киритма гапда кавс ва тиренинг ишлатилиши

DOC 60,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1405922850_57046.doc киритма гапда кавс ва тиренинг ишлатилиши киритма гапда кавс ва тиренинг ишлатилиши режа: 1. тизимли талкин: сурок, хаёжон белгилари, куп нукта ва вергул. 2. киритма гапда кавс ва тиренинг ишлатилиши: тиниш белгилар маънодошлиги. 3. факат оханг ёрдамида богланган кушма гапларда тиниш белгилар. 4. вергул мазмунидаги маъно кенгайиши. 5. машк учун матнлар, тестлар. 1. сурок бешгиси сурок гаплардан кейин куйилади. агар сурок гаплар бирдан ортик булса, сурок белгисининг куйилиши куйидагича: 1) сурок гапларнинг хар бирига ахамият бериш лозим булса ёки улар узаро мазмунан мустакил булса, хар биридан сунг; 2) умумий фикр ифодаланса (олдинги холатнинг тескариси) охирги сурок гапдан сунг куйилади. 2. суз ёки ибора ноаник булса кавс ичида куйилади. изох: кушма гап шаклидаги матнда сурок гапдан кейинги ёки олдинги гап (купинча эргаш гап) сурок ва бош гап дарак мазмунида булса нукта куйилади. бу минора кадим замоннинг ёдгорлигими-маълум эмас. (каз.) (матн кискартирилиб олинди.) озми, купми билиб булмайди. хулоса: агар сурок суз …
2
анган булаклар ва гаплар орасида. 3. зидлов богловилар билан богланган булаклар ва гаплар орасида. 4. ундалмаларни ажратиш учун. 5. кириш сузларни ва тузилиши мураккаб булмаган кириш гапларни ажратиш учун: «модомики, хакингизда шу кабилида суз юрар экан, албатта, бехуда булмаса керак деб уйлайман». (о.) «кунглингизга келмасин-ку, извошга эшак кушиб булмайди». (а. к.) 6. ха ва йук сузларини гап булакларидан ажратиш учун. 7. ундов сузларни ажратиш учун: «эй, ёш боламисиз! нега йиглайсиз?» (а. к.) матнда биринчи гап дарак мазмунида булгани учун (ёш бола эмассиз) сурок белиси куйилмаган. 8. гапнинг ажратилган булакларини айириб курсатиш учун. 9. эргаш гапларни ажратиш учун. 10. кучирма гапли матнларда... vi. машк учун матнлар. 1. андижон, наманган, кукон, маргилон, узбекнинг чамани, богу бустони. (г. г.) 2. саодат гох мен билан, гох атлас билан машгул. (а. код.) 3. замиранинг баланд, аммо майин овози бор эди. (п. к) 4. яхшилик кил, болам, ёмонликни от. (э. ж.) 5. «йук, йук. сиз хакли»,-деди …
3
тган фикрнинг тартибини билдиради: биринчидан, иккинчидан, охири, нихоят... 6. баён килинаётган фикрнинг олдинги фикр билан богликлигини билдиради: демак, шундай килиб, акс холда... 7. тасдик ёки инкорни билдиради: бинобарин, ха, йук... куриниб турибдики, бундай киришлар суз ёки бирикма шаклидагина эмас, бирор куринишдаги гап шаклида хам берилиши мумкин. киритмалар гапнинг айрим булаклари ёки бутун ифодага булган сузловчининг субъектив муносабатини, эмоционал туйгуларини ифодалайди. киритмаларда изохлаш мазмуни хам булади. киритма вазифасида келган сузлар узининг асл маъносини унчалик сакламайди. масалан, афтидан, дейман сузлари ана шундай хусусиятга эга. отахон, дейман, уйинга уста экансиз-ку. киритма бирикмалар баъзан гапга якин булиб колади: мен сизга айтсам, ишонмайсиз, бу уринда киритмамиз тобе гапли кушма гапнинг бир кисми сифатида келмокда. худди шу гапни киритма шаклига утказиш хам мумкин. мен сизга айтсам, бу йил муваффакиятларимиз аввалгидан кам булмади. киритмалар бир суздан иборат булганда уни баъзан гап булаги сифатидаги холати билан киритма сифатадаги холатини фарклаш кийинлашади. натижада тиниш белгиларининг куйилиши хам мураккаблашади. сенинг …
4
укаси) келди гап: мен сизга айтсам. эс-эс биламан кейнги куринишдаги мен сизга айтсам-кириш гап. эс-эс биламан эса изох гаплардир. кириш бирликлар хама вакт вергул билан, изох бирликлар эса кавс билан ажратилгани маъкул. тугри, тиниш белгилар синонимияси, матн маъносига бу бирликларнинг муносабати масалалари хам бор: изох, таъкид, аниклик. тиниш белгилар эмас, матн мазмуни (прагматика) етакчилик килишини хисобга олиб, бу уринда синонимлардан воз кечиб бирхиликка келган маъкул. изох бирликлар хакида хам худди шу фикрни айтиш мумкин. умуман, «кириш»лар билан «изох»ларни аралаштириб юбормаслик учун ана шундай киламиз. факат оханг ёрдамида богланган кушма гапларда тиниш белгиларнинг куйилиши хануз (янги дастур ва дарсликларда хам) мураккаблигича колмокда. айникса нуктали вергулнинг куйилиши гоят мураккаб ва бахсли. чулпоннинг «бугун хаво илик, деразаларни ланг очиб куйса хам булади» гапи эски дарсликларимизда икки хил берилган. «синтаксис»да кушма гаплар орасига икки нукта куйилган. вергулда хам, икки нуктада хам гапнинг мазмунига жиддий завол етмайди. айрим нуфузли хулосаларга эътибор берайлик: икки нуктанинг куйилишида …
5
шлатилиши хам бахсли. хулоса килиб айтадиган булсак, тире ва вергулнинг маънодошлиги тушунчасини киритган маъкул. куз-куркок, кул-ботир. мисол эга кесим орасида тиренинг куйилиши ва хозирги мавзуимизда икки хил талкин этилганини курган эдик. кискаси, тилшуносликка прагматика тушунчасининг киритилиши ишимизни анча осонлаштириши лозим. ана шундагина биз тезкор давр кишиларини муносиб ва окилона маърифат томон олиб бора оламиз.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"киритма гапда кавс ва тиренинг ишлатилиши" haqida

1405922850_57046.doc киритма гапда кавс ва тиренинг ишлатилиши киритма гапда кавс ва тиренинг ишлатилиши режа: 1. тизимли талкин: сурок, хаёжон белгилари, куп нукта ва вергул. 2. киритма гапда кавс ва тиренинг ишлатилиши: тиниш белгилар маънодошлиги. 3. факат оханг ёрдамида богланган кушма гапларда тиниш белгилар. 4. вергул мазмунидаги маъно кенгайиши. 5. машк учун матнлар, тестлар. 1. сурок бешгиси сурок гаплардан кейин куйилади. агар сурок гаплар бирдан ортик булса, сурок белгисининг куйилиши куйидагича: 1) сурок гапларнинг хар бирига ахамият бериш лозим булса ёки улар узаро мазмунан мустакил булса, хар биридан сунг; 2) умумий фикр ифодаланса (олдинги холатнинг тескариси) охирги сурок гапдан сунг куйилади. 2. суз ёки ибора ноаник булса кавс ичида куйилади. изох: кушма гап шаклидаги матнд...

DOC format, 60,0 KB. "киритма гапда кавс ва тиренинг ишлатилиши"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.