тошкент адабий мактаби намоёндалари фазлуллох алмаий, каримбек камий лирикаси

DOC 41,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1403006410_43216.doc мавзу: тошкент адабий мактаби намоёндалари: фазлуллоҳ алмаий, каримбек камий лирикаси, шеърлари таҳлили, ҳажвиёти www.arxiv.uz тошкент адабий мактаби намоёндалари: фазлуллоҳ алмаий, каримбек камий лирикаси режа: 1. алмаийнинг ҳаёт йўли 2. фазлуллоҳ алмаий шеъриятида ҳаёт фалсафаси 3. фазлуллоҳ алмаийнинг таржимон сифатидаги фаолияти адабиётлар: 1. б.қосимов. маслакдошлар. т., 1994 2. б.қосимов. миллий уйғониш: жасорат, маърифат, фидоийлик. т., 2002 3. б.қосимов ва бошқалар. миллий уйғониш даври адабиёти. т., 2004 алмаий хих аср ўзбек адабиётининг тошкентда етишган таниқли вакилларидан, шоир, олим ва таржимондир. эл орасида “қори фазлуллоҳ” номи билан машҳур бўлган. 1852 йилда тошкент шаҳрининг қўштут маҳалласида туғилган. отаси миржалол бўзчилик билан шуғулланган. ёш фазулуллоҳ маҳалласидаги эски мактабда, сўнг ҳастимом ёнидаги “мўйи муборак” мадрасасида ўқийди. амакисининг ёрдами билан бухорога боради, мадрасалардан бирида ўқишни давом эттиради. араб, форс тилларини мукаммал эгаллайди, ҳаттотлик санъатини ўрганади. фазлуллоҳ моддий қийинчиликда яшаган. бухородан қайтишида пули тамом бўлиб, тошкентга пиёда келганини нақл қиладилар. бухоро мадрасасини тугатиб келгач, ҳофиз кўйкий маҳалласидан …

“настаълиқ” ва “хатти нохуний” (тирноы билан ёзиш) санъатларини эгаллаган ҳаттот эди. унинг шеър ва адабиётдан, араб тилининг сарфу наҳви (грамматикаси)дан яхши хабардор эканлигини билар эдилар. шу сабабли, фазлуллоҳни қўқоннинг машҳур эшонларидан бири ўз мадрасасига мударрисликка таклиф этади. бироқ фазлуллоҳ у ерда ҳам узоқ яшай олмайди, тошкентга қайтиб, хаттотлик ва таржимонликни давом эттиради, адабий давраларда фаол иштирок этади. масалан, унинг тошкентда кенг тарқалган “бедилхонлик” йиғинларида қатнашгани маълум. бедил чуқур маъноли шеърлари билан машҳур, усули ғоят мураккаб. уни тушиниш ва англаш катта билим ва ҳунар талаб этади. хих асрнинг сўнгида тошкентда тан олинган 7 бедилхоннинг бири мана шу қори фазлуллоҳ эди. у “алмаий” (арабча “синчков, зийрак” дегани) тахаллусли шоир сифатида танилди. араб тили грамматикасига оид “авзонул-жумуъ” (“кўплик вазнлари”) номли китоб ёзди. машҳур ҳин адабий ёдгорлиги “калила ва димна”ни ўзбек тилига таржима қилди. алмаий 39 ёшида вафот этди. ҳотиф деган шоир унинг ўлимига бағишлаб масия ёзди. уни “маъдани фазл” (фазилат кони, илму дониш …

он” (мукаррар), талх-тотлиғ (тазод) орқали чиройли манзаралар яратади, таъсирчанликка эришишга ҳаракат қилади. шоирнинг айрим шеърларида илоҳи ишқ мавзуси кўзга ташланади. масалан, “этти” радифли шеърида ишқ тақдир сифатида талқин қилинади. азал деҳқони қаддинг нахлини то сарбаланд этти, муҳаббат риштасин кўнглум қуши бўйнига банд этти,- деган сатрлар билан бошланади шеър. яъни, яратувчи (“азал деҳқони”) сенинг қаддинг ниҳоли (“наҳли”)ни ўтказган куниёқ муҳаббат ипи (“риштаси”)ни кўнглум қуши бўйниға боғлаган (“банд этган”) эди. алмаийнинг шеърлари орасида ҳазил-мутойибага мойиллари ҳам учрайди. “майлигаму?” радифли шеъри савол-жавоб – диолог остига қурилган. юмшоқ, ўйноқи оҳанг, майин эркаланиш шеърнинг бошидан охиригача давом этади: дедим: қулоғинга олтун исирға тақ, ярашур, деди: тешуклар оғрийди, тор, майлигаму? дедим: сочингға улағул кумуш попук, ярашур, деди: белимга тегиб оғритор, майлигаму? дедим: қўлинга жавоҳир узук солгил, ярашур, деди: қўлимда сўнгак йўқ, сиқор, майлигаму? дедимки, кўксунга гуҳардин айлагил маржон, деди: оғир, не қилурман, букор, майлигаму? дедим: юракдин ўлан шоҳидин кейинг кўйлак, деди: бу оқ баданина ботор, малигаму? …

илиши бўлди. таржима жуда катта қизиқиш билан кутиб олинди. 15 йилда “калила ва димнаи туркий” номи билан уч марта (1898-1901-1913) чоп этилди. алмаий таржимани тошкентлик мухлиси муҳаммад мусо исоқози ўғлининг илтимоси билан амалга оширган. муҳаммад мусо уни меҳмонхонасига олиб келибди. оиласини моддий жиҳатдан таъминлаб турибди. алмаий уч йиллик ишни уч ойда тамомлаб, таржимани муҳаммад мусо қўлига тутқазибди. хуллас, таржима шоир вафотидан кейин етти йил ўтгач, тошбосмага тайёрланди. уни машҳур котиб мирза ҳошим хўжандий босмага тайёрлайди. “калила ва димна” бундан 1700 йиллар илгари кашмирда яратилган. қадим номи “панчантра” (“беш китоб”)дир. “калила ва димна” чиғатой (ўзбек) тилига биринчи марта муҳаммад бакрий деган киши томонидан хвиии асрнинг шарқий туркистонида таржима қилинган. сўнг 1718-19 йилларда қашқарда мулла темур, 1837-38 йилларда хоразмда муҳаммадниёз деган киши таржима қилганлари маълум. алмаийнинг таржимаси “калила ва димна”нинг турк (ўзбек) тилидаги илмга маълум бўлган тўртинчи таржимасидир. алмаий ўз таржимасини “калила ва димнаи туркий” атади. китобнинг ўзбекча таржималари орасида энг машҳури …

тошкент адабий мактаби намоёндалари фазлуллох алмаий, каримбек камий лирикаси - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"тошкент адабий мактаби намоёндалари фазлуллох алмаий, каримбек камий лирикаси" haqida

1403006410_43216.doc мавзу: тошкент адабий мактаби намоёндалари: фазлуллоҳ алмаий, каримбек камий лирикаси, шеърлари таҳлили, ҳажвиёти www.arxiv.uz тошкент адабий мактаби намоёндалари: фазлуллоҳ алмаий, каримбек камий лирикаси режа: 1. алмаийнинг ҳаёт йўли 2. фазлуллоҳ алмаий шеъриятида ҳаёт фалсафаси 3. фазлуллоҳ алмаийнинг таржимон сифатидаги фаолияти адабиётлар: 1. б.қосимов. маслакдошлар. т., 1994 2. б.қосимов. миллий уйғониш: жасорат, маърифат, фидоийлик. т., 2002 3. б.қосимов ва бошқалар. миллий уйғониш даври адабиёти. т., 2004 алмаий хих аср ўзбек адабиётининг тошкентда етишган таниқли вакилларидан, шоир, олим ва таржимондир. эл орасида “қори фазлуллоҳ” номи билан машҳур бўлган. 1852 йилда тошкент шаҳрининг қўштут маҳалласида туғилган. отаси миржалол бўзчилик билан шуғулланган. ёш ф...

DOC format, 41,5 KB. "тошкент адабий мактаби намоёндалари фазлуллох алмаий, каримбек камий лирикаси"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: тошкент адабий мактаби намоёнда… DOC Bepul yuklash Telegram

тошкент адабий мактаби намоёндалари фазлуллох алмаий, каримбек камий лирикаси

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"тошкент адабий мактаби намоёндалари фазлуллох алмаий, каримбек камий лирикаси" haqida

O'xshash fayllar