уларда ижодкорлик элементлари режа: 1. миллий хунармандчилик тарихи уларни йуналишлари. 2. миллий хунармандчиликни ривожлантириш боскичлари ва тармоклари. i. ўзбек декоратив амалий санати кадим замонлардан бери мактовларга сазовор булиб келган ва узбек маданияти ривожланаетган тарихий шароитда унга алохида ахамият берилган. куп асрлар давомида узбек халки бу санъатнинг бой хамда ранг – баранг амалий – бадиий анъаналарни яратиб келган . амалий санъат – халкнинг турмуш санъатидир. унинг энг мухим белгиси бадий ижод билан моддий талабнинг чамбарчас богланганлигидир; бадият ва амалий заруриятнинг узаро узвий богликлиги уларнинг гоявий бадиий ва ижодий – амалий мохиятларининг бирлигини вужудга келтиради. амалий санъат асарларини шаклнинг максадга мувофиклиги хамда шакл ва таъсир бирлиги ажратиб туради. декоратив санъатнинг ижтимоий мохияти –унинг коллектив махоратининг махсули эканлигидадир, у насллардан наслларга мерос булиб утган ва узида бир катор катламларни мужассамлаштирганки,унинг кадимий намуналари узбек халкининг тарихан шакилланган маданияти белгиларини узида чукур акс эттиради. халқнинг декоратив амалий санъатига булган кизикишнинг …
2
нг кенг таркалганлиги бу кадимий санъатнинг мустахкам асосини ташкил этади. самрканд, бухоро, хива, шахрисабз ва бошка узбекистон шахарларининг оламга машхур едгорликлари урта аср рассомлари ва меъморлари, наккошлари ва хаттотлари, уймакорлари ва кулолларининг айрича юксак профессионал санъатидан далолат беради. ганчкорлик егоч уймакорлиги ва накш санъати узгарувчанлигача колиб, махаллий меъморлик конструкцияси ва деталари билан узвий богликликда бутун иншоотга мукаммаллик .узгача бир узига хослик багишлайди. ганчкорлик, ёғоч уймакорлиги, ганчга ва егочга уйиб гул тушуриш хар бири узича меъморчиликда безаш санъатининг мустакил тури булиб колади, уларнинг хар бири узига хос воситалар билан образли ифодалашга моликдирлар. ёғоч ўймакорлиги узбекистонда хилма - хил буюмларни ясашда, том тусинларидан тортиб, болалар туморини безаш гача ишлатилади. бу санъатнинг ривожланиши утмишда махаллий меъморчилик конструкциялари ва деталларнинг тузилишига боглик булган. ундаги устун-тусин бинонинг устини епиш системаси егоч материалларидан кенг фойдаланишни таказо килган. хiх-ххасрларнинг умумий анъанавий меъморчилиги хакида унинг мавжуд асл намуналарига караб бахо бериш мумкин,накш уйилган бино безашнинг бирдан – бир …
3
ҳамият берилган. кўп асрлар давомида ўзбек халқи бу санъ-атнинг бой ҳамда ранг-баранг амалий-бадиий анъаналарини яратиб келган. амалий санъат — халқнинг турмуш санъатидирг унинг энг муҳим белгиси бадиий ижод билан моддий талабнинг чамбарчас боғланганлигидадир; ба-диият ва амалий заруриятнинг ўзаро узвий боғлиқлиги уларнинг ғоявий-бадиий ва ижтимоий-амалий моҳиятларининг бирлигини вужудга келтиради. амалий санъат асарларини шаклнинг мақсадга мувофиқлиги ҳамда шакл ва тасвир бирлиги ажратиб туради. декоратив санъатнинг ижтимоий моҳияти — унинг коллектив маҳорати-нинг маҳсули эканлигидадир, у насллардан наслларга мерос бўлиб ўтган ва ўзида бир қатор қатламларни мужассамлаштирганки, унинг қадимий намуналари ўзбек халқининг тарихан шаклланган маданияти белгиларини ўзида чуқур акс эттиради. халқнинг декоратив-амалий санъатига бўлган қизиқишнинг тобора ортиб бораётганлиги унинг тарихий-маданий роли, достон ва музика, шеърият ва рақсда бўлгани каби халк, характерининг энг теран хусусиятлари, эстетик қарашлари, диди, дунёқараши ва талантини ўзида намоён қилиши билан белгиланади. халқнинг миллий анъаналари талантли усталарнинг кўплаб насллари томонидан авайлаб сақланиб, қайта жонлантирилиб ва ижодий ривожлантирилиб келинмоқда. уларнинг замон талаби …
4
нақш санъати ўзгарувчанлигича қолиб, маҳаллий меъморлик конструкцияси ва деталлари билан узвий боғлиқликда бутун иншоотга мукаммаллик, ўзгача бир ўзига хослик бағишлайди. ганчкорлик, ёғоч ўймакорлиги ва наққошлик санъатини безак хиллари асосининг бирлиги ва бошқа бир қатор тасвирий аломатлар бир-бирига яқинлаштиради. безаш санъати билан халқ архитектурасининг классик синтезини асосан ўймакорлик ҳамда наққошлик ташкил этади. шунга қарамай ганч ўймакорлиги, ёғоч ўймакорлиги, ганчга ва ёғочга ўйиб гул тушириш ҳар бири ўзича меъморчиликда безаш санъатининг мустақил тури бўлиб қолади, уларнинг ҳар бири ўзига хос воситалар билан образли ифодалашга моликдирлар. ёғоч ўймакорлиги ўзбекистонда хилма-хил буюмларни ясашда, том тўсинларидан тортиб, болалар туморини безашгача ишлатилади. бу санъатнинг ривожланиши ўтмишда маҳаллий меъморчилик конструкциялари ва деталларининг тузилишига боғлиқ бўлган. ундаги устун-тўсин бинонинг устини ёпиш системаси ёғоч материалларидан кенг фойдаланишни тақозо қилган. xix-xx асрларнинг умумий анъанавий меъморчилиги ҳақида унинг мавжуд асл намуналарига қараб баҳо бериш мумкин, нақш ўйилган бино безашнинг бирдан-бир элементи бўлиб хизмат қилган: эшик, дарча, дарвоза, том тўсинлари, ёпиқ шийпон …
5
кулолчилик асарларининг энг яхшилари ҳамиша ўта ноёб таъсирчанлиги ва пухталиги билан халқ ижодий даҳосининг асл хусусиятларини ифода этган. лаганлар, думалоқ пиёла ва косалар, гулдон ва кўзалар, хумлар энг катталаридан тортиб энг мўъжазигача ишлатишга қулай, шаклан эса нафис қилиб ясалган. қадим замонлардан бери омма орасида сопол идишларга талаб катта. уларнинг зўр маҳорат билан ясалганлиги, шаклининг гўзаллиги, безакларининг жозибадорлиги, дадил фантазиянинг уйғунлашганлиги, ранг ишлатишдаги меъёр ажратиб туради. ўзбекистонда бадиий кулолчилик халқ анъаналарига асосланган ҳолда ҳалигача яшаб, ижодий ривожланиб келмоқда. мискарлик буюмлари қадимдан маҳаллий аҳоли орасида машҳур бўлган. улар рўзғор асбоби бўлишдан ташқари, мискарнинг санъати туфайли шкаф ва токчаларга қўйилиб, турар жойларни безаш вазифасини ҳам ўтаган. қадим замонлардан буён давом этиб келаётган мискарлик санъатида ўзига хос шакл ҳамда амалий ва тасвирий усуллар билан ифодаланадиган маҳаллий услублар вужудга келган. мискарликда чуқур ўйиб ишланадиган нақшлар- кандакори, юзароғи — чизма деб аталади, ўйма нақшлардан ташқари ўзбек усталари томонидан тешма нақш усули— шабака ҳам ишлатилади. хива усталари …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "миллий хунармандчилик сохалари хамда уларда ижодкорлик элементлари.doc"

1403619036_46149.doc миллий хунармандчилик сохалари хамда уларда ижодкорлик элементлари режа: 1. миллий хунармандчилик тарихи уларни йуналишлари. 2. миллий хунармандчиликни ривожлантириш боскичлари ва тармоклари. i. ўзбек декоратив амалий санати кадим замонлардан бери мактовларга сазовор булиб келган ва узбек маданияти ривожланаетган тарихий шароитда унга алохида ахамият берилган. куп асрлар давомида узбек халки бу санъатнинг бой хамда ранг – баранг амалий – бадиий анъаналарни яратиб келган . амалий санъат – халкнинг турмуш санъатидир. унинг энг мухим белгиси бадий ижод билан моддий талабнинг чамбарчас богланганлигидир; бадият ва амалий заруриятнинг узаро узвий богликлиги уларнинг гоявий бадиий ва ижодий – амалий мохиятларининг бирлигини вужудга келтиради. амалий санъат асарларини шаклнинг...

DOC format, 76.0 KB. To download "миллий хунармандчилик сохалари хамда уларда ижодкорлик элементлари.doc", click the Telegram button on the left.