so’z turkumlarini o’rganish metodikasi

DOC 115,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1479833105_66144.doc so’z turkumlarini o’rganish metodikasi reja: 1. otni o’rganish metodikasi 2. sifatni o’rganish metodikasi so’z turkumlari ot sifat son olmosh fe’l 1. shaxs, narsa va joy nomini bildiradi 1. shaxs va narsaning belgisini bildiradi 1. shaxs, narsaning sanog’i va tartibini bildiradi 1. kishilik olmoshlari shaxsni bildiradi va ot o’rnida qo’llaniladi 1. shaxs, narsaning harakatini bildiradi 2. kim?, nima?, qaer? so’roqlariga javob bo’ladi 2. qanday? yoki qanaqa? so’rog’iga javob bo’ladi 2. necha? yoki nechanchi? so’rog’iga javob bo’ladi 2. kishilik olmoshlari kim? so’rog’iga javob bo’ladi 2. nima qil-di?, nima qiladi?, nima qilyapti? nima qilmoqchi kabi so’roqlarga javob bo’ladi 3. birlik va ko’plikda qo’llanadi 3.o’zgarmaydi 3. asosan o’zgarmaydi 3. ular birlik va ko’plikda bo’ladi 3. bo’lishli va bo’lishsiz shaklda qo’llanadi 4. egalik qo’shimchalari bilan o’zgaradi 4. gapda ikkinchi darajali bo’lak vazifasida keladi 4. gapda ikkinchi darajali bo’lak vazifasida keladi 4. kishilik olmoshlari kelishik qo’shimchalari bilan qo’llanadi 4. shaxs-son qo’shimchalari bilan tuslanadi 5.kelishiklar bilan …

shlang’ich sinflar dasturi o’quvchilarni so’z turkumlari mustaqil va yordamchi so’z turkumlariga bo’linishi bilan maxsus tanishtirishni ko’zda tutmaydi, ammo o’qituvchi bolalarni so’z turkumlarining belgilari bilan amaliy tanishtiradi. masalan, o’quvchilar mustaqil so’z turkumlari: ot, sifat, son, olmosh, fe’lning gap bo’lagi vazifasida kelishini, bog’lovchi gap bo’lagi bo’lmasligini biladilar. so’z turkumlarini o’rganishdagi asosiy vazifa o’quvchilarning og’zaki va yozma nutqini o’stirish, lug’atini yangi ot, sifat, son, fe’llar bilan boyitish, o’quvchilar shu vaqtgacha foydalanib kelayotgan so’zlarning ma’nosini aniq tushunishiga erishish, bog’lanishli nutqda u yoki bu so’zdan o’rinli foydalanish malakasini o’stirish hisoblanadi. bu vazifalarni muvaffaqiyatli hal qilish uchun so’z turkumlarini o’rganish jarayonida sinonim, antonimlar (terminlar berilmaydi) ustida muntazam ish olib boriladi, o’quvchilar ko’p ma’noli so’zlar, ularning o’z va ko’chma ma’noda ishlatilishi bilan tanishtiriladi. bunda ta’limni o’quvchilarnipg shaxsiy tajribalari, bevosita ko’rganlari, radiodan eshitganlari, kitobdan bilib olganlari bilan bog’lash muhim ahamiyatga ega. o’quvchilarda kuzatish, muhim narsalarni sezish ko’nikmalarini shakllantirish, atrof-muhit haqidagi bilimlarini boyitish bilan bir vaqtda ularning nutqini o’stirish …

rganish vazifalari quyidagilar: 1) “ot” haqidagi grammatik tushunchani shakllantirish; 2) kim? so’rog’iga javob bo’lgan (shaxs bildirgan) otlardan nima? so’rog’iga javob bo’lgan (narsa, hayvon, jonivor va boshqalarni bildirgan) otlarni farqlash ko’nikmasini hosil qilish; 3) kishilarning familiyasi, ismi, otasining ismi, hayvonlarga qo’yilgan nomlar va geografik nomlarni bosh harf bilan yozish ko’nikmasini shakllantirish; 4) otlarda son (otning birlik va ko’plikda qo’llanishi) bilan tanishtirish; 5) otlarni egalik qo’shimchalari bilan to’g’ri qo’llash ko’nikmasini shakllantirish; 6) otlarning kelishiklar bilan turlanishi va kelishik qo’shimchalarining yozilishi haqida malaka hosil qilish; 7) o’quvchilar lug’atini yangi otlar bilan boyitish va ulardan nutqda aniq, o’rinli foydalanish malakasini o’stirish; 8) so’zlarni tahlil qilish, taqqoslash, umumlashtirishni bilish. bu vazifalarning har biri alohida emas, balki bir-biri bilan o’zaro bog’liq holda hal etiladi. shu bilan birga, “ot” mavzusini o’rganishning muayyan bosqichida bajarish lozim bo’lgan bir vazifani hal qilishga ko’proq ahamiyat beriladi. masalan, i-ii sinflarda so’z turkumi sifatida otning belgilari (nimani bildirishi, so’roqlari) o’rganiladi, iii sinfda …

r (kishi, qush, hayvon, asalari), yer va osmonga oid narsalar (quyosh, yulduz, daryo, tog’), o’simliklar (paxta, beda, gul), voqealar (yig’in, majlis), tabiat hodisalari (shamol, bo’ron, yomg’ir, momaqaldiroq), belgi-xususiyat (ahillik, kuchlilik, samimiyat), harakat-holat (uyqu, sevinch, kurash), o’rin va vaqt (yoz, bahor, joy) nomlarini bildiradi. otlarning grammatik belgilari: otlar birlik va ko’plikda qo’llanadi, egalik qo’shimchalari bilan o’zgaradi, kelishiklar bilan turlanadi, gapda ko’proq ega, to’ldiruvchi, aniqlovchi, shuningdek, hol va kesim vazifasida keladi. ot nutqda sifat, son, olmosh, fe’l bilan birika oladi. otning ma’nolari va grammatik belgilari xiyla murakkab, shuning uchun ham ot haqidagi bilim o’quvchilarda amaliy vazifalarni bajarish jarayonida asta shakllantira boriladi. otni o’rganishda izchillik. otni o’rganishga tayyorlov bosqichi savod o’rgatish davriga to’g’ri keladi. bu bosqichda o’quvchilar shaxs-narsalarni va ularning nomi bo’lgan so’zlarni farqlashga o’rganadilar, so’zning leksik ma’nosiga e’tibor ko’proq qaratiladi, ma’nolarini hisobga olgan holda so’zlar (qushlar, meva va sabzavotlar, kiyimlar va hokazolarni bildirgan otlar)ni guruhlash ko’nikmasi shakllantiriladi. so’zlarni leksik ma’nosi asosida guruhlash …

adi, ularda atoqli otlarni bosh harf bilan yozish ko’nikmasi shakllana boradi. ii sinfda otlarning leksik ma’nosi, atoqli va turdosh otlar (atamasiz) haqidagi bilim chuqurlashtiriladi. “ot” tushunchasini shakllantirish uchun shu so’z turkumiga kiradigan otlarni asosiy leksik guruhlarga ajratish, barcha otlarga xos bo’lgan belgilarni, ularning nutqimizdagi o’rnini ko’rsatish muhim ahamiyatga ega. shu maqsadda mavzuni o’rganishga bag’ishlangan birinchi darslardayoq shaxs va narsani bildiradigan so’zlar bir tizimga solinadi, kishilarni, buyum, o’simliklar va hayvonlarni, tabiat hodisalarini, voqealarni bildiradigan so’zlar guruhlarga ajratiladi. shu so’zlarning hammasi uchun umumiy bo’lgan belgilar aniqlanadi: bu so’zlar shaxs, narsalarni bildirib kim? yoki nima? so’rog’iga javob bo’ladi. dasturga ko’ra, boshlang’ich sinf o’quvchilarini sifat va boshqa so’z turkumlaridan yasalgan mavhum ma’nodagi (yaxshilik, go’zallik, ishonch, sevinch, o’kinch, qo’rqinch, tayanch kabi) otlar bilan tanishtirish talab etilmaydi. ammo matnda uchrasa va o’quvchilar qiziqib so’rasalar, otning bolalar o’rgangan belgilari asosida (nima? so’rog’iga javob bo’lishi, shaxs yoki narsa nomini bildirishi) tushuntiriladi. otlarning nutqda katta ahamiyatga ega ekanini ko’rsatish …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "so’z turkumlarini o’rganish metodikasi"

1479833105_66144.doc so’z turkumlarini o’rganish metodikasi reja: 1. otni o’rganish metodikasi 2. sifatni o’rganish metodikasi so’z turkumlari ot sifat son olmosh fe’l 1. shaxs, narsa va joy nomini bildiradi 1. shaxs va narsaning belgisini bildiradi 1. shaxs, narsaning sanog’i va tartibini bildiradi 1. kishilik olmoshlari shaxsni bildiradi va ot o’rnida qo’llaniladi 1. shaxs, narsaning harakatini bildiradi 2. kim?, nima?, qaer? so’roqlariga javob bo’ladi 2. qanday? yoki qanaqa? so’rog’iga javob bo’ladi 2. necha? yoki nechanchi? so’rog’iga javob bo’ladi 2. kishilik olmoshlari kim? so’rog’iga javob bo’ladi 2. nima qil-di?, nima qiladi?, nima qilyapti? nima qilmoqchi kabi so’roqlarga javob bo’ladi 3. birlik va ko’plikda qo’llanadi 3.o’zgarmaydi 3. asosan o’zgarmaydi 3. ular birlik va ko’plikd...

Формат DOC, 115,5 КБ. Чтобы скачать "so’z turkumlarini o’rganish metodikasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: so’z turkumlarini o’rganish met… DOC Бесплатная загрузка Telegram