қўқон адабий мактаби намоёндалари. з.х.фурқат ижодида мумтоз адабиётнинг энг яхши анъаналари

DOC 74,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1405924843_57072.doc мавзу: қўқон адабий мактаби намоёндалари қўқон адабий мактаби намоёндалари. з.х.фурқат ижодида мумтоз адабиётнинг энг яхши анъаналари режа: 1. фурқат – миллий уйғониш даври адабиётининг забардаст вакилларидан бири сифатида 2. фурқат лирикаси 3. фурқат ижодида ислом маърифати ва тасаввуф таълимоти 4. фурқатнинг чет эллардаги ҳаёти 5. фурқатнинг насрий асарлари (“аҳволот”) 6. фурқат – биринчи ўзбек журналисти 7. миллий истиқлол даври фурқатшунослиги адабиётлар 1. фурқат. танланган асарлар. 1-2-том. т., 1959 2. холид расил. зокиржон фурқат ижоди. т., 1954 3. фурқат ва муқимий ҳақида мақолалар. т., 1958 4. зиё саид. ўзбек вақтли матбуоти тарихига материаллар. т., 1927. китобда: танланган асарлар, 1974 5. ш.юсупов. худоёрхон ва фурқат. т., “шарқ”, 1995 6. ш.ризаев. жадид драмаси. т., шарқ, 1997 7. б.қосимов ва бошқалар. миллий уйғониш даври ўзбек адабиёти. тошкент, 2004 зокиржон холмуҳаммад ўғли фурқат 1859 йили қўқон шаҳрида туғилди. унинг ўзи “аҳволот”да бу ҳақда “хўқанди латифким, бандаға мавлид ва маншаъдур” дея таъкидлайди. фурқатнинг отаси – …

ўлади. шундан кейин “саводи тамила учун” бир йилга яқин “халифалик мақомида” дарс беради. мулла қамбарали исмли хушнавис кишидан хаттотлик сирларини ўрганади. ашурмуҳаммад қоридан қироат илми бўйича таълим олади. “каломулло”ни “хат юзидин қироат айлаб, хатм қилади”. ўн икки ёшида подшоҳхўжа исмли мударрисга шогирд тушиб, “аввали ҳол – аввали илм” рисоласини ўқийди. араб тили сарф ва наҳвига оид “бидон”, “авомил”, “ҳаракот”, “кофия” китобларидан таҳсил олади. ўн тўрт ёшида “шарҳи мулои жомий” ва “рисолаи шамсия” асарлари бўйича илмини янада мукаммаллаштиради. замон носозликлари боис шоир тирикчилик билан машғул бўлиш мажбуриятини сезади. 1878 йили тоғасининг даъвати билан унинг ёнига, янги марғилонга бори, бир қанча муддат савдо ишлари билан банд бўлади. ижод билан шуғулланади. олимлар, шоирлар шаҳри бўлган марғилонда фурқат ҳожи домла, қарши домла каби маърифатпарварлар билан танишади, илмий суҳбатларда, шеърият анжуманларида фаол қатнашади. бу ерда рус маданияти, “туркистон вилоятининг газети” билан илк бор танишади. шундан кейин отасинниг даъвати билан қўқонга келади. муқимий, муҳйи, завқий, нисбат, …

уда аҳил эдилар, бир-бирларига ёзган шеърий мактублари турли баёз ва тўпламларда сақланиб қолган. фурқат 1889 йил июнинг ўрталарида тошкентга келган. ҳожи аъзам деган кишининг ёрдамида кўкалдош мадрасасига жойлашган. унинг ёрдамида сатторхон абдуғаффоров, саидрасул саидазизов, инъомхўжа умрёрхўжаев, жўрабек қаландарқори ўғли, шарифхўжа пошшохўжа ўғли, муҳиддинхўжа ҳакимхўжа ўғли, мирза абдулла исомуҳаммад ўғли каби тошкентдаги зиёлилар билан танишади. ширифхўжа шоир билан бўлган суҳбатларидан бирида тахаллуси “жудолиғ” маъносини билдиришига ишора қилиб, уни “фарҳат” (шодлик, хурсандчилик) билан алмаштиришни таклиф этади. бу унга манзур бўлиб, шу тахаллус билан бир муддат шеърлар ёзган. лекин кўп ўтмай аввалгисига қайтади: тақдир унга “фурқат” тахаллуси билан тарихга киришни насиб этади. 1890 йилнинг кўкламида фурқат тошкентнинг шайхонтоҳурига шеър ва соз мухлиси маҳмудхўжа деган кишининг уйига кўчиб ўтади, “ошино”гина эмас, “оға”дек унга кўнгил боғлайди. худди шу йил мартнинг бошларида “туркистон вилоятининг газети” муҳаррири, тошкент эрлар гимназиясининг директорин.п.остроумов фурқат билан қаттиқ қизиқиб қолади ва унинг обрў-эътиборидан, шеърий салоҳиятидан унумли фойдаланиш режасини тузади. чунончи, уни …

таётганини, қайтмас бўлиб кетаётганини ҳали билмасди. фурқат самарқандда хат орқали ғойибона дўстлашган мирза бухорий билан учрашди. фурқат самарқандда июннинг охиригача турди. “туркистон вилоятининг газети”га иккита мақола ёзди, газетхонларни м.бухорий ва унинг археолигик ишлари билан таништирди. июлнинг ўрталарида бухорога йўл олди. когонда поездга ўтириб, марв, ашхобод, боку, ботум орқали салкам икки ой йўл босиб, сентябрнинг охирида истанбулга етиб келади. куз ва қишни шу шаҳарда ўтказади. унинг истанбулда ёзган асарларидан бири “сабоға хитоб”дир. шеър – шоирнинг тошкентлик қадрдонларига йўллаган мактубидир. у маснавий шаклида бўлиб 280 сатрни ташкил этади. фуқат истанбулда экан, юнонистон (греция) ва булғорияга саёҳатга боирб келади. таасуротларини шеърга кўчириб, “туркистон вилоятининг газети”га юборади. ўша йилнинг апрелида у жиддада бўлади. май-июнь ойларида ҳаж зиёратини ўтказиб, яна жиддага қайтиб келади. 1892 йилниг 25 августида ҳиндистонга йўл олиб, 10 сентябрда бомбейга етиб келади, яқин олти ой ҳожи аҳмад деган шамшаҳарининг уйида яшайди, ватандошлари билан танишади. 1893 йилнинг 20 мартида кашмирга қараб сафарга чиқади, …

ан мулоҳа уйғотади. фурқат лирик меросининг салмоқли қисми ғазаллар бўлиб, уларнинг сони 200 атрофида. мавзуи, қисқа қилиб айтганда, одам ва олам, уларнинг ўзаро маносабати ҳақида. фурқат лирик жанрининг деярли барча – ғазал, мусамман, таржиъбанд, маснавий, қасида қитъа, фард каби турларида муваффақият билан қалам тебратди. фурқат шеъриятда: биринчи навбатда навоий ва фузулийни ўзига устоз билди. кўпроқ шулардан илҳом олди. фурқат шеъриятида озодликка, миллий истиқлолга интилиш туйғуси чуқур дард билан, бетакрор бадиий шаклда ифодаланган. бу туйғу баъзан очиқча, айрим ҳолларда эса мисралар тагматнида акс этганлиги кузатилади. шоир асарларидаги бундай қарашлар туркистондаги миллатпарвар кучлар, хусусан, жадидлар ҳаракатида узвий давом этганлигини кузатиш мумкин. бу эса, ўз навбатида, фурқат ва мустамлака маъмурлари ўртасидаги муносабатнинг зимдан ёмонлашувига, алаоқибат, шоирнинг гўёки “ўз ихтиёри билан, саёҳат орзусида” ҳорижга кетишига, амалда эса сургун қилинишига сабаб бўлди. шоир чет элларда кезар экан, бир лаҳза ҳам ватанидан кўнгил уза олмади. юртидан айри тушганини дил-дилидан сезиб туради. изтироб чекади. унинг хорижда ёзган …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"қўқон адабий мактаби намоёндалари. з.х.фурқат ижодида мумтоз адабиётнинг энг яхши анъаналари" haqida

1405924843_57072.doc мавзу: қўқон адабий мактаби намоёндалари қўқон адабий мактаби намоёндалари. з.х.фурқат ижодида мумтоз адабиётнинг энг яхши анъаналари режа: 1. фурқат – миллий уйғониш даври адабиётининг забардаст вакилларидан бири сифатида 2. фурқат лирикаси 3. фурқат ижодида ислом маърифати ва тасаввуф таълимоти 4. фурқатнинг чет эллардаги ҳаёти 5. фурқатнинг насрий асарлари (“аҳволот”) 6. фурқат – биринчи ўзбек журналисти 7. миллий истиқлол даври фурқатшунослиги адабиётлар 1. фурқат. танланган асарлар. 1-2-том. т., 1959 2. холид расил. зокиржон фурқат ижоди. т., 1954 3. фурқат ва муқимий ҳақида мақолалар. т., 1958 4. зиё саид. ўзбек вақтли матбуоти тарихига материаллар. т., 1927. китобда: танланган асарлар, 1974 5. ш.юсупов. худоёрхон ва фурқат. т., “шарқ”, 1995 6. ш.ризаев. жадид др...

DOC format, 74,5 KB. "қўқон адабий мактаби намоёндалари. з.х.фурқат ижодида мумтоз адабиётнинг энг яхши анъаналари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: қўқон адабий мактаби намоёндала… DOC Bepul yuklash Telegram

қўқон адабий мактаби намоёндалари. з.х.фурқат ижодида мумтоз адабиётнинг энг яхши анъаналари

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"қўқон адабий мактаби намоёндалари. з.х.фурқат ижодида мумтоз адабиётнинг энг яхши анъаналари" haqida

O'xshash fayllar