нутқнинг қисқали ва ихчамлиги

DOC 39,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (3 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1522724659_70627.doc нутқнинг қисқали ва ихчамлиги “чин сўз – мўътабар, яхши сўз – мухтасар”. қисқа жумлаларга катта мазмунни жо этиш. халқ мақоллари, маталлари, ҳикматли сўзлар, қўшиқ матнлари, қисқалик ва ихчамликнинг намунаси эканлиги. нутқ маданиятининг яна бир мезони ихчамлик ва қисқаликдир. чунки содда ва қисқа нутқ тингловчини зериктирмайди. айтилаётган воқеа ҳодисалар аниқ, тўғри, мантиқий, соф ва равон баён этилиши ҳам зарур. катта мазмунни қисқа жумлага жо этиш ҳам сўзловчидан улкан маҳорат талаб қилади. машҳур сўз заргарлари даражасига эришган шоиру адиблар шундай маҳорат соҳиблари бўлганлар. кишиларнинг ўзаро алоқа куроли бўлган тил анчагина қадимий тарихига эга бўлгани учун сўзловчиларнинг бу тилга муносабати ҳам кўҳна ҳодисалар жумласига киради. чунки тил кишиларга доимо ўзаро алоқа, муносабат, маданий – маънавий зарурият, жамоа бўлиб бирлашиш, курашиш қуроли бўлиб хизмат қилган. шу сабабли суҳбатдошлар (оилада, жамоада, расмий доираларда) нутқнинг бир – бири учун тушунарли бўлиши, керакли ўринларда эса нутқнинг ўткир, таъсирчан, мақсадга мувофиқ бўлиши объектив зарурият ҳисобланган. бунга эришиш …

нинг) бошланиши тилда (нутқда) кўринади, дейилган доно мазмунни ажойиб тарзда ифодалаган. нутқ одоби борасида қадимий туркий халқлар, жумладан ўзбеклар амал қилган асосий қонун – қоидалар, расм – русмлар ва жамоа нормалар қадимий туркий тил, эски ўзбек тилида ёзилган баъзи ёзма обидаларда яхши сақланиб қолган. масалан, “қобуснома” асарида, аҳмад югнакийнинг “ҳиббатул ҳақойиқ”, юсуф хос ҳожибнинг “кутадғу билик” асарларида буни ёрқин кўриш мумкин. ўзбек шоири алишер навоийнинг тил ва нутқ, нутқ одоби, нутқий маданият, нутқ санъати ҳақида айтган фикрларида қадимий туркий халқларнинг нутқ маданияти фикрларида қадимий туркий халқларнинг нутқ маданияти борасидаги бой ва ноёб мероси маҳорат билан умумлаштирилган. нутқ одобининг қайд қилинган маданий – ахлоқий талаб ва асослари нутқ нормалари сифатида қадимий даврлардан бери авлоддан – авлодга ўтиб келган. ушбу нутқий нормаларнинг сақланиши, ўзлаштирилиши ва яшаб келишида оилавий анъаналар, бир тил жамоаси доирасида амал қилинган анъанвий қоидалар, суҳбатдошлар (сўзловчи ва тингловчилар)нинг бирбирини ўзаро назорат қилиши, таълим тарбия , ўгит – насиҳат жараёни, …

луғатит турк, i том. – тошкент, 1960, 138 – бет. � самадов қ. алишер навоий нутқ маданияти ҳақида // 1962, №1, 19 – 22 –бетлар; умурқулов б. улуғ мутафаккир алишер навоий нутқ маданияти ҳақида // 1981, №2, 26-бет.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "нутқнинг қисқали ва ихчамлиги"

1522724659_70627.doc нутқнинг қисқали ва ихчамлиги “чин сўз – мўътабар, яхши сўз – мухтасар”. қисқа жумлаларга катта мазмунни жо этиш. халқ мақоллари, маталлари, ҳикматли сўзлар, қўшиқ матнлари, қисқалик ва ихчамликнинг намунаси эканлиги. нутқ маданиятининг яна бир мезони ихчамлик ва қисқаликдир. чунки содда ва қисқа нутқ тингловчини зериктирмайди. айтилаётган воқеа ҳодисалар аниқ, тўғри, мантиқий, соф ва равон баён этилиши ҳам зарур. катта мазмунни қисқа жумлага жо этиш ҳам сўзловчидан улкан маҳорат талаб қилади. машҳур сўз заргарлари даражасига эришган шоиру адиблар шундай маҳорат соҳиблари бўлганлар. кишиларнинг ўзаро алоқа куроли бўлган тил анчагина қадимий тарихига эга бўлгани учун сўзловчиларнинг бу тилга муносабати ҳам кўҳна ҳодисалар жумласига киради. чунки тил кишиларга доимо ўзар...

Формат DOC, 39,0 КБ. Чтобы скачать "нутқнинг қисқали ва ихчамлиги", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: нутқнинг қисқали ва ихчамлиги DOC Бесплатная загрузка Telegram