transkripsiya. fonetik va fonologik transkripsiya. transliteratsiya

DOC 63,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1503126159_69036.doc l ° s ú w h z o e ° e e ^ e t + è n g ù ú transkripsiya. fonetik va fonologik transkripsiya. transliteratsiya til ikki shaklga ega: og'zaki va yozma nutq shakli. tovushlar og'zaki nutqda, harflar esa yozma nutqda ishlatiladi. yozma nutq shakli ma'lum tilning alfaviti, grafika va orfografiyasidagi tartib va qoidalarni o'z ichiga oladi. og'zaki nutq shakli esa, maxsus belgilar yordamida yozib olinadi. ma'lum til yoki shevadagi tovushlar talaffuzini maxsus belgilar yordamida yozib olish transkripsiya deyiladi. transkripsiya til yoki shevaning talaffuzini ilmiy tadqiq qilishda va chet tillarning talaffuziga o'rgatishda katta ahamiyatga egadir. transkripsiya ma'lum tamoyil yordamida tuziladi. shu sababli bir tilda bir necha turli transkripsiya turlari ishlatiladi. masalan, ingliz tilida d. jounz taklif etgan keng shakldagi transkripsiya, uncha ko'p qo'llanilmaydigan tor transkripsiya shakli va boshqa turli transkripsiyalar ishlatiladi. transkripsiya asosan ikki turli bo'ladi: fonetik va fonologik. fonetik transkripsiya har bir tovush uchun maxsus belgi …

tidagi harflarni qisman o'zgartirish asosida tuzilgan. ba'zi tillarda yozuv alfavitidagi harflarni qisman o'zgartirishlar kiritish yordamida tuzilgan transkripsiya belgilari ham qo'llanadi. bunday transkripsiya sistemasi o'zbek, rus va boshqa tillarda ham ishlatiladi. yozuvdagi harflarni ba'zi tuzatishlar va o'zgartishlar asosida tuzilgan belgilar grafematik transkripsiya deb yuritiladi. xalqaro fonetik assotsiatsiya tomonidan taklif etilgan va tuzatishlar kiritilgan transkripsiya hozir ham qo'llanib kelmoqda. xalqaro fonetik assotsiatsiya taklif etgan transkripsiya xalqaro fonetik alfavit nomi bilan ataladi (jadvalga qarang). undagi tovushlarning ayrim xususiyatlarini ko'rsatuvchi belgilar diakritik belgilar deyiladi. bunday diakritik belgilar quyidagilardir: ~ – tovushning nazalizatsiya qilinish belgisi; ◦ – jarangsiz tovush belgisi / /: ˇ – jarangli tovush belgisi / /: c – qisman aspiratsiya belgisi y /p, t, k/ tovushlaridan keyin bo'ladi; w – lab undosh belgisi / /: n – tish (dorsal) artikulyatsiyasi belgisi /t/: ° – yumshatish (palatilizaiiya) belgisi / /: ◦ – unlining maxsus torayishi / /: ┐– unlining maxsus kengayishi / /: …

tushuvchi ton; / / – tushib ko'tariluvchi ton. turli tillar uchun har xil transkripsion va diakritik belgilar qo'llanadi. ko'pincha ayrim tillar uchun ulardagi tovushlar va urg'uning xususiyatlarini nazarga oluvchi birlashgan transkripsiya qo'llanadi. masalan, turkiy tillar, german tillari va roman tillari o'zlarining alohida transkripsiya sistemalariga egadir. yuqoridagi transkripsiya tovushlar (fonetik) va fonemalarni (fonologik) maxsus belgilar bilan ko'rsatishda qo'llanadi. nutqdagi intonatsiyani turli maxsus belgilar asosida ilmiy va amaliy jihatdan ko'rsatish uchun qo'llanuvchi tonetik transkripsiya ham mavjud. frazadagi urg'uli va urg'usiz bo'g'inlarni, nutq ohangini, ritmik-melodik vositalarni, qisqa va cho'ziq pauzani ko'rsatish uchun qo'llanuvchi maxsus fonetik belgilar tonogramma deb yuritiladi. masalan, urg'uli bo'g'in – (–) belgisi bilan, urg'usiz bo'g'in – (٠) bilan, qisqa pauza – (/), fraza boshi va oxiridagi cho'ziq pauza (//) bilan ko'rsatilishi mumkin. intonatsiyasiga ko'ra bir gap turli tonogrammaga ega bo'lishi mumkin. tilshunoslar tomonidan fraza va gaplarning intonatsiyasini o'rganish uchun qabul qilingan turli tonetik transkripsiya belgilari mavjud. yuqorida ko'rsatilgan belgilardan tashqari, …

larni transliteratsiya qilish qiyinchilik tug'diradi. masalan, webster – uebster, thomas – tomas, ealton – elton, isaak – isaak, martinet – martine, thyeodor – teodor, haus – xayz kabi. shu tufayli bunday chet tilidagi so'zlarni boshqa tillardagi yozilishi va talaffuzida ko'pgina noaniqliklar va har xilliklar kelib chiqadi. transliteratsiyada bir tovush yozuvda ikki harf bilan (yoki aksincha, talaffuzda bir harf ikki tovush bilan) berilishi mumkin. umuman, transliteratsiyada har ikki tildagi tovushlarning talaffuzidagi yaqinliklarni hisobga olinadi. transliteratsiya bir tildagi kishi nomlarini (ularni "antroponimlar" deyiladi), geografik nomlarni (ularni "toponimlar" deb yuritiladi) va boshqa nomlarni ikkinchi tilda berilishida katta yordam berishi ahamiyatlidir. chunki bunday nomlar odatda bir tildan ikkinchi tilga tarjima qilinmaydi. adabiyotlar 1. аракин в.д. сравнительная типология английского и русского языков. м., просвещение, 1989. 2. аракин в.д. типология языков и проблема методического прогнозирования. м., высшая школа, 1989. 3. абдуазизов а.а. тилшуносликка кириш. i-қисм. фонетика ва фонология. ii-қисм. лексикология ва семасиология. грамматика. тошкент, университет, 1999. …

transkripsiya. fonetik va fonologik transkripsiya. transliteratsiya - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "transkripsiya. fonetik va fonologik transkripsiya. transliteratsiya"

1503126159_69036.doc l ° s ú w h z o e ° e e ^ e t + è n g ù ú transkripsiya. fonetik va fonologik transkripsiya. transliteratsiya til ikki shaklga ega: og'zaki va yozma nutq shakli. tovushlar og'zaki nutqda, harflar esa yozma nutqda ishlatiladi. yozma nutq shakli ma'lum tilning alfaviti, grafika va orfografiyasidagi tartib va qoidalarni o'z ichiga oladi. og'zaki nutq shakli esa, maxsus belgilar yordamida yozib olinadi. ma'lum til yoki shevadagi tovushlar talaffuzini maxsus belgilar yordamida yozib olish transkripsiya deyiladi. transkripsiya til yoki shevaning talaffuzini ilmiy tadqiq qilishda va chet tillarning talaffuziga o'rgatishda katta ahamiyatga egadir. transkripsiya ma'lum tamoyil yordamida tuziladi. shu sababli bir tilda bir necha turli transkripsiya turlari ishlatiladi. masalan,...

Формат DOC, 63,0 КБ. Чтобы скачать "transkripsiya. fonetik va fonologik transkripsiya. transliteratsiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: transkripsiya. fonetik va fonol… DOC Бесплатная загрузка Telegram