гапнинг ажратилган бўлаклари

DOC 50.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405919427_56982.doc гапнинг ажратилган былаклари гапнинг ажратилган бўлаклари режа: 1. ажратилган бўлаклар ҳақида умумий маълумот. 2. ажратилган бўлакларнинг турлари: а) ажратилган аниқловчилар; б) ажратилган изоҳловчилар; г) ажратилган ҳоллар; д) ажратилган тґлдирувчилар. 3. ажратилган бўлакларга тиниш белгиларининг ишлатилиши. 1. содда гап таркибида айрим ҳолларда ажратилган бўлаклар ҳам қатнашиши мумкин. ажратилган бўлаклар одатда ўзлари алоқадор бўлган сўзларнинг маъносини изоҳлаб, бўрттириб, аниқлаштириб келади ва бошқа бўлаклардан махсус тўхтам (пауза) билан ажратилиб, мантиқий урғу олади. масалан: саида, қўш ёнғоқнинг тагида, оппоқ қорга кўмилиб узоқ турди. (о.ёқубов.) иш қанчалик қийин бўлмасин, биз айниқса ёшлар иштиёқ билан, ғайрат ва шижоат билан ишлардик. биринчи гапда "қуёш ёнғоқнинг тагида" ўзидан олдин келган "саида" сўзининг маъносини, иккинчи гапда "ёшлар" ўзидан олдин келган "биз" сўзининг маъносини изоҳлаб, асосий гап бўлакларидан тўхтам (пауза) билан ажратилган. ажратилган бўлакларнинг ҳар иккиси ҳам оддий гап бўлаги қўлланган. ажратилган бўлаклар оборот шаклида ҳам бўлиши мумкин. масалан: воҳид миробидов-ку унинг аччиқ кинояларини кулгига олиб, қулоғининг ёнидан ўтказиб …

сифатловчиси шахснинг "мухтор" белгисини бўрттириб бериш учун сифатланмишдан кейин келтирилган. ажратилган қаратувчи. бунда қаратувчи ўзидан олдин келган бошқа бир қаратувчини изоҳлаш, аниқлаштириш йўли билан ажратилади. масалан: тўғри, унинг ёзганлари, аниқроғи, машинисткага айтиб туриб, қоғозга туширганларининг аксари мазмунан саёз бўлар, олдингиларини такрорларди. (т.пўлат.) бу гапда "аниқроғи" машинисткага айтиб туриб, қоғозга туширганларининг" аниқловчиси, ўзидан олдин келган қаратувчининг ёзганлари сўзининг маъносини изоҳлаб, бўрттириб келган. ажратилган изоҳловчилар. изоҳловчилар қўпинча ажратилган бўлади, бунда улар изоҳланмишдан кейин келиб, махсус интонация билан талаффуз қилинади. масалан: сиз, суннатилло, ўзингиз жуда ақлли, ўзи узоқни кўрадиган одамсиз. (с.солиев.) кўримсизгина жангчи – али тажанг келиб ўзбекча чўккайди. (ойбек.) ажратилган ҳоллар. ажратилган ҳоллар шакллари жиҳатдан икки хил бўлади: 1. оборот шаклдаги ажратилган ҳоллар. 2. оддий гап бўлаги шаклидаги ажратилган ҳоллар оборот шаклидаги ажратилган ҳоллар ўз навбатида учга бўлинади: 1. равишдош обороти шаклидаги ажратилган ҳоллар. 2. ўхшатиш обороти шаклидаги ажратилган ҳоллар. 3. кўмакчили қурилма обороти шаклидаги ажратилган ҳоллар. равишдош обороти шаклидаги ажратилган ҳоллар. …

ларига оид сўзлар билан кенгайиб, гапнинг бошқа бўлакларидан ажратилиши мумкин. бунда қурилма қарши, сингари, каби, туфайли, яраша, ҳолда каби кўмакчилар билан шаклланади. масалан: нозик, оппоқ билагини дарахтга чўзган ҳолда, қорайиб пишган шотутдан оғзига ташлар экан, тебранди. (¥.ғулом.) кўмакчили қурилма обороти шаклидаги ажратилган ҳоллар турли ҳолатни, ўхшатишни ифодалайди. оддий гап бўлаги шаклидаги ажратилган ҳоллар ўзидан олдин келган ҳолнинг маъносини изоҳлайди. унинг сўроғи, вазифаси изоҳланаётган ҳолнинг сўроғи ва вазифасига тенг бўлади. бунда кўпинча пайт ва ўрин ҳоллари ажратилади. ажратилган ўрин ҳоли: қишлоқдан бир қир нарида – беҳисоб қизғалдоқлар далани қизартириб, хиёл чайқалиб турган жойда – хулкар ўт ўрарди. (п.қодиров.) ажратилган пайт ҳоли: эртага, йигит, сени кузатганим заҳоти орқамга қайтаман. (г.марков.) ажратилган тўлдирувчилар. ажратилган тўлдирувчилар шаклланишига кўра икки хил бўлади: 1. кўмакчили қурилма обороти шаклидаги ажратилган тўлдирувчилар. 2. оддий гап бўлаги обороти шаклидаги ажратилган тўлдирувчилар. кўмакчили қурилма обороти шаклидаги ажратилган тўлдирувчилар кесимдан узоқда келиб, қараганда, устига, сингари, билан бирга ва иш каби кўмакчилар …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "гапнинг ажратилган бўлаклари"

1405919427_56982.doc гапнинг ажратилган былаклари гапнинг ажратилган бўлаклари режа: 1. ажратилган бўлаклар ҳақида умумий маълумот. 2. ажратилган бўлакларнинг турлари: а) ажратилган аниқловчилар; б) ажратилган изоҳловчилар; г) ажратилган ҳоллар; д) ажратилган тґлдирувчилар. 3. ажратилган бўлакларга тиниш белгиларининг ишлатилиши. 1. содда гап таркибида айрим ҳолларда ажратилган бўлаклар ҳам қатнашиши мумкин. ажратилган бўлаклар одатда ўзлари алоқадор бўлган сўзларнинг маъносини изоҳлаб, бўрттириб, аниқлаштириб келади ва бошқа бўлаклардан махсус тўхтам (пауза) билан ажратилиб, мантиқий урғу олади. масалан: саида, қўш ёнғоқнинг тагида, оппоқ қорга кўмилиб узоқ турди. (о.ёқубов.) иш қанчалик қийин бўлмасин, биз айниқса ёшлар иштиёқ билан, ғайрат ва шижоат билан ишлардик. биринчи гапда "қуёш ё...

DOC format, 50.5 KB. To download "гапнинг ажратилган бўлаклари", click the Telegram button on the left.

Tags: гапнинг ажратилган бўлаклари DOC Free download Telegram