o’zbek-lotin alifbosining imlo qoidalari

DOCX 26,1 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1703530977.docx o’zbek-lotin alifbosining imlo qoidalari reja. 1. lotin alifbosiga asoslangan o’zbek alifbosining joriy etilishi. 2. o’zbek tilining asosiy imlo qoidalari. 3. tinish belgilari haqida ma’mulot. lotin yozuviga asoslangan o’zbek alifbosining yaratilishi. imlo (arab. to’g’ri yozish), orfografiya — so’z va gaplarning, so’z qismlarining fafika vositalari yordamida to’g’ri yozilishi; muayyan tildagi to’g’ri yozish qoidalari majmui. bu qoidalar so’zlarning tovush tarkibi hamda so’z va uning morfologik tarkibining yozilishi, so’zlarni qo’shib yoki alohida yozish, bosh harflarni to’g’ri qo’llash, bo’g’in ko’chirish va boshqa bevosita yozuv bilan bog’liq bo’ladi. shu bois imlo qoidalari vaziyatga ko’ra o’zgarib ham turadi. kirill yozuvidagi o’zbek adabiy tilining imlo qoidalari 1940-yildan shakllana boshlagan bo’lsa, 1956-yilda. o’zbek adabiy tilida fonetik, morfologik, tarixiy-etimologik imlo qoidalari amal qiladi. fonetik yozuv imlo qoidalariga muvofiq ayrim so’zlarning o’zak va qo’shimchalaridagi o’zgarishlar hisobga olinib, talaffuzga muvofiq yoziladi (ko’k+ga=ko’kka, bog’+ga=boqqa, buloq + ga=buloqqa va boshqalar). morfologik imlo qoidasiga ko’ra, aytilishi va eshi-tilishidan qatʼiy nazar, aynan o’z holicha yoziladi …

oliy majlisi 1995-yil 6-mayda o’zgarishlar kiritadigan qonun qabul qildi. bu qonunga ko’ra: 26 ta harf va 3 ta harflar qo’shilmasidan iborat. lotin yozuviga asoslangan yangi o’zbek alifbosi: lotin yozuviga asoslangan yangi o’zbek alifbosi. yangi alifboga o’tish 1996-yildan boshlanib,2005-yilda tugallanishi belgilangan edi.yangi o’zbek alifbosida 29 ta harf bo’lib,shulardan 6 tasi unli harf, qolgan 23 tasi undoshharf va bitta(‘) belgisidan iborat nutq tovushlari asosan ikkiga bo’linadi: 2.undosh tovushlar 1.unli tovushlar. o’pkadan chiqayotgan havo og’iz bo’shlig’ida hech qanday to’siqqa uchramay chiqishi natijasida hosil bo’ladigan tovushlarga unli tovushlar deb ataladi.bular:a,o,e,o’,u,i. o’pkadan chiqayotgan havo og’iz bo’shlig’ining ma’lum bir joyida yoki bo’g’izda to’siqqa uchrashidan hosil bo’lgan tovushlar undosh tovushlar deb ataladi. bular:b,d,f,g,h,j,k,l,m,n,p,q,r,s,t,v,x,y,z,g’,sh,ch,ng. 2.o’zbek tilining imlo qoidalari. o’zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1995-yil 24-avgust 339-sonli "o’zbek tilining asosiy imlo qoidalari to’g’risida" gi qarori qabul qilindi. o’zbek tilining asosiy imlo qoidalari 82 banddan iborat. quyidagi bo’limlarni o’z ichiga oladi:1.harflar imlosi: a)unlilar imlosi(1-7 bandlar); b)undoshlar imlosi(8-32-bandlar); 2.asos va qo’shimchalar imlosi(33-37 …

gul(;),ikki nuqta(:),tire(- tinish belgilari mazmun,ohang va grammatik qurilishiga ko’ra qo’llanadi: 1.ifodalanmoqchi bo’lgan mazmun tugallangan bo’lsa,nuqta,undov yoki so’roq belgisi,uch nuqta qo’yiladi.masalan:-o’zimiz institut ochyapmiz,bilib qo’y...-institut?-institut! o’zgalarning gapi bo’lsa,qo’shtirnoqqa olinadi:,-dedi o’qituvchimiz. 3.ohang.ayrim tinish belgilari ohang talabi bilangina qo’yiladi:qush mag’rur -qanoti bo’lgani uchun,tog’ mag’rur-savlati bo’lgani uchun.bu jumlada tire ohang talabi bilan,birinchi gaplarning ma’nosiga diqqatni jalb etish talabi bilan qo’yilgan. 2.grammatik qurilish.ega bilan kesim orasida tire qo’yilishi yoki qo’yilmasligi ma’lum grammatik qoidalar asosida belgilanadi.ayrim ergash gaplar o’z tuzilishiga ko’ra vergul bilan ajratiladi.masalan:yo’lchi,qancha aqchasi bo’lsa ham,berishga tayyor edi.bu jumladagi qancha aqchasi bo’lsa ham ergash gap bo’lgan bo’lgani uchun ,bosh gap orasida to’xtalish bo’lmasa ham,undan so’ng vergul qo’yiladi. jumladan, lotin yozuviga asoslangan o’zbek alifbosining yangi tahriri asosida “o’zbek tilining imlo qoidalari” tasdiqlanadi. o’zbek tili alifbosi va yangi imlo qoidalari asosida transliteratsiyaga mo’ljallangan axborot dasturiy taʼminotlar uchun yagona talab ishlab chiqiladi va amaliyotga joriy etiladi. turli vazirlik, idoralar va tashkilotlarning xodimlari, mustaqil o’rganuvchilar uchun alisher navoiy nomidagi toshkent …

ha savodxonligini shakllantirishga mo’ljallangan ko’rgazmali va tarqatma materiallar tayyorlash yo’lga qo’yilsa, umumiy o’rta va o’rta maxsus taʼlim muassasalari uchun o’quv adabiyotlari, darsliklar to’liq lotin yozuviga asoslangan o’zbek alifbosida nashr etiladi. kirill alifbosida chop etilgan va kutubxonalarda saqlanayotgan adabiyotlarning lotin yozuviga asoslangan o’zbek alifbosidagi elektron ko’rinishlari bosqichma-bosqich yaratiladi. mamlakatimizda fuqaro shaxsini tasdiqlovchi guvohnomalar, id kartalar, fuqaroligi bo’lmagan shaxs hamda chet davlat fuqarolarining yashash guvohnomalarini takomillashtirilgan lotin yozuviga asoslangan o’zbek alifbosida bo’lishini taʼminlash choralari ko’riladi. “yo’l xaritasi”da kirill yozuvidan lotin yozuviga savodli o’giradigan dasturiy taʼminot hamda ularning mobil ilovalari yaratilishini rag’batlantirish nazarda tutilgan bo’lib, bu, o’z navbatida, yoshlarni izlanishga va yangiliklar yaratishga undashi tabiiy. turli sohalar bo’yicha atamalar, joy nomlari, kishi nomlari lug’atlari va o’quv lug’atlarining tayyorlanishi, nashr etilishi va keng tarqatilishi aholining lotin yozuviga asoslangan o’zbek alifbosi va yangi imlo qoidalarini tez va oson o’zlashtirib olishiga xizmat qiladi. yurtimizning shahar va qishloqlarida, joy va ko’chalar, tashkilotlar nomlari, peshlavhalar, ommaviy targ’ibot vositalari, …

iq lotin yozuviga asoslangan o’zbek alifbosiga o’tkaziladi. hozirda “lotin yozuviga asoslangan o’zbek alifbosini joriy etish to’g’risidagi qonunga o’zgartirishlar kiritish haqida”gi qonun loyihasi jamoatchilik e’tiboriga havola qilindi. ushbu qonun loyihasining muhokamasi 31-martga qadar davom etadi. mazkur loyihaga ko’ra, o’zbekistonda lotin yozuviga asoslangan 28 harf va 1 ta harflar birikmasidan iborat yangi o’zbek alifbosi taklif etilgan. mamlakatda lotin alifbosiga o’tish jarayoni eslatish joizki, o’tgan oyda o’zbekiston vazirlar mahkamasining qarori bilan lotin yozuviga asoslangan o’zbek alifbosiga bosqichma-bosqich to’liq o’tishni ta’minlash bo’yicha “yo’l xaritasi” tasdiqlangan edi. unga ko’ra, quyidagilarni amalga oshirish nazarda tutilgan lotin yozuviga asoslangan o’zbek alifbosiga bosqichma-bosqich to’liq o’tishni ta’minlashga qaratilgan normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish; lotin yozuvidagi o’zbek alifbosining yangi tahriri asosida “o’zbek tilining imlo qoidalari”ni tasdiqlash bo’yicha hukumat qarori loyihasini ishlab chiqish; normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portaliga (regulation.gov.uz) joylashtirish uchun taqdim qilingan loyihalarni davlat tili qoidalariga muvofiqligi, shuningdek, lotin yozuviga asoslangan o’zbek alifbosida tayyorlanganligi tekshirilgandan keyin muhokamaga chiqarish; rasmiy veb-saytlarni …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o’zbek-lotin alifbosining imlo qoidalari" haqida

1703530977.docx o’zbek-lotin alifbosining imlo qoidalari reja. 1. lotin alifbosiga asoslangan o’zbek alifbosining joriy etilishi. 2. o’zbek tilining asosiy imlo qoidalari. 3. tinish belgilari haqida ma’mulot. lotin yozuviga asoslangan o’zbek alifbosining yaratilishi. imlo (arab. to’g’ri yozish), orfografiya — so’z va gaplarning, so’z qismlarining fafika vositalari yordamida to’g’ri yozilishi; muayyan tildagi to’g’ri yozish qoidalari majmui. bu qoidalar so’zlarning tovush tarkibi hamda so’z va uning morfologik tarkibining yozilishi, so’zlarni qo’shib yoki alohida yozish, bosh harflarni to’g’ri qo’llash, bo’g’in ko’chirish va boshqa bevosita yozuv bilan bog’liq bo’ladi. shu bois imlo qoidalari vaziyatga ko’ra o’zgarib ham turadi. kirill yozuvidagi o’zbek adabiy tilining imlo qoidalari 1940-y...

DOCX format, 26,1 KB. "o’zbek-lotin alifbosining imlo qoidalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o’zbek-lotin alifbosining imlo … DOCX Bepul yuklash Telegram