yangi o'zbek lotin alfaviti ( 1993 )

DOC 51,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1447865387_62404.doc yangi o'zbek lotin alfaviti ( 1993 ) 1989-yilda o'zbekistonda o'zbek tiliga davlat tili maqomini berish haqidagi umumxalq harakati muvaffaqiyatli yakunlanib, o’sha yili 21-oktabrda "davlat tili to'g'risida qonun" qabul etilgach va ayniqsa, 1991-yil xalqimiz mustaqillikka erishgach, o'zbek jamoatchiligi orasida 1929-1940-yillardagi lotinlashtirish tajribasidan unumli foydalangan holda yozuvni almashtirish (lotinlashtirish) xususidagi harakatlar paydo bo'ldi va matbuotda kiril yozuvining prinsipial jihatdan o'zbek hamda boshqa turkiy tillar tabiatiga to'g'ri kelmasligi va amaldagi alfavitdan lotin yozuviga o’tish g’oyasi qizg’in muhokama qilina boshlandi. matbuotda 1992-yilda va 1993-yilning birinchi yarmida olib borilgan muhokama respublikadagi ijodiy, ilmiy ziyolilar va mehnatkash xalq vakillari o’zbek yozuvini lotin grafikasiga o’tkazish g’oyasini yoqlayotganini namoyish etdi. o’zbekiston respublikasi oliy kengashi qoshida tuzilgan maxsus komissiya yangi o’zbek lotin alfaviti loyihasini tayyorladi hamda bu loyiha o’zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi til va adabiyot institutida va respublika ilmiy jamoatchiligi vakillari yig’inida atroflicha muhokama etilib, yakuniy loyiha tayyorlandi. o’n ikkinchi chaqiriq o’zbekiston respublikasi oliy kengashining 1993-yil 2-sentabrdagi o’n …

quyidagi 31 harf va 1 tutuq belgisi (apostrof)dan iborat o’zbek alifbosi joriy etilsin: lotincha kirillcha lotincha kirillcha harflar harflar harflar harflar bosma talaffuz bosma talaffuz a a b b c c d d e e f f g g h h i i j j k k l l m m n n o o p p q q a be ce de e ef ge he i je (jōra) ka el em (ota) en o pe qa а а б б ц ц д д э э ф ф г г ќ ќ и и ж ж к к л л м м н н о о п п љ љ r r s s t t u u v v x x y y z z ç ç ğğ ĵĵ ňň ōō şş (‚) re es te u ve xa ye ze çe ğa ĵe (aĵdod) ňe ō …

lifboda mustaqillik yillarida tug’ilgan yangi avlod xat-savod chiqardi. hozirgi paytda respublikamizda qator vazirliklar va idoralar yangi yozuvda ish yuritmoqdalar. bu yozuvda millionlab tirajda darsliklar, badiiy, ijtimoiy-siyosiy adabiyotlar chop etilmoqda, internet saytlari faoliyat ko’rsatmoqda, gazeta va jurnallar nashr qilinmoqda. mehnat jamoalarida, mahallalarda yangi o’zbek alifbosini o’rgatish kurslari ishlamoqda va davlat byujeti mablag’lari hisobiga faoliyat ko’rsatuvchi bunday kurslarni hozirga qadar yuz minglab odamlar bitirdilar. yangi o’zbek yozuvi mustaqil o’zbekiston ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy-madaniy hayotining ajralmas qismiga aylanib bormoqda. xulosa o’zbekistonda 20-asrda amalga oshirilgan yozuv va imlo islohotlari tufayli xalqimiz 3 bora yozuv almashtirishga majbur bo’ldi. sho’rolar davrida arab yozuvidan lotin yozuviga, so’ngra kiril yozuviga o’tish sof siyosiy sabablarga ko’ra amalga oshirildi hamda madaniyat va umuman mahalliy sivilizatsiyaning eng qiymatli yutuqlari bitilgan yozuvlar xalqning istak va xohishlariga zid ravishda goh “sotsializm qurilishini tezlashtirish”, goh “kommunizm qurilishi talablariga ko’ra” almashtirilaverdi. eng yomoni har gal yozuv almashganida eski yozuv(lar) qonundan tashqari deb e’lon qilindi va bu yozuvdan …

meros bitilgan arab alifbosini va kirillitsani o’rganish ulardan foydalanish uchun zarur sharoitlar saqlab qolinadi”, ya’ni, yangi o’zbek yozuviga o’tish bilan an’anaviy yoki eski yozuvlar qonundan tashqari deb e’lon qilinmagan, balki, aksincha, bu yozuvlarni o’qish-o’rganish va foydalanishni garantiyalash ko’zda tutilgan. bu qoida ushbu qonunnig jiddiy yutug’idir. xullas, yozuv va imlo islohotlari qandaydir mafkura yoki siyosiy kuchlarning maqsadlariga emas, xalq va jamiyat manfaatlariga xizmat qilishi lozim, o’shandagina bunday islohotlarni ma’qullash va ijobiy baholash mumkin. foydalanilgan adabiyotlar 1. y.abdullayev “sovg’a” kitobi 2. mardonqul boltayev “lotin yozuviga asoslangan o’zbek alifbosi va imlosi” toshkent 2003 y. 3. b.mengliyev “hozirgi o’zbek adabiy tili” qarshi 2004 y. 4. r.jo’raqulov “istiqlol alifbosi” 5. sh.rahmatullayev. o’zbek tilining yangi alifbosi 6. internet ma’lumotlari www.ziyonet.uz 7. www.pedagog.uz

yangi o'zbek lotin alfaviti ( 1993 ) - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yangi o'zbek lotin alfaviti ( 1993 )"

1447865387_62404.doc yangi o'zbek lotin alfaviti ( 1993 ) 1989-yilda o'zbekistonda o'zbek tiliga davlat tili maqomini berish haqidagi umumxalq harakati muvaffaqiyatli yakunlanib, o’sha yili 21-oktabrda "davlat tili to'g'risida qonun" qabul etilgach va ayniqsa, 1991-yil xalqimiz mustaqillikka erishgach, o'zbek jamoatchiligi orasida 1929-1940-yillardagi lotinlashtirish tajribasidan unumli foydalangan holda yozuvni almashtirish (lotinlashtirish) xususidagi harakatlar paydo bo'ldi va matbuotda kiril yozuvining prinsipial jihatdan o'zbek hamda boshqa turkiy tillar tabiatiga to'g'ri kelmasligi va amaldagi alfavitdan lotin yozuviga o’tish g’oyasi qizg’in muhokama qilina boshlandi. matbuotda 1992-yilda va 1993-yilning birinchi yarmida olib borilgan muhokama respublikadagi ijodiy, ilmiy ziyolilar v...

Формат DOC, 51,5 КБ. Чтобы скачать "yangi o'zbek lotin alfaviti ( 1993 )", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yangi o'zbek lotin alfaviti ( 1… DOC Бесплатная загрузка Telegram